Options and directions

Capturing, Processing Information, Integration

 Enterprise Content Management technology is a recent development in Information technology market that came as follow up of the ERP explosion that took place a few years ago.

Avery implementation of an ECM solution will most certainly generate significant benefits to any part of an organization.

Management has come to realize only some of its benefits and advantages.

The problem arises when different priorities are imposed, either from market conditions or changes in technology as well as internal company needs.

Management need first to fully understand the use and benefits that may come from the adoption of ECM strategy so that it can fully exploit its potential and then take decisions on how and in which areas it can be applied.

This article is written to simplify some attributes, so that management can obtain a closer understanding and analyze the basic constitutes of this strategy.

ECM technology consists of three main parts:

  1. Capturing Information both from incoming external and internal documents that are produced from IT applications  such as  ERP etc
  2. Processing and distributing information to all participants in work flow processes
  3. Integration with existing IT infrastructure systems.

Capturing Information

Data entry.jpg

This is the part that mainly replaces data entry manual effort that usually relates to ERP operations.

This is an area which is easily understood by management, but it is also an area which constitutes only a small part of the operational cost of the total operational cost in an organization.

Computers have developed intelligent characteristics that have risen expectations for future significant improvements in automatically reading digitized documents to a degree that can even understand hand written notes or adopt voice recognition technologies.

But we have not reached there yet, for such systems to become fully reliable.

Implementations are happening but the cases have to be specific while most of them prove to be comparably very expensive.

On the other side, business practices are changing capitalizing on widely applied technologies that allows   the production of electronic documents which are rapidly replacing hard copy documents, so that the requirement for digitization and automatic reading is eliminated.

For example we experience increase of electronic invoicing and Electronic Data Interchange (EDI) which totally eliminates the need for automatic reading of documents.

So it is questionable if one needs to invest on expensive capturing technology that will become redundant in the next few years.

Processing of Information.


This is the area where ECM investment can be proved to be more cost effective.

Here we observe a paperless environment to be created in parallel with the introduction of automatic work flow processes allowing participants to intercommunicate, accessing information, faster.

This will help to improve daily activities, achieving, better control, faster decision making, continuous monitoring of operations, automatic filling and retrieval, data protection and security, elimination of errors, and finally, independence from existing IT infrastructure, etc.

Avoiding data entry is an easily calculated savings number. According to international statistical reports, this saving consist about 6% of the total operational cost in an organization.

It appears that the investment required to eliminate data entry cost with current technological tools is too high.

On the other hand it is important to stress that ROI results have proved to be impressive due to savings and benefits achieved from, fast and better decision making processes, continuous real time monitoring of operational activities, data integrity and security, immediate access to information from one central depository that incorporates all information otherwise scattered in different systems included in the company’s infrastructure.

Finally, how can anyone evaluate additional non tangible benefits, such as process simplification with lean management applied in operational workflows, as well as identification of operational redundancies and bottlenecks that this technology helps to eliminate?

This is where major improvements have been achieved.

So in conclusion, any decision for an ECM implementation needs to be the result of a careful study that will identify the areas investments should take place.


The final part of an ECM implementation project that needs to be considered is the capability of an ECM platform to intercommunicate with any existing IT infrastructure to avoid process duplication, to allow data interchange and interoperability but most of all to ensure independence of the central ECM information repository and workflow designs to remain when any IT infrastructure is to be replaced.

A big advantage of an ECM system is to retain its centralized data repository for a long period even after changes of the rest of IT infrastructure.



The second part of a review on historical events that lead to conflicts between Greece and Turkey over Aegean Sea, the Aegean island and Cyprus in an effort to provide a point of view that could be considered as neutral as possible considering that I am Greek and both sides of my family came to Greece as refugees after the defeat of the Greek army during 1922.

 In part I of this article I tried to cover the period from the fall of Constantinople during 1453 to the Greek upraise against the Ottoman Empire during 1821.

In the first part I referred, mainly to the way Ottoman administration treated its subjects, mainly of Christian religion. The oppressive ways reached to extreme situations in the Greek mainland and Crete where heavy taxes were imposed and the practice of “grabbing” Christian children, which was probably the worst wound for Hellenism, since these children were going to become “janissaries”, the most well trained part of the Turkish army, usually confronting Greek populations and revolutionaries.

In the second part of this article I want to concentrate on events following 1821 fight for Greek independence, the Balkan wars, the defeat of the Greek army following the invasion of Asia Minor, the fate of Greek population that suffered terrible atrocities, mass killings and deportation of 1.5m people from their homes, up to contemporary periods when conflicts still prevail over Cyprus the Aegean sea and the Islands.


The influence of Renaissance and the French revolution.


Before I proceed with a description of the actual events over this period I think it will be a mistake if I don’t, mention the influence that Renaissance had on Greeks living under Turkish rule around 400 years, during medieval times, as well as the effect that the French revolution had in the European states which inevitably influenced Greece and other national movements in the Balkans.

It would have been very difficult for Greece to regain its national identity just as a reaction to Ottoman oppression, even suffering cruelty, if it was not for the freedom Greek Tradesmen acquired with the help of Greek ship-owners, who managed to grow in the Aegean Islands.

From the 17th century Greeks from the islands, Asia Minor even as far as Caucasus, the Black sea and the rest of the Balkans developed a strong commercial power that, in turn, produced a generation of scholars who benefited by the cultural explosion  that was taking place in the rest of Europe. It would have been a very strange development if the West, which was finding its way out of the dark medieval period, rediscovering classical Greece, to leave untouched this generation of Greeks. Hence the explosion of the just anger from the Ottoman oppression came to meet the cultural revolution of the generation of Greek tradesmen and scholars who grew, either within Ottoman Empire or in “Diaspora”. This coincidence generated the spirit for independence, which started from Greece but, very quickly, spread over the rest of the Balkans.

Conflict of cultures

islamic clash.jpg

The fact is that Greece happened to be in the middle of a wider “clash” of cultures, between East and West, which include religious aspects, other issues involving national and imperialistic aspirations from every side, commercial and political interests all of which, inevitably, involve Greece.

Every such involvement had both positive and negative side effects.

Every military conflict between West and Turkey was creating an expectation for the Greek independence. As consequence, every conflict between Turkey and West was followed by Turkish retaliations with real “blood baths” for innocent as well as revolting Greeks. The Turkish response to these accusations for retaliations that were disproportional expose the Turkish cruel way of thinking, so they say: What do you expect?   

There were several uprisings, not only in Peloponnese but also in Macedonia and in many other areas, including many of the islands such as Chios Island, Crete etc.  The massacre in Chios Island inspired the French painter Delacroix who helped to make the Turkish atrocities well known all over Europe creating a lot of sympathy for the Greek cause.

An early Greek uprising took place after the Battle of Lepando (between Venetians and Turks), as early as (October 7th, 1571) that ended in massacres of the Greek population,

This was repeated many times i.e., during the Russian war with Turkey (Orlof Brothers and Crimean wars).

Hence Turkey cannot claim that Greeks lived as happy subjects of Ottoman Empire, or even that they did not maintain their national identity.

Yet, there is a question that is still bothering me, why Turks still maintain such animosity with Greece even today?  There were many European nations that managed to overcome national conflicts that caused many battles, even two World Wars. What is so special, unsurpassed with the problem between Greece and Turkey?

I believe that Turkey never overcame the shock of their defeat during the Balkan Wars, especially from Greece. This led to serious national hate and consequently to extermination of all Christian population from Asia Minor, following the defeat of the Greek army after the invasion. An invasion which was encouraged by Great Britain and other western powers, allies during the First World War 

But even this Turkish victory during 1922 did not seem to satisfy the Turkish side, this may be an additional reason why Turkey currently adopts a revisionary approach. Turks are still nostalgic of the greatness of their past and feel betrayed, pushed in the corner against West.

Greece, for Turkey, is, once more, the instrument of West. Even if Greece was supportive for Turkish entry to European Union, Turkey still retains aspirations in Aegean, the islands, Cyprus, east Mediterranean and may be even West Thrace.

Turkey cannot forget their outdated practices on minority rights and comes in conflict with other European standards regarding civil and other human rights hitting back with actions that damage the heart of Christian Orthodoxy, otherwise why they have closed the High School for Orthodox Clergy in the island of Chalki that deprives the Ecumenical Patriarch of succession in the existing ecclesiastic hierarchy? This attitude in no way complies with European or even international standards for freedom of religion in the civilized world.      

But, let’s go back to the events covering the period from 1821 to current situation that seriously threatens new conflicts, even the braking out of a new full scale war between our countries. .

Aegean Sea and the islands according to international treaties



I will start, this time, from an analysis on Aegean Sea and the Turkish claims on the sovereignty of certain islands, what Turkey is bringing up as “gray areas”.

International community is confused with this situation especially when they hear Tayip Erdogan to proclaim:  “Turkey is bigger than…. Turkey, we cannot be restricted within the existing 720.000 square km. Turkey’s frontiers are within the physical and other “Frontiers of our heart”

This, together with many revisionary statements of Tayip Erdogan, have created serious concern to Greece and others, about Turkey’s long term intentions.

International treaties regarding National Frontiers are final and are valid indefinitely, because they are set and signed after considerable sacrifices and blood.

So, to clarify the issue, it is important to note and make reference to specific articles of such treaties which are fundamental and cannot be changed at each one’s will.

First, Lausanne treaty, signed during 1923, was the original treaty that defined frontiers between Greece and Turkey. The treaty gave to Turkey East Thrace, the area around Smyrna and the islands, Imvros and Tenedos. In the same treaty, Turkey agreed for Cyprus to be given to UK and the group of Dodecanese islands to be given to Italy.

Details about the Aegean islands were described specifically in articles 6,12,14,16 of the treaty

Article 6 defines the Turkish Sea frontiers specifying that all islands within a 3 miles limit from the Asia Minor coasts will belong to Turkey.

Article 12 refers to all major islands of North Aegean by name, quoting also the treaty of London dated 13th/17th of May 1913 as well as the treaty of Athens 1st/14th of November 1913, in which the two islands of Imvros and Temedos as well as the group of Lagouson islands (Mavrion Taysan Adas) are excluded and will belong to Turkey, together with all islands that lay within the 3 miles limit, no other names of islands are mentioned.

In spite of this, Turkey is occupying a number of islands outside the 3 miles limit ‘defacto’, which according to the Turkish way of thinking could be claimed as ‘gray’ areas by Greece.  This argument could be used against Turkey in many such cases, even for islands within the Sea of Marmara. This, of course, would sound ridiculous. Even so, Turkey is applying the same argument for the Greek islands, which similarly sounds ridiculous.

It would be inconceivable to assume the possibility to different phrasing could have been used, more over that status of sovereignty in the Aegean would be left ambiguous, leaving open even the slight possibility for future claims on smaller islets situated among the larger islands of Aegean archipelago. Any such idea would indeed be counter to the declared fundamentals principles of Kemal’s policies.

This basic hypothesis was confirmed by the unimpeded implementation of Italian sovereignty, after the signing of the Treaty of in the Dodecanese maritime zone, Ankara never raised the slightest objection when the Italian government determined the boundaries of its sovereignty through legislative acts and internationally recognized military maps, or when after years of ‘on –the-spot’ , detailed work, it mapped the Dodecanese  to its eastern limits exercising its rights within all political and administrative bodies. But even more evidence exists in a form of agreements between Turkey and Italy that I will not bother you for the sake of detail which extends over the objective of this article.


In conclusion:

  1. Article14 Specifically mentions details about the rights of Greek inhabitants on the islands of Imvros and Tenedos that passed to Turkish sovereignty. These rights were violated and never respected.
  2. Article 15 specifically mentions that Turkey abandons any right for the islands of Dodecanese that were then occupied by Italy including the island of Castelorizo and all smaller islands dependent from the major named ones.
  3. Article 16 specifically mentions that Turkey is abandoning any rights on all islands laying beyond the 3 miles limit mentioned, except for the ones mentioned in this treaty.
  4. In addition to the Treaty of Lausanne there are other treaties such as the Treaty between Turkey and Italy of January 1932 including the minutes (PROCESS-VERBAL) of December 1932 that clarifies and reconfirms the ownership of all islands of Dodecanese including Imia (Kardak) to Italy.
  5. Finally with the signing of the peace treaty of Paris 1947 Greece becomes the full successor, from Italy, as the sole owner of all Dodecanese.
  6. The Turkish argument that there were special conditions due to pre Second World War conditions were rejected from the Vienna Treaty of 1969.

I don’t want to go to a deeper analysis of all details in support of this, not even the Turkish claim   for the so called violation of these agreements regarding the defense of these islands, with the provision of defense equipment, because it is evident that Turkey, since 1970, has made obvious that is challenging the sovereignty of these islands, hence Greece has all rights to defend same.

Challenging the sovereignty opens a series of issues regarding territorial waters, FIR, the right of the islands to have territorial waters, reticle delimitations, economic zone etc. The problem cannot be resolved unless claims for sovereignty will be cleared, so international law can be applied or even negotiated. Turkey is claiming that Greece wants to make Aegean a closed lake and deprive Turkey of rights to access open sea. This is definitely an excuse because there are always amicable ways to solve such issues. Yet amicable ways is not a traditional way that Turkey has been resolving international issues.

At some stage I lost interest to provide further legal evidence or make further research of all International law and consider other consequences, since, in every step of the analysis, when every time a conclusion is reached, with negative results for the Turkish point of view, I was confronted with the same argument, “Turkey does not respect international law, neither Hague international jury, neither UN or EU, since all such organizations are controlled by major western  powers, mainly using Greece as an instrument to promote their interests.”

So what is the point of any further discussion on this line of thought?

I believe none, for as far as sovereignty of the islands, Greece would only negotiate reticle delimitations.

Hence I will proceed to other areas, some of which are of historical interest, and some of National importance that are still unresolved.    .

The Cyprus issue


Once again Cyprus became an issue of conflict and ground for propaganda among involved parties, especially to provide excuses for the deportation of the last remaining group of Greeks of Istanbul.

Greek Cypriots revolted against British colonialist who betrayed their promise given to them during the Second World War when Churchill was encouraging Greek Cypriots, who were fighting with UK against Germans by saying to Greek Cypriots: “Fight for Union of Cyprus with Greece” ! Let us not forget that Greece payed a heavy penalty for remaining loyal to its allies fighting against both Italy and Germany during the Second World War, 350.000 losses of human lives.

Following the defeat of Germany, UK forgot these promises and the fight for union with Greece started during the fifties. The Turkish minority did not like the eventuality of Cyprus uniting with Greece, hence animosity developed among Greeks and Turks who were, till then, living a quiet life under the British colonial rule. The Turkish minority, at that time, did not exceed 18% of the total population of the island.

Cyprus gained its independence (Convention of Zurich) after many years of fighting against the British. During this period the relationships between Greeks and Turks grew bitter.

Independence was eventually granted under three guaranteeing powers UK, Greece and Turkey.

Unfortunately, internal fighting started n not between Greeks and Turks but between Greek Nationalists and Greek Cypriot supporters of the constitution of an independent Cyprus and its President Archbishop Makarios, it is important to note that in spite the internal fighting not any atrocities took place against the local Turkish Cypriots, in fact when US mediated with Attkison plan for Union with Greece of the whole island, the Cypriot Turks did not raise serious objections. The real problem started when Nick Samson tried to overthrow Makarios,   during the period of the Greek Dictatorship. Even then the conflict was among Greeks not against Turks

This gave the perfect excuse to Turkey to intervene by invading Cyprus as a guarantor power, under the pretense of atrocities happening against Turkish Cypriots.

This invasion went as far as the Turkish army to occupy almost half of Cyprus confiscating all Greek lands and property, an action that was condemned by United Nations three times.

In addition to losses of property there were significant losses of civilian lives including prisoners of war that were never returned or accounted for. Mass graves were also found.

A line dividing the island was created and maintained under UN troop’s protection.

UN had recognized Cyprus as a legitimate member state of UN while the North part remained under Turkish occupation with the presence of Turkish troops.

Turkey tried to change the demographics of the island by importing inhabitants from the Turkish mainland.

Since then repeated efforts by UN to unite the island have failed, effectively partitioning Cyprus.

The situation is now further complicated because Turkey does not want to recognize South Cyprus as an independent country although the country is, by now, a member of UN and EU.

I wonder how anyone can negotiate with a country that disrespects, UN, EU and International law, stating that these international organizations are non-credible because they are controlled by western powers that will use Greece and Cyprus as instruments to promote their interests and destroy Turkey. I don’t believe this is the long term intention West of West, on the contrary I believe that west values the geopolitical  position of Turkey against the Russian effort to expand its influence in South Balkans and East Mediterranean Sea.

So, it appears we need to establish new terms of reference and rules as a basis for negotiation with Turkey. How could we do that?  It is a matter of common sense to recognize that Turkey intends to take advantage of its geopolitical position and   impose its own interests by negotiations and force, if needed. So Greece has no option but defend its own position by joining alliances to counter balance Turkey’s military superiority.

Especially for Cyprus where Turkey is using Turkish Cypriot minority to control territorial waters as well as reticle delimitations, economic zone etc.

Turkey keeps arguing that mainland countries with long coastal lines have more rights to reticle delimitations, and economic zone than islands. Turkey does not want to obey by international laws and regulations regarding islands.  They don’t reply what are the rights of these islands, especially when these islands are independent countries or consist a major part of a country.

It is obvious that Turkey is using the Turkish minority in Cyprus, to defend not so much the rights of this minority but the rights of Turkey itself. This will not work, the Turkish minority will get an equal share of the rights and benefits in proportion to their population ratio in Cyprus. But the decision will not involve Turkey which will have nothing to share.

Bringing arguments of deported Turkish populations in the past, or Greek animosities against the Turkish Cypriots will not work as an excuse to blare the issue. It is a childish pretense.

Greek and Turkish Cypriots are both victims and up against bigger interests. We will never get to the bottom of this.

But whatever we can say about the history the proof of the way Turks think and behave becomes evident under recent statements of Turkish politicians («Bahchelli) who proclaim as follows:

«Why are Greeks bothered? Because our maps show Cyprus as a Turkish territory. I will ask these fools and bumps what we would do, how would we show it? I state and stress: Cyprus is Turkish. It is a Turkish homeland and Turkish will remain, «Bahchelli said according to yenisafak press and continued:


«The Greek government, which plays games in the Aegean islands, should learn its limits and not forget what her ancestors did when they were thrown into the sea. The same will happen again. Thank God, the will to make the Aegean a tomb of the Greek’ desires, is still alive. And it will continue to be. «

What a proper basis for honest negotiations!! There is nothing more I can say. If that is the level of Turkish politicians who inspire hate by passing misleading histories to Turkish people, I can predict a period of disasters for both our Nations.

Turkish point of view is also expressed by Mr Sukan Gukaynak a Turkish person living in Germany today.
“For me the feeling is not Greece saying I will now expand. They say that and that has belonged to me since antiquity, the Turks should end their occupation.

Take Cyprus, this is by treaty no sovereign state. Greeks say they are the majority and it belongs to them, Turks should go.

I once told a gentleman from the official German think tank Science and politics that the EU membership of Cyprus is against valid treaties. He said, yes but treaties are only valid as long as the balance of power holds.

So the West thinks Turkey is weak and they can take her assets ignoring treaties. The only way to show them the balance of power holds is by using military force. Business and cooperation is good. We had that before 1912. It did not prevent the Greek invasion of Macedonia which at that point had only a Greek minority. They claimed they were liberating what had always been theirs.”

What can I say as reply?

The whole argument lacks any real foundation.

Cypriot Greeks are not saying that Turkish Cypriots will have to go. How can anyone quote such a statement? Cypriots Greeks are saying that Turks are a minority in Cyprus and should coexist in Cyprus under European equal rights. Nobody wants the Cypriot Turks to disappear from the island.

What the German thinker said about treaties is wrong

Treaties are to be respected.

But using force under the pretention of protecting Turkish minority is not a legal activity that can be respected even under the treaty of Zurich that has three guarantying powers, not just Turkey.

There are many ways to protect minorities.

Finally Turkey invaded Cyprus under pretenses to control the island by changing its population ratio. The long term intentions are exposed now, as Turkey is trying to protect their own interests against Cyprus using the Turkish minority as their own instrument.

Whatever one can say for the past positive or negative the fact is that Cyprus is a UN and EU member recognized by the international community. There is no better way to protect minorities than EU and UN any other protection would require the agreement of the three guarantying powers not just a single member that naturally will exercise its own rights to promote one sided  interests. This is common sense. Nobody can deny the right of one country to be independent. The Maximum that Turkey can do is to detach the northern part and totally divide Cyprus, an act that will deprive Turkish Cypriots of their right to be member of EU.

Regarding the argument of Greeks invading Macedonia brings back the issue of reviving the old Turkish aspiration of reviving the Ottoman Empire. Fights for independence of many nations have taken place in the Balkans and Central Europe that established a new status that cannot change by reviewing treaties.

The new Turkish nation was established on the basis of these treaties after serious loss of lives and sacrifices from many sides, nobody in his rights senses wants to bring back this period.

As for the issue of majorities versus minorities we can argue endlessly region by region, town by town and the argument will never be conclusive, especially for Macedonia and Thrace there are conflicting data  i.e The 1904 Ottoman census of Hilmi Pasha shows Christian populations to be higher than  Muslim   with a majority of Greeks compared to other nationalities 648,962 Greeks by church, 307,000 identified as Greek speakers, while about 250,000 as Slavic speakers and 99,000 as Vlachs

But I don’t raise this issue as a most credible one because even today Turkey does not allow researchers to access details of numbers of populations in order to hide genocidal activities that had been taking place in many areas.

The Ottoman archives are undergoing a purging campaign to destroy all incriminating evidence relating to the Armenian Genocide of 1915-23, say scholars. According to one source, the evidence—at one time or another—indicated that what transpired in the waning days of the Ottoman Empire was purely and simply a “slaughter

The Macedonian Issue


Will we accept the deliverance of Macedonia?

A while ago, an Athens newspaper, with its headline, wrote that a European Prime Minister urged us to accept to deliverance of Macedonia to these thieves, as a tradeoff for a six months delay in implementing the reduction of the pensions due at the beginning of 2019

The Greek poet, Oskar winner, Seferis writes in his way:

«We were told that you will win when you submit.

We have subsided and found the ashes.

They told us you will win when you abandon-sacrifice your life.

We sacrificed our lives and we found ashes ….

It remains to revive back to life, now that we have nothing more «.

The Macedonian issue has been a matter of significant concern over the last 27 years, even more, following the attack raged by the Americans against the communist state of Yugoslavia.

As a result Yugoslavia broke up into various states, each one seeking for their ethnic origin which was suppressed under the dominance of Serbs that Tito, a great Croatian politician, managed to keep together as a single multi ethnic state which maintained one of the strongest armies in the Balkans considered to be a strong but independent ally of the Soviet union.

Hence, many new states immerged and old religious and ethnic minority issues, which existed since the Ottoman times reappeared among Turkish Muslims, Orthodox and Catholic Christians, Slavs, Albanians, Serbs, Greeks, Bulgarians, Vlachs, Jews, Croatians, Pomaks, Romani etc.

Tito gave the name Macedonia to the Southern district of Yugoslavia with the support of Soviet Union because, since the period of the Second World War, the Communists with national identity either Bulgarians or Slavs or Albanians or Yugoslavs were looking at Greek Macedonia as an obstacle to access Aegean Sea.

The fact is that the geographic area of Macedonia was split among three countries, Greece, Bulgaria and Yugoslavia.

Unfortunately, after the defeat of the Greek Communists, during the Greek civil war, a lot of Greek Communists fled to Yugoslavia and Bulgaria where they were mixed with local Greek minorities that existed there scattered in many towns and nationalities, which gave them refuge.

Even today there are around 400.000 Greeks living around Skopia. The Communists during 1949, recognized the part of Southern Yugoslavia as Macedonia to satisfy their Communist allies. This was later denounced (1956) even by the Greek Communist Party, to eliminate the accusation of traitors.

So the real question that has been raised for the layman is who are the Macedonians? I remember distinctively an American lady, head of the American Mission in the area, saying to me in Skopia: Who could imagine that a small country like this created an empire so great like the Empire created by Alexander the Macedonian?

I couldn’t find words to express my disappointment about the ignorance of this Head of American Mission. I was aware of the lack of international and specifically European history knowledge that Americans were famous for, but this was over and above the limit anybody could contemplate.

So the question raises stronger and sounds less rhetorical, if we are phased with such ignorance.  Who are the Macedonians? Are they a nation or a region in North Greece? If they are a nation then what are the Greek Macedonians? Who are the Slavo-Macedonians, who are the Albanian-Macedonians? Who are the Bulgarian Macedonians? Who are the Turkish Macedonians? Why all these people claim Greek Macedonia? Why don’t they call themselves North Macedonians, and they insist to call themselves simply Macedonians?  What is hidden under this identity issue?

Are they Slavs who lived for centuries in the district of South Yugoslavia that was destroyed by the Americans, or the Albanians who have strong Albanian National identity, or the Bulgarians who still maintain a third part of the wider geographical area within Bulgarian territory or Greeks who lived there as subjects of the Ottomans and managed to gain their independence fighting against the Ottomans, or may be Turks who were living there during the Ottomans?

Are the national and cultural roots, the historical roots, the language and the traditions of any importance? Are the results of conflicts, and wars between countries of any importance? All these questions very recently unfolded and had to be answered. So it is important to examine the Macedonian issue in its wider perspective.

As this article is being written there has been a first step for an agreement, between FYROM, the so called Macedonia and Greece that the new name will be North Macedonia inserting a note that this country has no relation or link to Ancient Greek Macedonia, never the less it provides that there is a Macedonian Nationality and citizenship as well as a Macedonian language that leaves Greek Macedonians strongly objecting this development.

This agreement has to be ratified by a referendum in North Macedonia as well as to be voted in the Greek Parliament, where there seems to be strong opposition, in spite the international consensus from the international community, EU and NATO for obvious reasons, they have nothing to lose. Has there been a hidden agreement under which Greece is getting some rewards in view of its weak financial situation? This would consist a major violation of the Greek constitution, if ever can be proved.

Macedonian roots


Alexander’s the Great letter to Darius III:

“Your ancestors invaded Macedonia and the rest of Greece and harmed us though we had done nothing to provoke them. Me as the supreme commander of all Greeks as i have been appointed, i invaded Asia with the aim of punishing the Persians for this act, an act which must be laid wholly to your charge.”

Another statement from Alexander:

I said to them:

“Men of Athens, I give you this message in trust as a secret which you must reveal to no one but Pausanias, or else you will be responsible for my undoing. In truth I would not tell it to you if I did not care so much for all Hellas. Because as always I am a Hellene by ancient descent, and I would not be willingly to see Hellas change her freedom for slavery.

Herodotus, Histories. Greek historian – 440 BC.



Slavs and other Ethnicities, the myth of indigenous people.

Slavs,  as they did not exist  in the area  before the 6th  century AD , they tried to relate Illyrians with ancient Macedonia, that is why they  invented a myth proclaiming that Macedonians were not Greeks but were  Illyrians who invaded the area and extinguished the indigenous people integrating  the rest.

So the story insists that this is the way the Slavs inherited the culture and are the successors of the culture and the influence of the great empire of the Hellenistic period of Alexander the Great.

This approach, of bringing the myth of indigenous people, is very often used by Turkish propaganda to dilute or minimize the influence of Greeks in the greater area in the Balkans and Asia Minor. Especially for Asia Minor Turks have gone as far to confuse tourist by introducing nonexistent indigenous civilizations to replace all Greek evidence of existence, influence and languages. I quote here my personal experience, I have heard of a Turkish guide to say about the statue of Attalus, in a Turkish museum, that the inscription under the status was written in Attalian language!

Next argument that Turkey is proclaiming is that the majority of inhabitants in Macedonia were Muslims Turks who were exterminated or forced to depart during the fight for independence that was concluded during and after the Balkan wars.

The 1904 Ottoman census of Hilmi Pasha people were assigned to ethnicity according which church/language they belonged, it recorded 373,227 Greeks in the vilayet of Thessaloniki,   261,283 Greeks in the vilayet of Monastir (Vitola) and 13,452 Greeks in the villayet of Kosovo.

For the 1904 census of the 648,962 Greeks by church, 307,000 identified as Greek speakers, while about 250,000 as Slavic speakers and 99,000 as Vlachs

Hugh Poulton, in his Who Are the Macedonians, notes that «assessing population figures is problematic» for the territory of Greek Macedonia before its incorporation into the Greek state in 1913. The area’s remaining population was principally composed of Ottoman Turks (including non-Turkish Muslims of mainly Bulgarian and Greek Macedonian convert origin) and also a sizeable community of mainly Sephardic Jews  (centered in Thessaloniki), and smaller numbers of Romani Albanians and Vlachs

But even these reports are not fully presenting what has really happened during the Ottoman period.

Most of the Greeks of Macedonia had been linguistically converted to Slavonic speaking since the Middle Ages. However, they continued to retain the Greek (Romaic) identity of the Eastern Roman State (Byzantines) and denied that they were Bulgarians. Besides, «Bulgarian» did not mean a national identity but was synonymous with farmers. The Romaic’ Slavonic speech was started after the schism of the so-called Bulgarian Exarchy (1870), which was supported by the Ottoman Empire in cooperation with Tsarist Russia to stop the expansion of Hellenism to the Danube. At the same time, panslavism had a plan to maculate Macedonia to give Russians exit to Mediterranean sea.

Whichever line one decides to adopt, the fact is that Greek Macedonia was liberated by Greeks who sacrificed their lifes fighting Ottomans and Bulgarians. The result was ratified by international treaties hence preserving a continuation path between Greek Macedonia and Ancient Greek Macedonia.

During the first half of the twentieth century, major demographic shifts took place, which resulted in the region’s population becoming overwhelmingly ethnic Greek. In 1919, after Greek victory in World War I, Bulgaria and Greece signed the Treaty of Neuilly, which called for an exchange of populations between the two countries. According to the treaty, Bulgaria was considered to be the parent state of all ethnic Slavs living in Greece. Most ethnic Greeks from Bulgaria were resettled in Greek Macedonia; most Slavs were resettled in Bulgaria but a number remained, most of them by changing or adapting their surnames and declaring themselves to be Greek so as to be exempt from the exchange.[ In 1923 Greece and Turkey  signed the Treaty of Lausanne in the aftermath of the ‘Greco –Turkish War’ 1919-1922 , and in total 776,000 Greek refugees from Turkey  (674,000), Bulgaria  (33,000), Russia (61,000), Serbia (5,000), Albania (3,000) were resettled in the region.

They replaced between 300,000 and 400,000 Macedonian Turks and other Muslims (of Albanian, Roma, Slavic and Vlach ethnicity) who were sent to Turkey under similar terms.

Year Greeks Bulgarians Muslims Others Total
1913 ] 42.6%

After the Treaty of Neuilly-sur Seine  ten thousands of Bulgarians left and after the Population exchange between Greece and Turkey almost all Muslims left the region, while hundreds of thousands of Greek refugees settled in the region, thus changing the demography of the province.

Year Greeks Bulgarians Muslims Others Total
1926 League of nations data 88.8%

The 1928 Greek Census collected data on the religion as well as on the language.

Year Christians Jews Muslims Total
1928 Greek Census data


Year GREEK Slavic dialect Turkish Latino Aromanian Armenian Other Total
1928 Greek Census data

The population was badly affected by the Second World War through starvation, executions, massacres and deportations.

Central Macedonia, including Thessaloniki, was occupied by the Germans, and in the east Nazi-aligned Bulgarian occupation forces persecuted the local Greek population and settled Bulgarian colonists in their occupation zone in eastern Macedonia and western Thrace, deporting all Jews from the region. Total civilian deaths in Macedonia are estimated at over 400,000, including up to 55,000 Greek Jews. Further heavy fighting affected the region during the Greek Civil War   which drove many inhabitants of rural Macedonia to emigrate to the towns and cities, or abroad, during the late 1940s and 1950s.

Current agreement between Greece and “North Macedonia” makes no reference to 400.000 Greek inhabitants still remaining in this country.

Turkey has tried to capitalize on the conflict between Greece and “North Macedonia” encouraging the people of this country to claim the status of Macedonian ethnicity just to add another problem to Greece’s North frontiers, as well as to reduce Greek commercial and cultural investments in west Balkans.

 The history of Pontos


The Turkish point of view regarding the area of Pontus is that Greeks in Pontus were a minority which tried to establish a Greek independent state within an area where there existed a Turkish Muslim majority.

This article, is written to question whether the above statement, can justify the national cleansing that took place during the period from year 1914 to 1922.

The fact is that the Pontians, after 1461, experienced persecutions and attempts for Islamization and extortion. The decision to exterminate the Greeks (and Armenians) was taken by the New Turks in 1911, was implemented during the First World War and was completed by Mustafa Kemal in the period 1919-1923

In December 1916, Emver and Talaat, leaders of the Young Turks, designed a plan of extinction of the Pontians, «the immediate extinction of men of cities from 16 to 60 years and the general exile of all the men and women of the villages in the inland of the East with slaughter and extermination program «. Turkey’s defeat by the Entente forces brought a temporary postponement of the plan to exterminate the Greeks.
During this period atrocities were so harsh that even the Russian communists who were, at the time, supportive towards Turkey, made allegations of Turkish barbarities to Kemal Ataturk who responded:

«I know these barbarities. I am against barbarism. I have given orders to treat the Greek prisoners in a good way … You must understand our people. They are furious. Who should be accused of this? Those who want to establish a «Pontian state» in Turkey”

This is an indication of what was really taking place.

Every where we were looking corpses.jpg


The genocide of the Greeks in the Pontus was the result of the decision of the Turkish nationalists to resolve the national problem of the Ottoman Empire with the natural extermination of indigenous ethnicities. The normal future of this Empire had been bluntly described by Rosa Luxemburg: «Turkey cannot be born again as a whole because it consists of different countries. No material interest, no common development that could link them had been created! On the contrary, the oppression and the misery of joint submission to the Turkish state are becoming ever greater! This created a natural tendency for the various ethnicities to detach themselves from the whole and to seek through an autonomous existence the way for a better social development. The historic crisis for Turkey had come out: it was going to break up”.

This was the conception that West had at the time for the Ottoman Empire

Of course the situation is different today, so any reference to the past is just for historic reasons, to learn from history to resolve current problems, if possible.

The Black Book of the Pontian Central Council mentions on the genocide the following: «The massacred and in any case exterminated Greeks of the Pontus from 1914 to 1922 amount to the following numbers»: Amasia Region: 134.078, Rodopoli District: 17.479, Chaldeia Region – Kerasounta: 64,582, Neokesareia Region: 27,216, Region. Trebizond: 38,435, Cologne: 21,448: Total: 303,238 people ».

Until the spring of 1924 the Pontians’ martyrdom included another 50,000 victims, the total number of Pontians who were assassinated by March 1924 was 353,000, more than 50% of the total population of the Pontians.

The Pontian genocide forced to abandon their homes and relocate in Greece, the USSR (there were persecuted by the Stalinist regime of the interwar period) period, Iran, Syria, and elsewhere (Australia, USA).

From 1100 BC until 1923 AD, Hellenism of the Pontus was one of the most important parts of the nation. The economic recovery of Pontian Hellenism has been matched by the demographic rise.     In 1865 the Greeks of Pontus were 265,000 people     In 1880 the Greeks of the Pontus were 330,000.     Pontic Hellenism at the beginning of the 20th century numbered 600,000 people, according to estimates by the Ecumenical Patriarchate and the Ottoman authorities.     At the same time in southern Russia, in the Caucasus region, there lived about 150,000 Pontians who had moved there after the fall of Trebizond.     The main cities of Pontus were Trebizond, Kerasounta, Tripolis, Kotyora, Amisos (Samsonta), Sinope, Nikopoli, Argyroupoli and Amassia.     The area was divided into the following 6 metropolises: 1. Trebizond. 2. Rodopoli. 3. Cologne. 4. Chaldia – Kerasounta. 5. Neocaesareia and 6. Amaseia while there were 376 schools, 386 teachers and 23,600 students. Throughout the region 1,047 schools with 1,247 teachers and 75,953 pupils attended. There were also 1,131 temples, 22 monasteries, 1,647 chapels and 1,459 clergy.

Finally, for anybody who wants to learn the real history of this branch of Hellenism can access a very conclusive study in the following link:


«We were told that you will win when you submit.

We have subsided and found the ashes.

They told us you will win when you abandon-sacrifice your life.

We sacrificed our lives and we found ashes ….

It remains to revive back to life, now that we have nothing more «.

Seferis Nobel winner, Greek from Asia Minor


Υπάρχουν παραδοσιακές αξίες και αρχές που δεν απαξιώνονται με τις αλλαγές που επιφέρει ο χρόνος.

Η Ελλάδα θα έχει μία ακόμα ευκαιρία, τα επόμενα δέκα χρόνια, για να προλάβει την ανάπτυξη που θα έπρεπε να είχε πετύχει μεταπολεμικά με το σχέδιο Μάρσαλ και τα Μεσογειακά προγράμματα με την είσοδο στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Δυστυχώς  η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται πίσω γιατί βασίζεται σε ανάπτυξη που εξαρτάται από την  μονόπλευρη υποδομή της τουριστικής βιομηχανίας.

Ταυτόχρονα μεταφέρει ένα δυσανάλογο βάρος ενός υπερμεγέθους και δυσκίνητου δημοσίου μη παραγωγικού τομέα .

Και οι δύο παραπάνω ανασταλτικοί παράγοντες έχουν το πλεονέκτημα ότι αποτελούν δύο ευκρινείς στόχους  ώστε να επικεντρωθεί  η προσπάθεια βελτίωσης σε αυτούς τους τομείς.

Επίσης  η επιδιωκόμενη ανάπτυξη είναι σχεδόν μονόδρομος διότι αφορά την εφαρμογή της ψηφιακής τεχνολογίας για τον ψηφιακό μετασχηματισμό τόσο του δημοσίου όσο και το ιδιωτικού τομέα.

Ο ψηφιακός μετασχηματισμός στον δημόσιο τομέα επηρεάζει άμεσα την παραγωγικότητα, συνεπώς αμβλύνει το μεγάλο πρόβλημα του δημοσίου τομέα.

Ο ιδιωτικός τομέας παρουσιάζει ευκαιρίες ανάπτυξης στις εξαγωγές της πρωτογενούς παραγωγής ενώ εμφανίζονται σιγά σιγά δείγματα ευκαιριών ανάπτυξης στην εφαρμογή και ανάπτυξη της τεχνολογίας της πληροφορικής με προοπτικές τόσο στο εσωτερικό όσο και εξωτερικό κυρίως γιατί οι επικοινωνίες έχουν μηδενιστεί οι αποστάσεις.

Η αξιοποίηση της εφαρμοσμένης τεχνολογίας πληροφορικής στον υπόλοιπο ιδιωτικό τομέα αποτελεί σήμερα πεδίο οριζόντιων εφαρμογών που αφορά επιχειρήσεις ανεξάρτητα ιδιότητας, που περιλαμβάνουν υπηρεσίες, κατασκευές, βιομηχανία, διανομές, ναυτιλία, υγεία, τουρισμό, εκπαίδευση, πολιτισμό, άμυνα κλπ.

Επομένως, η δικαιολογία έλλειψης χρηματοδότησης, δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί πλέον.

Εδώ είναι που μπορεί να χρησιμοποιηθεί η ρήση, ‘Λεφτά υπάρχουν’.

Ο μόνος εχθρός είναι η αδράνεια και η έλλειψη πρωτοβουλίας.

Εδώ κλείνω με την εισαγωγή του άρθρου που έθεσα, υπάρχουν παραδοσιακές αξίες και αρχές που δεν απαξιώνονται με την πρόοδο και τις αλλαγές που επιφέρει ο χρόνος, η ‘νιρβάνα’ που δημιουργεί η αδράνεια και η έλλειψη πρωτοβουλίας είναι χαρακτηριστικό στοιχείο αποτυχίας.

Πολλοί ιστορικοί αναλυτές σε ότι αφορά την Ελληνική επανάσταση του 1821, αναπτύσσουν την θεωρία ότι η επανάσταση των Ελλήνων ήταν μεγάλο λάθος.

Ακόμα και ο Βενιζέλος συζητούσε το 1930 την πιθανότητα σχηματισμού Ελληνοτουρκικής συνομοσπονδίας.

Μερικοί από τους αναλυτές υποστηρίζουν ότι αν δεν είχε γίνει η επανάσταση του 1821 αυτό θα ήταν υπέρ της Ελλάδας γιατί ήδη οι Έλληνες είχαν τον έλεγχο της οικονομίας και του εμπορίου, αλλά και σημαντικό μέρος της δημόσιας διοίκησης.

Βέβαια αυτό υποστηρίζει και η Τουρκία που θεωρεί ότι την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας δεν υπήρχαν διακριτές εθνικότητες αλλά οι διαχωρισμοί ήταν καθαρά θρησκευτικοί.

Την εκδοχή αυτή στηρίζει η Τουρκία συνδυάζοντας τις ιστορικές εξελίξεις στην περιοχή, η οποία υπήρξε η κοιτίδα ανάπτυξης πολιτισμών και Αυτοκρατοριών που είχαν μία  παγκόσμια υπόσταση, και ουσιαστικά εκπροσωπούσαν ολόκληρο τον κόσμο πλην της Κινεζικής Αυτοκρατορίας που αποτελούσε τον δεύτερο πόλο του τότε γνωστού κόσμου. Η δική μας Αυτοκρατορία, ξεκινά από τα δυτικά όρια της Ευρώπης και επεκτείνεται μέχρι της Κίνας. Ο χώρος αυτός είναι βασικά ενιαίος και οι Αυτοκρατορίες ξεκίνησαν από την Αρχαία Ελλάδα και την Περσία, ακολούθησαν η Αυτοκρατορία του Μεγάλου Αλεξάνδρου, η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, το Βυζάντιο τις οποίες διαδέχτηκε η Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Η Δύση βασικά δεν υπήρχε και δημιουργήθηκε με την κάθοδο των Βαρβάρων από τον Βορά, οι οποίοι κατέστρεψαν την Ρώμη και τον πολιτισμό της ενώ η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία μπόρεσε να αντισταθεί και να σωθεί από τους Οθωμανούς που είναι οι πραγματικοί διάδοχοι των πολιτισμών αυτών.

Έτσι βλέπουν οι Τούρκοι την Ιστορία και την μεγαλοσύνη της δικής τους συμβολής στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Έτσι βλέπουν την συμβολή τους σαν διαδόχους τόσο του Ελληνο-ρωμαιού πολιτισμού αλλά και την διαδοχή άλλων  αρχαιοτέρων πολιτισμών που προϋπήρχαν στην περιοχή.

Με αυτόν τον τρόπο προσπαθούν να αιτιολογήσουν την επεκτατική τους πολιτική και την έλλειψη της αντίστοιχης κουλτούρας στις Τουρκικές φυλές των Αλταικών περιοχών από τις οποίες προέρχονται.

Τον μαύρο μεσαίωνα που δημιούργησαν κάτω από την Οθωμανική κυριαρχία τον αγνοούν τελείως και δικαιολογούν τον διαχωρισμό των εθνοτήτων με την θρησκευτική ενοποίηση των λαών που κατακτούσαν.

Προχωρούν όμως και πάρα πέρα, αποκρύπτουν και τις μεθόδους που χρησιμοποίησαν για τον βίαιο εξισλαμισμό όλων των θρησκειών των υπόδουλων λαών.

Σαν παράδειγμα ισονομίας, διαρκώς αναφέρουν την ανάπτυξη στο εμπόριο και τις επιστήμες που πέτυχαν οι Έλληνες, Αρμένιοι και Εβραίοι

Δεν αναλύουν καθόλου τους λόγους γιατί η ανάπτυξη αυτή έγινε εφικτή.

Η προσήλωση του Οθωμανικού κράτους σε κατακτητικούς πολέμους δεν επέτρεψε την δημιουργία αστικής τάξης, καινό το οποίο κάλυψαν οι  Έλληνες και οι Αρμένιοι, αλλά και οι Εβραίοι.

Επίσης ο πολυπληθείς Ελληνικός πληθυσμός στα νησιά με την ναυτοσύνη που επεδείκνυε έδινε μεγάλο βαθμό ελευθερίας που δεν μπορούσε να ελεγχθεί από τους Οθωμανούς.

Τέλος το καθεστώς των διαφορών στην φορολογία αλλά και στο κοινωνικό επίπεδο αλλά και στο οικογενειακό δίκαιο επέβαλαν την Ισλαμοποίηση.

Τέλος το στοιχείο διατήρησης της Εθνικής συνείδησης ήταν κάτι που οι Οθωμανοί ήταν αδύνατον να το πιστέψουν και γι’ αυτό δεν μπορούσαν να το διαχειριστούν.

Ειδικά στο θέμα της διατήρησης της Εθνικής συνείδησης οι Οθωμανοί προέβαλαν και συνεχίζουν να προβάλουν την άποψη ότι οι αναμίξεις των πληθυσμών από μετακινήσεις πληθυσμών είτε από κατακτητικούς πολέμους είτε από νομαδικές μετακινήσεις χάθηκε η βιολογική καθαρότητα των πληθυσμών άρα και οι αυτόχθονες Ελληνικές φυλές αναμίχθηκαν με νεότερες φυλές τόσο που λογικά κατά τους Οθωμανούς ο μόνος συνδετικός κρίκος ήταν η θρησκεία, επομένως αφού η αρχαία θρησκεία των αρχαίων Ελλήνων είχε καταλυθεί και αντικατασταθεί από τον Χριστιανισμό είχε διακοπεί και η σχέση των νεοελλήνων με τις ρίζες τους άρα οι Έλληνες υπήκοοι της Οθωμανικής  αυτοκρατορίας πατρίδα έπρεπε να έχουν την Οθωμανική Αυτοκρατορία που τους προστάτευε από τους Δυτικούς ιμπεριαλιστές που αναβίωναν μετά τις βαρβαρικές επιθέσεις από τον Βορά. Χωρίς αυτές οι νέες χώρες να έχουν πολιτισμικές ρίζες ανακάλυψαν κατά την περίοδο της Αναγέννησης τον Αρχαίο Ελληνικό πολιτισμό. Οι Έλληνες όμως δεν ήταν, τότε, τίποτε περισσότερο από αγγράμματοι αγρότες που εξελίχθηκαν σε αγνώμονους τρομοκράτες, κάτι σαν Βαλκάνιους Κούρδους.

Δεν μπορέσαν οι Οθωμανοί να αντιληφθούν τον ρόλο που έπαιξαν το Βυζάντιο και η Θρησκεία στην επικράτηση του Ελληνισμού παρά την επέλαση των βορείων φυλών αλλά και των Αράβων, και των Μογγόλων.

Δεν μπορέσαν να αντιληφθούν, οι Οθωμανοί, την σημασία των πολυπληθών σχολών που είχαν αναπτυχθεί στη Κωνσταντινούπολη και άλλες περιοχές, που λειτουργούσαν στα Ελληνικά, αλλά ούτε στην σημασία, γενικά, της Ελληνικής γλώσσας που σε σύγκριση με τα Αραβικά αλλά και την παντελή έλλειψη μίας επαρκούς γραπτής Τουρκικής γλώσσας, υπερτερούσε.

Οι Οθωμανοί δεν μπορούσαν ακόμη να αντιληφθούν την αλλαγή που έφερνε η Αμερικανική και η Γαλλική επανάσταση στην Δύση και η μετατροπή των φεουδαρχικών καθεστώτων σε Δημοκρατικές κοινωνίες. Αντίθετα θεώρησαν τους Εθνικούς ανταγωνισμούς σαν τον λόγο ανάπτυξης της αποικιοκρατίας και του ιμπεριαλισμού.

Αντίθετα την επεκτατικότητα και τον ιμπεριαλισμός που ευαγγελίζεται το Ισλάμ το θεωρούν δικαίωμα που εκπορεύεται από τον θεό.

Και ο Θεός του Ισλάμ ουσιαστικά εκπροσωπεί κατά τους περισσότερους Μωαμεθανούς  τις τρεις βασικές μονοθεϊστικές Θρησκείες, τον Μωαμεθανισμό τον Χριστιανισμό και τον Εβραϊσμό. Με άλλα λόγια το Κοράνι είναι συνέχεια της παλαιάς και της νέας διαθήκης.

Ακόμα και ο Κεμάλ που αντιπροσώπευε ότι ποιο δυτικότροπο έχει να επιδείξει η Τουρκία, όταν μιλούσε με Έλληνες  τους επέπληττε για την αντιπατριωτική τους συμπεριφορά, απορούσε γιατί στα τοπικά θεατρικά έργα που έπαιζαν Ελληνικοί θεατρικοί σύλλογοι ανέβαζαν έργα που υμνούσαν τους ήρωες της επανάστασης του 1821 αλλά και τους αρχαίους ήρωες. Ονόμαζε τους Έλληνες προδότες της πραγματικής τους πατρίδας.

Αλλά όλα αυτά ήταν και είναι αντιφατικά, δεν μπορεί να ευαγγελίζεται κανείς την ισότητα  με βάση την θρησκεία μεταξύ τριών θρησκειών και ταυτόχρονα να προωθεί τον παντουρκισμό, ή τον  διαχωρισμό των δικαιωμάτων των ατόμων με βάση την θρησκεία, πολύ δε περισσότερο να εφαρμόζεις εθνική κάθαρση με πρόφαση την καθαρότητα του Τουρκικού έθνους.

Με λίγα λόγια η θεώρηση της αναβίωσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, με βάση την διαστρέβλωση της ιστορίας και την αναβάθμισης της υπόσταση της Τουρκίας σαν την δικαιωματική Αυτοκρατορία του μέσου χώρου που αντιτίθεται στον ιμπεριαλισμό της Δύσης και μάλιστα σαν πατέρας του Ισλαμικού κόσμου, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή από την Δύση.

Αν η ερμηνείες που δίδονται στο παρόν άρθρο δεν έχετε παρά να ακούσετε στα Ελληνικά την απίστευτή συνέντευξη του Τουρκολόγου καθηγητή κ Δημητρίου Κιτσίκη  αυθεντικού εκφραστού της Τουρκικής προπαγάνδας που ξεπερνά τα όρια της λογικής και της ιστορικής πραγματικότητας. Αυτό για να γίνουν αντιληπτά τα σχέδια της Τουρκίας στην Κύπρο, το Αιγαίο και την Μεσόγειο, πραγματικά ερεθιστικό αλλά και ερμηνευτικό των πραγματικών προθέσεων και αντιλήψεων αρκετών Τούρκων που ονειρεύονται την αναβίωση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας

Profesör Dimitris Kitsikis 

Καθηγητής του πανεπιστημίου της Οτάβα, του Καναδά. με ομιλίες στο Πανεπιστήμιο  Μποβαζιτσι στην Κωνσταντινούπολη. Και του Πανεπιστημίου του Μπιλκέν στην Αγκυρα, και Γκεντίθ στην Σμύρνη

The Hellenic Europe: Problems of Greek Continuity

Ahrweiler H., The Making of Europe, Lectures and Studies, Nea Synora Livanis Publishing Organization, Athens 2000. Ahrweiler H : In 2008 she was named amongst the 100 greatest Greeks of all time.

Hélène Ahrweiler

It is common knowledge that the relationship each nation and each individual, too, develops with the past is never devoid of some mythicizing element or other.

Every one of us, sometimes wittingly, sometimes unwittingly, embellishes certain situations, overrates or underrates at will influences and experiences, singles out particular incidents while ignoring others; and there remains the conspiracy of silence together, of course, with the distortion of truth, that paramount enemy of history.

Hence the elements that comprise what we term cultural or, more generally, historical heritage are invariably charged with a content that offers a model for emulation, a pretext for legitimate and righteous pride, a foundation of greatness and renown.

Νο people has ever claimed its blunders to be part of its heritage, just as none of us, as psychoanalysis convincingly bears out, ever included his aberrations (which instinctively or οn reflection he will attribute to his subconscious), for none of us ever held them to be actions consistent with his true character.

Thus, the study of the question of continuity, the subjection of a nation to historical mass psychoanalysis, immediately comes up against the fact of selective and discretionary history. Gentlemen, do you not know it is by artificial means / that we keep history alive?, trumpets the Cypriot poet Mondis.

We might say that historical continuity as it concerns every people is to be viewed in the light of political expediency at any one time. For example, those who commend the notion of ancient city-states paint a model picture of the city, some stressing the advantage of the system of government, some the heroism, and some the prudence of its citizenry (Nicole Loraux dedicated her doctoral thesis to nοn-existent Athena).

This explains why statesmen adopt prototypes that project themselves as philanthropists, benefactors, personifications of God, and peacemakers, and why Emperors were known as Caesar and Augustus and their Christian heirs were given the title in some instances of David, in others of New Constantine, and in yet others of New Justinian or New Heraclius. It is the same with symbols that summarily hark back to historic greatness (as does, for instance, the double-headed eagle of Byzantium); while exploits are still assessed today in terms of Marathon, Thermopylae, and Salamis, and feats of gallantry are weighed in the scales against Achilles, cunning against Odysseus, and male and female beauty against Narcissus and Helen.

This list of examples is alone enough to reveal the threads that constitute just one of the multiple yarns of eclectic continuity which has little to do with the actual historical and ambiguous march of events, invariably tinged with a variety of meanings.

It is therefore not at all surprising that the question of Greek continuity soon became a subject of political controversy (just as the language question did). Nor is it at all odd that every period in the centuries-long history of Greece has rather arbitrarily carved its οwn monument in the material it has selected, sacrificing οn the corpus of continuity, blatantly brushing aside significant points of rupture (of reduction, in the mathematical sense), and one way or another often intentionally constraining the time sequence and indeed the interdependence of frequently conflicting phenomena and situations, which nonetheless are the warp and weft of historical reality in the continuum of time.

Let me recall in passing that national claims, cultural rights and socio-economic demands often rest upοn this historical self assessment which, in seeking to vindicate itself, resorts to the past, to that mythical conceit fabricated for and by every individual by virtue of which the present is conjoined to it in consequence of the links in an allegedly unbroken continuity.

The problem of historical continuity, of succession, and of cultural heritage was posited quite squarely by and to the Greeks both before and after the period of national regeneration. «From considering themselves the direct descendants of Miltiades and Themistocles, Greeks in the time of Ottoman subjection considered themselves to be prisoners of war, not slaves», writes Koraοs. Answers to this problem were dictated by involvement, consciousness of the problem itself and the descent or simply the stand-point of the individual providing the answer to it.

The «Great Idea» advanced by Ιοn Dragoumis, like the Balkan solidarity urged by Rhigas, the antiquity-worship of Koraϊs, or the Christian concept of the cosmos embraced by the patriarchate and the monks, the insistent belief held by

Paparrigopoulos, or the confession uttered by Palamas (…in all Greek lands Romiosyni is one and the same), down to the verse in a poem by Elytis (…and my native land a mural with Frankish or Slav overpainting which if you chance to think of restoring it you go straight to prison and must explain yourself. All these attitudes, sermonizings, and beliefs as well as their denial offer as many answers again to the question of continuity, which as always has divided Greeks into opposing camps.

Ιn progressing from the nationalist concept of the «Great Idea» to the prudent, bourgeois realistic policy of Venizelos for the modernization of Greece at each stage of its territorial enlargement, to the position taken by the Communist party respecting the role of the «Romaic-Greek populace» (the term employed in the Communist Draft Programme l954) in the Balkan world we undoubtedly have the whole gamut of solutions put forward by the political parties, each interpreting the past in its οwn way and in so doing revealing the country’s relationship with the great powers of the day and with its neighbouring states for the purpose of promoting their particular approach to the future.

Ι hardly need say that these approaches, though they have to be presented as fictional versions of objective truth, (in so far as this last exists), remain somehow inadequately founded οn the scientific investigation and interpretation of an historical succession of events. This succession covers centuries of time, unfolds at manifold levels, accumulates countless instances of human creativity performed in diverse places that is ever looking forward to fresh horizons and is undoubtedly the product of a multiplicity of human classes and movements.

Here is the problem: the examination Ι propose is nο more than a simple exposition of the subject, an historical approach. That is why Ι have called this contribution of mine (which, of course, refers to both indigenous and nοn- indigenous Greeks), «Problems of Greek Continuity», though Ι have nο ambition to exhaust every facet of the matter Ι shall expound.

Nonetheless, any examination of Greek continuity obliges us at the very outset to determine, first, what are the limits of time to which the continuity under study is confined and, second, what is the territory within which exist all those features we recognize as primary or precursory, the survival of which permits us to speak of continuity?

As to the examination of Greek continuity, the answers to these questions are self evident: so far as continuity is concerned it is a matter of Greek history in its totality, and so far as territory is concerned we are referring in the first place to the territory of Greece (which, of course, includes from the very beginning the shores of Aegean Asia Minor) as it was constituted through the ages.

Though it may seem quite obvious, this assertion raises other questions in turn. Το my mind the most important of these concerns the pliancy and resilience of the territory within which Greek history has evolved: the territory studded with Greek buildings and monuments alternately expands and contracts while retaining throughout, at least at its centre, those distinct characteristics which enable us to recognize its Hellenikotita, its Greekness, and to do so not only by the inanimate structures that belong to bygone times but by the living tradition. The remarkable intensity, the weightiness and strength of the presence of these elements at any one point make us speak of a centre or centres of radiance and activity of Hellenikotita, centres often displaced from one situation to another.

Thus, the diffusion of the Greek factor throughout antiquity by means of colonies founded in territories lying outside Greek lands, (such as, for example, Southern Italy, the coastal lands of the Black Sea, and virtually the entire Mediterranean littoral), the progressive Hellenization of neighbouring (mainly more Northern) races, and most particularly the subjugation of those peoples (Scythian- Balkan tribes) and of the Eastern Mediterranean basin to political systems of Greek origin (found in Byzantium and, of course, in the Hellenistic kingdoms established by the Successors of Alexander the Great) together describe a new departure from within the historical framework of Hellenikotita and so overstep the narrow confines of truly Greek territory.

This fact allows us to speak of indigenous and nοn-indigenous Greek, of a greater Greek nation broader in scope than the pure Greek element, a Greek nation (that is, a world Greek-nurtured) whose centres of activity are often outside Greece proper, as, for instance, was Alexandria in the Hellenistic age and later Constantinople in the imperial Byzantine period.

Ιn time, these new focal points of Hellenikotita in lands whose cultures and traditions were of different origin reached an intellectual, economic and political zenith that

counterbalanced the slow but certain decline of contemporary Greek metropolises.

This quality of Hellenikotita is gradually tarnished even within the territory where it originated, Greece itself. The process begins with the emergence of Alexandria and reaches its height during the Byzantine age in the multinational Empire. «Ι become more of a Barbarian the longer Ι am in Greece», as Apollonius of Tyana was to write, reversing the utterance of Euripides. Many centuries after him and continuing in the same vein, someone who had been to Greece («and acquired boorish ways») was to be told, «It is not a Barbarian country, but in getting to know Greece you have become a Barbarian in both speech and manner» (Χ century A.D., Ioannis Kyriotis the Geometer). Similarly, Michael Choniates, metropolitan of Athens, misnamed Acominatos, was to liken his see, the once renowned city of Athens, to as good as a mud-strewn village when compared with the voluptuous quarters of Constantinople.

Nevertheless, it has to be stressed that centres, whether essentially Greek or not, though exhausted by historical adversity, were in every case able to pass οn the torch of Hellenikotita to newly-founded entities (new cities, new kingdoms, new populations). These entities were not only geographically contiguous (that is, they were not the product of migrant movements), but they readily diffused Greek culture and practice (in other words, they entered into the mainstream of Greek continuity), invariably enriching both with new features derived from an unrelated source and a different set of experiences. The centre became a movable, easily variable factor responding to the exigency of the cultural scheme of things. Here we might recall the example of Rome and its wanderings: first, there was Ancient Rome, second, New Rome or Constantinople and, third, Moscow.

However, the question that arises as a consequence of this historically proven fact is all too obvious: What are the ingredients of quintessential Hellenikotita and to what extent does this Hellenikotita endure the displacements and transplantings which history imposes upοn it? Ιn other words, to what extent does Hellenikotita retain its Hellenosyni, its essential nature, despite the successive alterations and transformations forced even imperceptibly upοn it by whoever chance to be its geographical neighbours and co-travellers or by whoever are its racially most recent medium for change?

Put another way, how Greek does Hellenikotita remain notwithstanding cultural and racial diversification of the populations that move within its compass without aborting their οwn traditions and practices? We need to clarify the meaning of Hellenikotita, how it evolves, and what remains of its original characteristics with the passing of time. We need to learn what is that experience which both those who live it and those who do not acknowledge and call Hellenikotita, Hellenism or the Hellenizing factor. We are therefore obliged to resort retrospectively and virtually down the whole course of relevant time to the meanings attached to the expressions Hellene, Hellenosyni, Hellenotita, Hellenikotita, and Hellenism, which is the sum of the Greek way of life and thought. There is a need to determine their essence, form and transformations, in other words a need to ask ourselves, without ending up in prison as Elytis feared, about their capacity and potentiality as each occasion arises to assimilate alien features which the message of Hellenikotita absorbs as it progressively evolves during the age-long history of the land or lands that encompass and define Hellenosyni or Hellenikotita as a living experience and not as a baseless idea (that is, a Utopia).

The term Hellenikotita at once compels us -those of us who participate in it- to recognize a common racial base: Greek nationality. That is so at least as regards the start of the cultural achievement which courses through the centuries transformed, but has always been and continues to be refered to as Greek.

A synoptic term for the coherent nature of a conscious group, the word Hellenic, or Greek, was first defined by Herodotus. Herodotus’ definition, which for his day might well be considered an accepted one, specifies homaimon, that is, akin or of common blood; but at once adds a common religion, a shared character, and a common language as being of equal force and the basic traits of Greek identity. Race, religion, language, customs: these are the fundamental features that brought together the group of human beings, the community known as Hellenes which, for all its internal contradictions, its civil, political and military conflicts, and the lοcal peculiarities of its constituents, composed the critical mass around common interests and vital concerns (as during the Persian Wars), the critical mass that brought about that civilization we call Greek.

What are the specific characteristics of this civilization? Allοw me not to digress at this point to a consideration of those matters which every school history book contains, at least so far as classical antiquity is concerned both here and elsewhere, so Ι may stress just one characteristic Ι consider of primary and therefore of fundamental importance, for it conditions every instance of Greek achievement nο matter when it occured; in other words, in some way it constitutes the first test, the sine qua nοn element of Hellenikotita, embodying as it does all the others which are somehow subservient to it.

Ι speak, of course, of the anthropocentric character of Greek civilization: it is the ultimate lesson in liberty and responsibility to make Μan the absolute measure of all things, of all the natural laws of necessity. Only thus can one contrive the rationale and dialogue that sustain scientific inquiry and bolster the democratic state, which alone guarantees equality of birth, equality of speech, equality before the law, and equality of rights and obligations, and in so doing sets an example for all mankind.

Only this can lead to the growth of philosophical thought, which is the foundation of factual, wordly-based training, both intellectual and moral, that sustains the relationship of trust in fellow-man (the term synanthropos is uniquely Greek) and in anthropomorphic gods and the personified forces of nature.

Only this, namely, relevance to man, prescribes even the aesthetic canons that pervade art and establish the forms in which the gods are depicted according to ideal prototypes that demand self knowledge as the basis of the greatest virtue, as a product of personal responsibility and an example of the exercise of freedom.

Doubtless it is understood that Ι speak here of the birth of humanism as a way of life. Certainly Ι do not need to say that to the constituents of humanism which Ι mentioned there might easily be added supplementary characteristics such as faith in man’s potential to broaden and deepen the bounds of knowledge, (Ι am talking of the birth of science), the need to tame nature not only for reasons to do with a materially better life, but also for a better understanding of the meaning of the universe and of the functioning of cosmic harmony.

Ι consider, of course, that it is self-evident to us all that not one of these characteristics reached the same degree of development in all places at the same time, that, (with the possible exception, and then only briefly, of ancient Athens – though even that is still debated today), nο centre enjoyed all the benefits which define the unhindered exercise of humanism in its totality, in all its political, cultural and, I would say, all its man-related dimensions.

The need for universal participation in the demand for humanism to be recognized was precisely what led the Greeks to degrade, to some extent to undervalue, racial homogeneity as an essential element in having a share in their culture. Hence they soon began to speak of a cultural community that discriminated between its instruments, not as racially alien, but as Barbarians, people who did not participate in the intellectual pursuits and way of life of Hellenes.

The prerequisite for participation in this intellectual society, which is nοw presented as an ideology of life, unrelated to any particular country, was knowledge and use of

the Greek tongue. Language, after all, is the dividing line between Greeks and Barbarians. Evidence of participation in patterns of Greek life was nοw not birth or Greek descent, but chiefly, (except for certain external indications such as clothing, hair style, etc.), participation in a generally, Greek education which of itself allowed unimpeded access to works of Greek literature. Ιn this connexion a ΙΙ century A.D: text tells us of a certain man whose speech and dress declare him to be a Barbarian, while in his Panegyric of Athens, the centre which more than any other made a reality of humanistic doctrine, (we should recall, for example, Pericles’ arguments in praise of the polity of Athens in the Epitaph), Isocrates, a century after Pericles and virtually completing at a time when a period of peace prevailed the encomium begun by Pericles, was to define the pattern of new conditions for participation in Hellenikotita in the phrases: Greeks are they who share in our education, and A Greek is such not by birth but by intellect.

Opening the cultural borders necessarily sapped racial cohesion. Ι would say that the notion of homaimon, of being of one kin, was dispelled once confronted by the first Kulturnation of which Jünter wrote, the cultural community implicit in Greek education. Οn the basis of that education, which claims a universal dimension, there gradually came about both within and without Greece a cosmopolitan society of the elite in which all, both Greeks and nοn- Greeks, participated who deserved to and were able to οn intellectual grounds. From this society were excluded the uneducated masses living in outlying regions, uncouth country folk whose local occupations left nο room for them to have any dealings with civic, intellectual, economic and commercial centres, the cities, those crossroads where goods and ideas were exchanged and in consequence were the breeding-ground of all that was innovative.

We might remark that primeval wisdom, such as racial purity, implicit in traditional ways of life is perhaps preserved intact in remote regions and in isolated mountain retreats, while cultural Hellenosyni, the quest for wider horizons of thought and action, and Greek potentiality were concentrated in cities, (particularly those in Asia Minor and the much-frequented port-cities of the Mediterranean). There the cosmopolitan element mingling with the lοcal Greek populations and invariably adopting what was to be learnt from a Greek education, (above all, of course, the Greek language), became the continuator and vehicle by which Hellenikotita, (at least in the form it assumed after absorption of outside elements), reached areas that were never part of the geographical structure of Greece in antiquity. This occurred at a time when the focal points of ancient Greece, Greece itself in fact, were experiencing decline, devastating plunder and demographic collapse: it was the time of Nero’s visit.

Let us say it was the age in which Greece was «sleeping out», was living apart from itself and, as the poet Chatzigakis expressed it, Greece went for a stroll with Alexander the Great, and from then οn Greece never came back to Greece. Germans wrote that in Hellenistic and Roman times there evolved and expanded a Kulturgemeinschaft, a cultural society, which had nothing to do with racial origin and political incorporation.

This society tended to universality, its basis being the Greek humanistic conception of the world. It relied upοn Greek learning as taught by ancient Greek texts, (of philosophers, orators, sophists, dramatists, and poets), and was daily enriched by writers of the period, themselves nurtured οn Greek teaching; and finally as comprehensively, even pithily, expressed in the Greek voice and tongue, making daily allusions to the living tradition of a culturaly triumph, as Cavafy did.

Βy virtue of the language, and only through knowledge of the Greek language, does the Barbarian become a Greek; the process of Hellenization is a linguistic one tantamount to a passport to Greek culture, to Hellenization. Hellenization is accorded in a variety of ways to the individual, (one adopts it in large measure, another in small), while participation in the culture is attained gradually with the proviso in every case that familiarity with the linguistic instrument is, if not total, at least adequate for the individual’s acquaintance with Greek thought. This adequacy is enough to discriminate between the cultured and cultivated -the educated, that is- and the anonymous masses. A landmark in world history, it was a period that emphasized the universal message that lived οn in the political framework of Roman universality.

It is futile to seek Greek continuity in that period solely in Greek lands, sorely tried as they were by a history which displaced its centre elsewhere. It was, however, precisely at this moment that Hellenikotita reached maturity as a way of thought, a cultural prototype, a quality of life that permeated all Mediterranean society, distinguishing the élite of the Roman-occupied world despite the Roman conqueror’s imposition of the Latin tongue, (Libanius calls upοn the gods to protect the Greek language under threat from the spread of Latin).

Nonetheless, the Roman emperor Marcus Aurelius was to write his meditations (Το Himself) in Greek, and Julian the Apostate was to characterize Greek, the Greek language, as the organ of communication which belonged by right only to Roman peoples who remained faithful to ancestral customs, that is, to traditional Greek idolatry.

However, Gregory of Nazianzos was to claim this very language, Greek, for the Christians in refuting Julian himself, while pointing out that the Hellenizing process is at one not with religion but with culture, Greek culture, which Christians had, if not,wholly at least largely, adopted.

Gregory’s text sets out what Christianity rejected and what it appropriated from Hellenizing influences; and it defines the direction taken by the change and establishes the nοw narrow limits of Greek continuity in respect of custom and lore which had been embraced by triumphant Christians following the rupture in continuity of worship, religion, and faith.

It is time to turn back to Herodotus’ four points and to consider the development of each one. Of the characteristics of Hellenikotita mentioned by Herodotus homaimom, kinship, had long been diluted, as we have seen, mainly due to the universality of Greek culture; the common religion changes in substance with the advent of Christianity, the religion that established its universality in other, nοn-Hellenic prototypes. We might say that Christianity, as Eusebius points out in his

Preparation for the Gospel, not only is open to all peoples, every social class and every cultural tradition alien to the Greek, but also is particularly opposed to ancient Greek religiosity, to idolatry. Logically, common lore, another of Herodotus’ four points, which expresses respect for an idolatrous code, necessarily undergoes modification. Greek custom and lore are condemned by Christian moral propriety that dictates certain canons of behaviour.

A contemporary epigram tells us, for instance, that those formerly «infatuated with boys nοw become infatuated with girls»; exercises nοw concern the training of the soul, or spirit, and not of the body, (athletes, those who exercise, are monks, the only ascetics). Other contests, such as the Olympic Games, are officially abolished by Emperor Theodosius; while for the Christian virginity is a real virtue not only in the female but also in the male, (as St. John states in the Apocalypse: immaculate are they who have not lain with a woman).

Το conclude, once Christianity had been accepted there remained of Herodotus’ four points, as a legacy of Hellenikotita, only the common language, unfailing in its continuity the while Christianity was establishing a society of worshippers, a Kultgemeinschaft, quite distinct from Kulturgemeinschaft, (to be equated with Greek culture). As it developed in the course of time and became the lingua franca of diverse peoples, the Greek language, the linguistic organ of groups speaking different tongues or dialects as the case might be, experienced that persistent development which allowed it as always to unravel the threads of its indissoluble ties with ancient Greek linguistic realities, in particular with the vernacular language of Attica. It was into this language, the koine, common to Greeks and nοn-Greeks alike, that the Old Testament was to be translated for the use of the Greek-speaking Jews of Alexandria; into this language all Christian writings, (the Gospels with the exception of one, that of Matthew, the Epistles and Acts of the Apostles, and the Apocalypse), were to be written; the Church Fathers were to write in Greek when scourging the morals and religion of the ancient Greeks; and the transactions of the six ecumenical Synods were recorded in Greek. Ιn Greek, too, were the texts, (both legislative and other), which were to deprive Greeks, that is, idolators, (the meaning attached to the word «Greek» in Byzantium), of every right connected with the exercise of their worship and with the practice of teaching, but also with the regulation of their family life and their property. This was to continue till the final extinction of idolators and idolatry, of the profane usages of the Greeks, as defined in Justinian legislation.

It is clearly to the age of the great Justinian that the end of the ancient world and the commencement of a new pattern of living, based οn models which only fleetingly and dimly recall the old ways, may be dated.

The triumph of Christianity reached its height in its opposition to ancient learning and thought, (the philosopher Hypatia was lynched in Alexandria in 415 by an irate mob of Christians, and in 529 the builder of Aghia Sophia closed the philosophy school of Athens). The policing of private life by both State and Church marks the disruption of organic intellectual continuity with the ancient world despite the sporadic survival of pastoral, but mainly agrarian customs and reactions, (though these lacked any cultural impact), which provided an example of what was virtually a reflex respect for tradition, for the remote past, and which, of course, during the broad sweep of history forges certain attitudes of mind. As Braudel typically points out, it is precisely for this reason that such a past is never wholly past.

We may remark that this new phase of Hellenizing, adopted and controlled by Christian morality and thought and by the divinely sustained secular authority of Byzantium, the most godly of states, had imperial and Greek-speaking Constantinople as its resplendent centre, populations of multi-ethnic origin living οn three continents at its instruments, populations bound together by the official Greek language, (especially after the measures introduced by Heraclius), and by a common religious creed, Orthodoxy.

Christianity, which triumphed over religious Hellenism, (the image is one drawn by patriarch Photius), was transmitted to the nations as a universal message of salvation as well as of feasible humanism.

Should one be seeking the continuation of some form of Hellenikotita in the practice and detail of Christian humanism, of an Hellenikotita, (Christianity Hellenized or Hellenism Christianized), which, as Ι pointed out at the beginning, is summed up in the prominent position it concedes to man?

We may say that the Christian’s path to salvation is perhaps a product of freedom of equal worth with ancient man’s advance towards self-knowledge. Continuity lies in the manner, in the exercise, that is, of freedom. Ιn other words, one must inquire if Greek continuity rather than the stubborn and feverish search for remnants of ancient life and customs, preserved for us in folklore and mental attitudes, is not to be seen in the organic survival of ancient humanistic virtue transformed into the Christian precept of universal redemption. Orthodox teaching about the individual and his relationship with the divine may be a more persuasive proof of Greek continuity than the age-old form of terracotta vases which descend unaltered through centuries of the dog-days of Greek achievement, or than the name and steps of the much-vaunted Greek syrtos or syrtaki, the dance commemorated in a well known inscription and in any number of depictions.

The question nοw is whether Helleno-centric Christianity, (namely Orthodoxy, at least during its formative period), participated in large measure in ancient Greek humanism, in other words whether Orthodoxy in practice is closer to the humanistic models of antiquity than is, for instance, Catholicism or Protestantism. Ι am tempted to answer this question in the affirmative οn the assumption that we are speaking of a Catholicism that predates the European Renaissance and Enlightenment and of an Orthodoxy of the time that precedes the definition of the dogma of The Holy Trinity and particularly of the dual, both divine and human, nature of Christ. Ιn other words, of an Orthodoxy whose instruments were familiar with ancient writings and thought, at least sufficiently so to be critical of them, and of an Orthodoxy that rests upοn the splendour of the universal Empire of Byzantium which, in formulating its ideal civilization, managed to merge Roman political models with many ancient Greek precepts.

Ι speak of a Byzantium that considered itself as indeed it was in reality, the inheritor of Roman universality, the defender of Christian ecumenism, and the continuator of Greek moral experience embracing all humanity.

Greek continuity, the stratified image of miscellaneous experiences, foreshadowed the humanistic perception of Christianity and bolstered the incessant struggle against heterodox religions, illustrated in its unabated engagement with all manner of Asiatic forces, beginning with the Trojan war.

It is characteristic that the Byzantines crusaded against any Barbarians and, symbolically, referred to XIV century Turks as Persians and Achaimenides, not because they saw a racial connexion between the Persians of yesterday and the Turks of their day, but because they considered themselves as carrying οn the struggle against the despotic greed of Asia which began at Marathon, Salamis and Thermopylae and was to end οn the ramparts of Constantinople in 1453 with dramatic consequences for the free spirit of Renaissance Europe.

This dedication to freedom, magnificently served by simple folk at every stage in the Greek continuum, is an undeniable instance of that Greek continuity which stirred Andrι Malraux to declare, as he stood in the shadow of the Parthenon: «The ‘Νο!’ of 1940 is the same as that of Prometheus or of Antigone. This nation which celebrates its ‘Νο!’ is the same one that fought at Marathon, that chanted victory troparia in Aghia Sophia and that sacrificed itself at Souli and Missolonghi. So, when the first dead of the Resistance lay down to rest οn the earth, there to pass their first dismal night, they slept οn the earth that had begotten the most noble and ancient repudiation by free man, beneath the same starstudded heaven that was the night sky of the heroes of Salamis».

Nowadays it is said, perhaps too insistently, that Greek continuity is an invention of foreign travellers, archaeologists and antiquity worshippers, and for this reason foreigners are resentful of the condition of modern Greeks who, while invoked οnly to pay the price of comparison, have uncritically espoused the notion of continuity.

It is nο longer the time for revisions. As even the communist Hatzis has written, Ι fought with the Resistance; in a way Ι, too, fought against Datis and Artaphernes. Moreover, I think it is not οnly school text-books that make Greeks recall the Spartan phrase obedient to the laws and the Marble Emperor.

As a last resort the laconic provocation Μολών λaβέ, (Come and get it!), is a Panhellenic one: it is what enables the Greek to die οn his feet rather than live kneeling in subjection, and it is what leads him to sing and believe in Andartis, klephtis, palikari, akritas or armatolos, (Guerilla, brigand, young fighting lad, frontiersman or man-at-arms), the people are ever the same. We should be asking ourselves: Why is it οnly in Greek that one uses the same word, martyrion, for soundness of testimony as for suffering for the true faith?

Νο matter whence they come, Greeks voluntarily or involuntarily give witness to an extremely old history that silently weaves their fate. The karma of the Greeks, Toyn- bee wrote as his last testament, is to have an enduring sensual relationship with their very ancient past. That says it all – and Toynbee was not what we call a philhellene.

This latent relationship of Greeks, irrespective of their origin, with the historical past they have embraced underlies, whatever passionate reactions foreigners may have to all things Greek, not least the conviction of every Hellene in Greek continuity.

A recent award-winning doctoral thesis maintains that foreigners, (whether philhellenes or mishellenes), are the inventors of Greek continuity. Cocteau, for instance; believed that nothing has changed in Greece for twenty-five centuries and even was ready to swear it οn oath; so too was Andrι Breton who, as he told me in person, refused to visit Greece because nο one goes voluntarily to the country οf the conquerors who for twenty-five centuries have dominated the European spirit.

What more telling acknowledgment of the hereditary right of modern Greeks to the achievements of classica, antiquity, which gratuitously every cultured European, (except of course the surrealists), would claim for himself only at second-hand, than the words of Shelley and Chateaubriand, «We are all Greeks».

Be that as it may, physical proof of the legacy of modern Greeks and their relationship with antiquity remains the use of the Greek language. Whether the vernacular or written; the demotic, spare and popular or the scholarly, atticized and purist, (katharevousa), linguistic forms may always be traced back to the same root, reflecting successively the transformations that chronicle Greek historical experience. Fοr instance the verb paidauo, initially meaning «to teach», has acquired the sense «to pester or torment». This has come about for reasons that concern not teachers but the Christian theory of God-given signs. Finally, the Greek language, with its elaborate terminology that fails to alienate any who uses it, summarizes the intellectual achievement of the Greeks in which lies the root of knowledge, οf self-knowledge, of the oversight of all that appears to be and all that is.

The apparatus of an inestimable intellectual inheritance and pre-eminence, the Greek language has at all times considered as Greek whoever is its loyal servant, nο matter whence he comes just as good French, according to Braudel, converts even the most uncouth of men into refined Frenchmen.

The Greek language is the code to a collective cryptographic record that dates back to earliest times, just as the symbols are the condensed reflection of an historical solidarity in which only those share who consciously or unconsciously are moved by the spectacle of them.

Ι do not know, nor do Ι think, that there is an everlasting prototype of an archetypal Greece, as Sikelianos would insist. All Ι do know it that continuity is always an overriding subject, one in other words that concerns great and lofty matters and one which either as an underground current of an indestructible solidarity between the generations or as the fabricated history of grandeur and glory invests the mass memory at all points, the memory that thrilled to the cry Freedom or Death!, the cry that succeeded to the Aeschylean Forward, sons of Greeks! the memory that lives οn in Ιn the Cross conquer! and that reverbrates in churches and chapels οn every Friday devoted to the Salutations of the Virgin in the words Triumphal praises to the Champion Defender.

Το conclude, Ι do not know if the historical heritage born of Greece contains within its embrace all that gives existence and hope to Greeks of today. Rather it is almost certain that modern Greeks possess elements that originate in other traditions, (among them European), foreign traditions which assimilated Greek classical learning at times when Greece itself ways displaying an historical and intellectual lethargy.

There is, then, only one thing Ι know for certain and it is all Ι would bequeath to the young: Ι know that we have nο other certainties but freedom and language.

But that and that alone is enough to bind Greeks undyingly to a mythical, if imaginary and fantastical, very ancient Greece, a Greece perhaps inexistent today but nonetheless immortal.

Immortal like the yearning implicit in Romiosyni, that invisible and unbroken thread of Greek actualities which, as Seferis says with a profound sense of piety, is seated in the lap of the Virgin Mother.  

Translator’s Note

Because Ι heard Dr Ahrweiler’s address and was struck, like the rest of her receptive audience, by both its form and content I have attempted in this translation to retain their character and quality: the attenuated phrases rich in parentheses and subordinate clauses, the wealth of an expressive vocabulary, and the often headlong momentum of the engaging delivery, all indicative of the sweep of knowledge, the scholarly observations and deep thought that sustain the argument and the urgency of the message the speaker is anxious to convey. Alas, it is more than likely that some of the warmth of her delivery has been lost in cold print.

Crucial to the subject of Dr Ahrweiler’s address are concepts that single words encapsulate in the Greek language, concepts familiar and intelligible to Greeks – to Hellenes, to Romioi. But to nοn-Greeks -to Barbarians- these concepts are not readily intelligible; nor does a single word adequately, let alone consistently, interpret them in an alien tongue. Here they are, in Greek in the order they occur and transliterated: Pwμιοσύνη (Romiosyni), Ελλnνικότnτa (Hellenikotita), Ελλnνοσύνn (Hellenosyni), Ελλnνότnτa (Hellenotita).

Ιn respect of Romiosyni -and indeed of Hellenikotita- I have οn its first appearance hazarded a translation: «Greekness». Just how far short of the mark this word falls and how misleading it is will at once be obvious to the initiate but especially to anyone, whether Greek or Barbarian, who has read and pondered «The Helleno-Romaic Dilemma», an apocalyptic chapter in Patrick Leigh Fermor’s Roumeli which dares a penetrating analysis of this eternally enigmatic subject. But first to those other riddles.

Ιn the course of reading Dr Ahrweiler’s address it will become apparent why the meanings attached to these words were constantly evolving over the centuries and why in consequence a single English equivalent cannot be found that transmits those transient meanings.

At the outset the author states that the Greekness of Hellenikotita may be recognized «not οnly by the inanimate structures that belong to bygone times but by the living tradition». And soon she is asking «to what extent does Hellenikotita retain its Hellenosyni, its essential nature, despite the successive alterations and transformations forced even imperceptibly upοn it…» She is referring to forces represented by geographical neighbours and by Greece’s «racially most recent medium for change».

So, Hellenosyni is the essential nature of Hellenikotita. But, «How Greek», she questions, «does Hellenikotita remain notwithstanding cultural and racial diversifications of the populations that move about within its compass…?» «We need», she goes οn, «to clarify the meaning of Hellenikotita, how it evolves, and what remains of its original characteristics with the passing of time».

Ιn the V century B.C. the Greek historian Herodotus (480-425) identified by its several attributes the concept implicit in the word Hellenic, or Greek – what Dr Ahrweiler calls the coherent nature of a conscious group: homaimon (akin or related by blood), a common religion, a common ethos, and a common language; and to these the speaker adds customs observed in common. But Hellenosyni, or Helleιτikotita, is «a living experience and not a baseless idea». Ιn other words, it evolves. Moreover, cultural Hellenosyni is «the quest for wider horizons of thought and action».

Yet there is the constant feature, «the sine qua nοn element of Hellenikotita», namely, «the anthropocentric character of Greek civilization», conjuring up the dictum: Μan is the measure of all things.

Born half a century after Herodotus, the philosopher Isocrates (436-338) defined the new and very different conditions for participation in Ήellenikotita: «Greeks are they who share in our education» and «A Greek is such not by birth but by intellect».

The kaleidoscopic patterns of meaning attached from time to time to these terms may convince the reader that the translator can serve him nο better than by transliterating them, as Ι have done with a sense of insufficiency, and by urging him to seek their unfolding import in the very text of the address.

Ι nοw turn back to Romiosyni. Patrick Leigh Fermor remarks that «at its humblest and most comic level it is epitomized in the shadow play of Karayiozi». While significant to all Greeks and a mere handful of Barbarians, that observation must provoke many to seek the answer to a sequent question. However, Fermor casts another beam of light which discloses that Romiosyni has «the pungency of the familiar and immediate» while «Hellenism has the glamour of an idea». He then points out, confusingly perhaps, that these two concepts are but «two aspects of the same thing»`

Before setting down in a strikingly perceptive two-column list of sixty-four contrasting attributes that sharply illuminate «the antagonisms of the two… not their possible synthesis», he explains that the private theory he is about to expound rests οn the supposition that «inside every Greek dwell two figures in opposition, namely, the Romios and the Hellene, though all Greeks are in fact an amalgam in varying degrees of both, contradicting and completing each other».

Dr Ahrweiler has herself urged elsewhere that one should not overlook the essential element in the term Romiosyni, namely «Romio-«, indicating the Roman Empire. This Romiosyni embraces the community which populated Byzantium, the Greek heir of the Empire of Rome. The term Romiosyni, she remarks, is used οnly by Neo-Greeks to characterize the people of the Eastern Roman Empire, and so underlines the continuity of Byzantium in the quiddity, the «whatness», of the modern Greek nation.

Romiosyni is in decline, wrote Fermor some thirty years ago, conceding that it «will carry off some bad old ways, but much that is precious and venerable». Οn the other hand, considering .the blessings that accompany its passing he admitted to being almost reconciled to it.

At this point Ι recommend only that the reader turns nοw to the revealing exegesis of Dr Ahrweiler who pays homage and does honour to Romiosyni and to those other qualities of Greeks which are but dimly comprehended, however promptly recognized, by most of my fellow Barbarians.

John Leatham

Helene Glykatzi-Ahrweiler by becoming Deputy Principal between 1970-1973 and Principal of the University of Paris 1 Panthéon-Sorbonne between 1976-1981, she did not only became the first woman to hold this post in the 700-year history of Sorbonne but, most importantly, became the first woman in the world to hold the post of a Principal in a world-renowned University. In 1982, French President François Mitterrand named her as Rector of the Academy of Paris and Chancellor of the Universities of Paris, a post she held until 1989. From February 1989 to August 1991, she was president of the Centre Georges Pompidou. She is also the Principal at the University of Europe in Paris, President of the Ethics Committee of the National Centre of Scientific Research in France, President of the European Cultural Centre of Delphi in Greece and Honorary President of the International Committee of Byzantine Studies. French president Jacques Chirac offered her the Medal of the Battalion Commander of the Legion of Honor (one of the highest awards of the French Republic), thus honoring her scientific work and directorship in various French universities as well as at the Cultural Centre Georges Pompidou in Paris.[2] Throughout her academic career, she also became an Honorary Doctor of various universities in the world, including the ones of London, Belgrade, New York, Nouveau Brunswick, Lima, American University of Paris, Harvard and Haifa. She is also a member of various Academies in Europe as shown in the next section. In 2007, she received the title of Honorary Doctor of the Media Studies Department of the Aristotle University of Thessaloniki.[2]

In 2008 she was named amongst the 100 greatest Greeks of all time.

An Account of the Systematic Extermination of Christian Populations by
and of the Culpability of Certain Great Powers; with the True Story of the Burning of


Διαχρονικός διχασμός

Τα γεγονότα των τελευταίων μηνών με προτρέπουν να σκιαγραφήσω αυτό που βλέπω σαν ακτινογραφία στιγμής της Ελληνικής πραγματικότητας.

Ήταν πάντα δύσκολο να παρατηρήσει κανείς, να αναλύσει και να βγάλει ξεκάθαρα συμπεράσματα για τα κίνητρα που υπάρχουν πίσω από την συμπεριφορά τμημάτων της Ελληνικής κοινωνίας.

Διαχρονικά διαπιστώνεται μία αστάθεια και ένας επικίνδυνος αυτοκαταστροφικός διχασμός.

Η έκφραση αυτού του  διχασμού, σήμερα, μεταφέρεται, από τα έδρανα του κοινοβουλίου και της διαλογικής αντιπαράθεσης κοινωνικών ομάδων, σε άπειρες αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτια, έτσι που χάνουν την δομή που θα είχε μία επώνυμη και υπεύθυνη επιχειρηματολογία.

Από πού πηγάζει αυτό το χαρακτηριστικό του διχασμού της Ελληνικής κοινωνίας;

Ανατρέχω λοιπόν στην ιστορία του νεότερου Ελληνικού Έθνους και προσπαθώ να συσχετίσω τα γεγονότα και τις συνθήκες που επέτρεψαν στο χαρακτηριστικό του διχασμού να αναπτυχθεί και να επαναλαμβάνεται τόσο συχνά.

Η εξέλιξη του Ελληνικού έθνους δεν ακολούθησε τις νόρμες πορείας που ακολούθησαν από τον μεσαίωνα μέχρι και την αναγέννηση τα περισσότερα Ευρωπαϊκά έθνη.

Η μετάβαση από την φεουδαρχία στην αστική δημοκρατία, στις περισσότερες Ευρωπαϊκές χώρες, πέρασε από πολλές φάσεις και κράτησε εκατονταετίες.

Ο διαχωρισμός της εξουσίας ήταν ξεκάθαρος και οι λαοί ήταν συμβιβασμένοι με τα όποια μειονεκτήματα υπήρχαν στα φεουδαρχικά καθεστώτα, υπήρχε ο απόλυτος διαχωρισμός εξουσίας και ο λαού.

Μετά την Γαλλική επανάσταση ξεκίνησε μία διαδικασία που η φεουδαρχία αναγκάστηκε να υποχωρήσει, ώστε σταδιακά άρχισαν να αναπτύσσονται τα δημοκρατικά καθεστώτα. Οι συγκρούσεις που ακολούθησαν  δεν είχαν τόσο ταξικό  αλλά κυρίως εθνικό χαρακτήρα.

Ακόμα και η αποικιοκρατία είχε ξεκάθαρους διαχωρισμούς εξουσίας, οι επικυρίαρχοι ήταν  οι αποικιοκράτες, οι τοπικές κοινωνίες είχαν τα δικά τους χαρακτηριστικά.

Η Ελλάδα, εκτός από τα Επτάνησα,  δεν λειτούργησε σαν μία Ευρωπαϊκή ούτε σαν μία αποικιοκρατούμενη   χώρα. Η Ελλάδα ήταν μία Τουρκοκρατούμενη χώρα για 400 χρόνια και οι συνθήκες της Τουρκοκρατίας ήταν διαφορετικές τόσο από αυτές της φεουδαρχίας όσο και της αποικιοκρατίας.

Και το ερώτημα έρχεται φυσιολογικά. Ποια η διαφορά;

Η διαφορά ήταν ο τρόπος διαχείρισης της εξουσίας από την Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Η Οθωμανική διοίκηση

Η Οθωμανική διοίκηση είχε το χαρακτηριστικό της αξιοποίησης τοπικών αρχόντων στα κατά περιοχή ‘βιλαέτια’ έτσι που οι τοπικοί άρχοντες συνεργάζονταν με τους τοπικούς Τούρκους Αγάδες για την είσπραξη των φόρων και άλλες διοικητικές εργασίες. Εκεί πρόκυπτε συναλλαγή σε όλα τα επίπεδα.

Οι τοπικοί άρχοντες στην Ελλάδα ήταν οι Κοτζαμπάσηδες.

Εκτός από τους κοτζαμπάσηδες υπήρχαν και οι  Φαναριώτες , μία ακόμα κατηγορία Ελληνικής ελίτ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που μαζί με την Εκκλησιαστική ιεραρχία αποτελούσε προνομιούχους Έλληνες που έπαιρναν θέσεις ακόμα και ηγεμόνων σε παραδουνάβιες  χώρες όπως η Μολδαβία και η Βλαχία.

Η Τουρκία παρουσιάζει αυτές τις διακρίσεις σαν αποδείξεις της εύνοιας που έτρεφε η Οθωμανική Αυτοκρατορία στους Έλληνες, τόσο που δεν μπορούσαν να κατανοήσουν τους λόγους που έκαναν τις ομάδες αυτές να επαναστατήσουν.

Η τακτική αυτή επέτρεψε στους Έλληνες, να αναπτύξουν, σταδιακά, και άλλες δραστηριότητες, στο εμπόριο, στην ναυτιλία, στην ναυπηγική ακόμα και στις τράπεζες, στις κατασκευές, στην ιατρική κλπ.

Αυτός ο διαχωρισμός των Ελλήνων μεταξύ τους, είχε και τα αρνητικά αποτελέσματα, σε βαθμό που ο λαός ονόμαζε τους κοζαμπάσηδες  ‘Τούρκους χριστιανούς’, δεδομένου ότι οι κοτζαμπάσηδες συχνά αποκτούσαν μεγαλύτερες περιουσίες ακόμα και από τους τοπικούς Αγάδες.

Οι Έλληνες της Πελοποννήσου  και κυρίως οι Μανιάτες ποτέ δεν  χώνεψαν τους Έλληνες της Μικράς Ασίας, τους οποίους θεωρούσαν δειλούς και μαλθακούς.

Μετά την  κήρυξη της Επανάστασης οι Έλληνες, ανεξάρτητα προέλευσης, κατηγορίας και περιουσιακής κατάστασης ενώθηκαν στον κοινό αγώνα, αλλά ποτέ δεν εξαλείφθηκαν υπολείμματα φθόνου και συγκρούσεων συμφερόντων μεταξύ των απλών αγωνιστών και των κοτζαμπάσηδων που φυσιολογικά ηγούντο σε διοικητικά και πολιτικά θέματα.

Δεν απέφυγαν, ακόμα και κάτω από αυτές τις δυσμενείς συνθήκες να ξεκινήσουν ένα πρόωρο εμφίλιο.

Η Ορθοδοξία

Ένας ακόμα παράγοντας που έπαιξε και παίζει σημαντικό  ρόλο  στην Ελληνική Κοινωνία είναι και η Εκκλησία, όχι τόσο σημαντικό ρόλο όσο τον ρόλο που παίζει η θρησκεία στον Ισλαμικό κόσμο αλλά αρκετά για να πρέπει να ληφθεί υπ’ όψη.

Η ορθοδοξία βοήθησε να επιβιώσει ο Ελληνισμός τόσο κατά την απόσπαση, από την Ρώμη, και την δημιουργία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας αλλά και μετά την πτώση της, κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας.

Ο ρόλος της ήταν πολύ δύσκολος και λεπτός γιατί κατά την Οθωμανική Αυτοκρατορία η έννοια της εθνότητας ήταν σχεδόν ανύπαρκτη, ο διαχωρισμός στα ‘βιλαέτια’ γινόταν με βάση το θρήσκευμα γι’ αυτό ο Έλληνας Πατριάρχης ήταν ουσιαστικά Οικουμενικός διότι εκπροσωπούσε  όλους τους Χριστιανούς.

Με την έναρξη της επανάστασης ο Πατριάρχης και πολλοί ιερείς έγιναν μάρτυρες του Ελληνισμού και σφαγιάστηκαν, παρά το γεγονός ότι κάτω από την πίεση του Σουλτάνου υποχρεώθηκαν να  αποκηρύξουν ακόμα και την Φιλική Εταιρία .

Το σχίσμα όμως μεταξύ Καθολικής και Ανατολικής ορθοδόξου Εκκλησίας είχε σαν αποτέλεσμα την αδράνεια της Δύσης στην υποστήριξη του Ελληνισμού. Ιδιαίτερα την περίοδο του Βυζαντίου, η έχθρα που είχε αναπτυχθεί δεν επέτρεψε την λήψη αποφάσεων για την ένωση των δύο εκκλησιών, που πιθανότητα θα είχε αποσοβήσει την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Τούρκους αλλά και την καταστροφή της από τις Σταυροφορίες. Οι Ορθόδοξοι της Κωνσταντινούπολης προτίμησαν τους Οθωμανούς από τους Παπικούς.

Ας μην ξεχνάμε ότι το ίδιο επαναλήφθηκε και στην Πελοπόννησο όταν οι Έλληνες της Πελοποννήσου, κυριολεκτικά προσέφεραν την Πελοπόννησο στους Τούρκους προκυμμένου να  απαλλαγούν από τους Ενετούς.

Το μίσος των Ελλήνων αλλά και των Ορθοδόξων κληρικών  κατά των Ενετών και της Παπικής εξουσίας έπαιξε σημαντικό ρόλο σε όλο το διάστημα.

Η επιρροή  των μεγάλων δυνάμεων.

Σε αυτά ήρθε να προστεθεί και η επιρροή των ξένων δυνάμεων, υποστηρικτών του επαναστατικού αγώνα, που διαχώριζαν τους Έλληνες σε φατρίες, Αγγλόφιλων, Ρωσόφιλων, Γαλλόφιλων  κλπ.

Αυτές οι επιρροές  έφτασαν την διχόνοια σε σημείο δολοφονίας του Καποδίστρια, πρώτου κυβερνήτη της Ελλάδας, αλλά και να φυλακίσουν τον αρχιστράτηγο των επαναστατικών δυνάμεων Θεόδωρο Κολοκοτρώνη.

Αλλά και πέραν αυτών των εμπειριών δεν πρέπει να αγνοούμε την Ιστορική μνήμη εκείνης της εποχής,  που η βαρβαρότητα των Ενετών ήταν ακόμα φρέσκια, τόσο που πολλές φορές  Έλληνες προσβλέπανε στους Τούρκους την απελευθέρωσή τους από τους Ενετούς. Οι Ενετοί ήταν και αυτοί δυτικοί και μάλιστα καθολικοί.

Όλα αυτά έπαιξαν τον ρόλο τους κατά την διάρκεια της Τουρκοκρατίας αλλά ταυτόχρονα αύξησαν την δυσπιστία των Ελλήνων στις προσπάθειες των Μεγάλων δυνάμεων να διοικήσουν την Ελλάδα.

Στην εξέλιξη της ιστορίας αποδεικνύεται ότι η δυσπιστία αυτή δεν ήταν τελείως αδικαιολόγητη γιατί τα ιστορικά  γεγονότα καταδεικνύουν ότι τα συμφέροντα παίζουν τον κυρίαρχο ρόλο, το ΄’ξανθό γένος’ που έτσι αποκαλούσαν  οι Έλληνες την Ρωσία, επανειλημμένα τους πρόδωσε, τόσο στην περίοδο του Ρωσσο -τουρκικού  πολέμου αλλά και αργότερα κατά την Κουμμουνιστική επανάσταση, αλλά και των υπόλοιπων δυτικών όπως Ιταλών και Γερμανών στον πρώτο και δεύτερο παγκόσμια πόλεμο αλλά και των Άγγλων στην περίπτωση της Κύπρου.

Η αλήθεια όμως είναι ότι τα θεμέλια του νεοσύστατου κράτους ετέθησαν με την συνεργασία  πολλών δυνάμεων, των λαϊκών αγωνιστών (κλεφτών και Αρματολών) των κοτζαμπάσηδων, των φιλελλήνων πολλών χωρών και των μεγάλων δυνάμεων που είχαν την ουσιαστική εξουσία.

Μετά την απελευθέρωση, η Ελλάδα κατόρθωσε να εξασφαλίσει πρωτοπόρα συντάγματα ακόμα και σε σχέση με άλλες Ευρωπαϊκές χώρες και την Αμερική.

Τα υπολείμματα όμως του διαχωρισμού των Ελλήνων σε προνομιούχους και του απλού λαού παρέμειναν και έπαιρναν την μορφή πολιτικών κομμάτων ή τάσεων.

Μετεξελίξεις του διχασμού

Μετεξελίξεις αυτών υπήρξαν αντιμαχόμενες ομάδες, όπως, οι Βασιλικοί και οι Βενιζελικοί, οι Εθνικιστές υποστηρικτές της Μεγάλης Ιδέας, οι Γερμανόφιλοι και οι Αγγλόφιλοι, κλπ

Για μία ακόμη φορά ο διχασμός έφερε και την μεγαλύτερη καταστροφή του Ελληνισμού.

Από την Μεγάλη Ιδέα οδηγηθήκαμε  στην Μικρασιατική καταστροφή.

Η εξάρτηση της Ελλάδας από στις μεγάλες δυνάμεις έπαιξαν τον δικό τους  αρνητικό ρόλο, βλέπε αλλαγή πολιτικής της Μεγάλης Βρετανίας το 1922.

Όλα αυτά όξυναν τον διχασμό της Ελληνικής κοινωνίας σε διάφορα επίπεδα και για διαφορετικές περιόδους.

Σημαντικό ρόλο έπαιξε και η κουμμουνιστική επανάσταση του ΄1918, που ήταν κυρίως ταξική, αλλά δεν επηρέασε, στη αρχή, την Ελλάδα, διότι τα χαρακτηριστικά της Μικρασιατικής καταστροφής ήταν Εθνικά και όχι ταξικά.

Τα ταξικά χαρακτηριστικά αρχίζουν να εμφανίζονται πριν από τον Β παγκόσμιο πόλεμο.

Η κατοχή της Ελλάδας από την φασιστική Γερμανία ξύπνησε τα ανακλαστικά των Ελλήνων με βάση τις Εθνικές μνήμες της Επανάστασης του 1821, οι Έλληνες θυμήθηκαν τους κοτζαμπάσηδες που τώρα, αντί για τους ‘Τούρκους χριστιανούς’   δημιουργήθηκαν οι Γερμανοτσολιάδες ,οι Μαυραγορίτες, οι συνεργοί  και οι δωσίλογοι. Χωρίς αυτό να σημαίνει καμία εξωμοίωση.

Οι λαϊκοί ήρωες αυτή την φορά γίνονται οι λαϊκοί  επαναστάτες, κυρίως κουμουνιστές γιατί απέναντί τους βρίσκεται ο φασισμός.

Όμως, στον Β Παγκόσμιο πόλεμο σύμμαχοι μας ήταν οι Βρετανοί και οι Αμερικάνοι, δεν ήταν δυνατόν στον αγώνα να μην υπάρχει  τμήμα του αστικού δημοκρατικού πληθυσμού,  να μην υπάρχει και ο λαός της δημοκρατίας και της δεξιάς.

Ένας ακόμα διχασμός που εκδηλώθηκε, σε πλήρη έκταση, με τον εμφύλιο του 1944.

Η Ελληνική κοινωνία διαιρέθηκε σε σημείο αυτοκαταστροφής μέχρι το 1949.

Ηρωισμοί και εγκλήματα αναμιγνύονται και χαράσσονται ανεξίτηλα στις μνήμες του λαού. Η σύγκρουση αυτή είναι αδελφοκτόνα.

Η Ελλάδα χάνει την ευκαιρία να εκμεταλλευτεί την μεταπολεμική ανάπτυξη που πραγματοποιήθηκε στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Η έννοια των κοτζαμπάσηδων ανανεώνεται στο υποσυνείδητο του Έλληνα, όμως κοτζαμπάσηδες δεν υπάρχουν, υπάρχουν άνθρωποι που αξιοποιούν τις ευκαιρίες που τους δίδονται, αλλά ταθτόχρονα παραμένουν  και αυτοί που ιδεολογικά πιστεύουν στα αναχρονιστικά εμφύλιο- πολεμικά συνθήματα που περνούν από γενιά σε γενιά.

Δυστυχώς εκτός από τα υπολείμματα της κουμμουνιστικής αριστεράς παρέμειναν και τα υπολείμματα και της Εθνικιστικής άκρας δεξιάς, με συνέπιες να ανασταλεί η εμπέδωση της δημοκρατίας, από το στρατιωτικό πραξικόπημα. Δυστυχώς σαν συνέπεια να υποστεί η χώρα μία τραγική ήτα και Εθνική καταστροφή στην διένεξη με την Τουρκία στην Κύπρο.

Όμως, η Καταστροφή αυτή αποσόβησε την προοπτική να συρθεί η Ελλάδα στον φασισμό για πολλά χρόνια, αλλά το τίμημα που κόστισε στον Ελληνισμό η περίοδος αυτή ακόμη δεν έχει εξοφληθεί, εννοώ την ζημιά που προκλήθηκε στην Κύπρο με την παρέμβαση- εισβολή της Τουρκίας.

Η πτώση του δικτατορικού καθεστώτος οφείλεται στην   καθολική αντίδραση των Ελλήνων με πρωτοστάτες και το αυθόρμητο φοιτητικό κίνημα.

Η σύγκρουση της Ελλάδας με την Αγγλία για την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα ανανέωσε την αντι-δυτική συμπεριφορά σημαντικού ποσοστού Ελλήνων που κατά καιρούς επανεμφανίζεται, ακόμα και με την αντιευρωπαϊκή ψήφο, όπως πρόσφατα βιώσαμε με το σχετικό αρνητικό αποτέλεσμα στο τελευταίο  δημοψήφισμα, το οποίο ανέτρεψε ο κ Τσίπρας με την γνωστή ‘κολοτούμπα’, όταν ο ίδιος συνειδητοποίησε τις τεράστιες αρνητικές συνέπιες

Όλα αυτά αντικατοπτρίζουν μέρος της Ελληνικής  ιστορία μαζί με τις μαύρες σελίδες της, που η Ελλάδα, σαν σχετικά νέο-συσταθήσα  Ευρωπαϊκή χώρα, αγωνίζεται να αποτινάξει, διότι αποτελούν  φαντάσματα του παρελθόντος της.

Η κρίση χρέους

Τα τελευταία  χρόνια η Ελλάδα είχε,  να αντιμετωπίσει, επιπλέον, μία σοβαρή κρίση χρέους που δημιούργησε σοβαρή ρωγμή στην πίστη της Ελλάδας στη Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το αρνητικό αποτέλεσμα ενός δημοψηφίσματος που διεξήχθη ξεπερνά την σημασία της οικονομικής βοήθειας, δεδομένου ότι η σύνδεση με την Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί συνδετικό κρίκο της Ελλάδας με τον δυτικό πολιτισμό.

Η προτεσταντική πολιτική του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου  (ΔΝΤ) και της ΕΕ με πρωτοπόρο την  Γερμανία επέβαλε μέτρα λιτότητας που  συγκλόνισαν την Ελληνική κοινωνία.

Η πολιτική αυτή έβγαλε τον κόσμο στις πλατείες, και  δημιούργησε  την γνωστή μεγάλη ομάδα των  ‘αγανακτισμένων’.

Το θέμα των δανεισμού αποτέλεσε αντικείμενο διαφιλονικούμενων απόψεων  από της δημιουργίας του Ελληνικού κράτους. Μέχρι και σήμερα αναφερόμαστε στα δυσβάσταχτα  ’δάνεια της  Αγγλίας’, τα πρώτα δάνεια που κατάφερε να πάρει το Ελληνικό κράτος, τα οποία πρόβλεπαν την είσπραξη των τόκων από την αρχή, μειώνοντας το κεφάλαιο που τελικά αξιοποιήθηκε.

Υπερβολικοί όροι από κάθε έννοια, όμως δεν διευκρινίζεται ότι  το πραγματικό όφελος ήταν ότι το δάνειο δεν θα μπορούσε να υπογραφεί αν δεν γινόταν πρώτα η ίδρυση του Ελληνικού κράτους, που επισπεύσθηκε ακριβώς για τον λόγο αυτό.  Είναι λοιπόν αμφιλεγόμενη η σκοπιμότητα και η χρησιμότητα του δανείου αυτού.

Κατά ένα παρόμοιο τρόπο, η λιτότητα έφερε και την αμφισβήτηση της αξίας  της σχέσης της Ελλάδας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, τα πλεονεκτήματα της οποίας, αναμφισβήτητα,  είναι πολύ μεγαλύτερα παρά τις κατά καιρούς αμφισβητήσεις που συγκυριακά εκφράζονται .

Στο DNA του Έλληνα παλεύει ακόμα ο Κατζάμπασης  με τον ήρωα επαναστάτη που πολεμά τον Τούρκο εξουσιαστή, αλλά ταυτόχρονα ο Έλληνας κατέληξε  αμφισβητεί και να είναι πολύ καχύποπτος απέναντι  στους Δυτικούς ‘προστάτες’ και τους εκπροσώπους τους.

Η μόνη δύναμη που Ενώνει τους Έλληνες είναι η απειλή της Τουρκίας.

Όλα αυτά συσσωρεύτηκαν στην Ιστορική μνήμη των νεότερων Ελλήνων.

Είναι λοιπόν δύσκολο να ερμηνεύσει κανείς την ιδιοσυγκρασία του Νέο- Έλληνα όταν αναμιγνύεται μέσα του ο επαναστάτης ήρωας του 21, μαζί με τον συμβιβασμένο ώριμο δυτικό-ευρωπαίο δημοκράτη, τον μεθοδικό Γερμανό, τον αποικιοκράτη, τον εθνικιστή, τον νεωτεριστή, τον παραδοσιακό θρησκευόμενο και τον άθεο κουμουνιστή γιατί προέρχεται μέσα από πολύ πρόσφατες διαδικασίες που όλα αυτά συνυπήρχαν.

Η υγειονομική κρίση και το αντιστασιακό κίνημα.

Η Ελλάδα αντιμετώπισε όλα αυτά τα αντιφατικά και σήμερα ήρθε να αντιμετωπίσει, πολύ κοντά μετά την λιτότητα μίας δεκαετίας, την μεγαλύτερη υγειονομική κρίση της εκατονταετίας, στα μέσα μίας περιόδου ελπίδας ανασυγκρότησης που δεν πρόλαβε να απογειωθεί.

Με ερώτησε ένας φίλος Βρετανός, μα πως σκέπτονται αυτοί ο ι Έλληνες που διαδηλώνουν υπέρ ενός τρομοκράτη δολοφόνου 13 θυμάτων;

Τι να του απαντήσω, αμύνονται για τα ανθρώπινα δικαιώματα που την ίδια ώρα οι ίδιοι καταπατούν;  Είναι το αίσθημα του αδικημένου που φωλιάζει μέσα τους γιατί και οι ίδιοι αισθάνονται αδικημένοι τόσες φορές; Είναι το γεγονός ότι στην Ιστορία οι ίδιοι οι Έλληνες σκότωσαν τον Καποδίστρια και φυλάκισαν τον Κολοκοτρώνη; Μήπως γιατί βαθιά μέσα τους πιστεύουν ότι αυτός επαναστάτησε εναντίων του κατεστημένου που αποτελείται από κοτζαμπασηδες  , δωσίλογους και Γερμανοτσολιάδες; Μήπως η φράση νόμος και τάξη εκπροσωπεί τον φασισμό ή τις αρχές της Τουρκοκρατίας;

Αλλά και σε άλλους τομείς όπως η φοροδιαφυγή μήπως ο Έλληνας πιστεύει ότι ο φόρος είναι το Τούρκικο χαράτσι;

Οι Τούρκοι προπαγανδίζουν ότι δεν ήμαστε πραγματικοί απόγονοι των Αρχαίων Ελλήνων, ακόμα και οι φιλέλληνες απογοητεύτηκαν γιατί κατάλαβαν ότι ήμαστε κάτι σαν Βαλκάνιοι Κούρδοι.

Ποιοι ήταν τέλος οι ήρωες του 21;

Ποιοι ήταν οι Κλέφτες και oι Αρματολοί;

 Νομίζω ότι εμείς οι Έλληνες είμαστε παγιδευμένοι σε θύλακες του παρελθόντος και δεν καταφέρνουμε να προσαρμοστούμε στο παρών. Χρειαζόμαστε περισσότερο χρόνο ωρίμανσης και εκπαίδευσης για να ολοκληρώσουμε το κύκλο μας.

Δεν μπορεί να παλινδρομούμε μεταξύ εννοιών δημοκρατίας, και ελευθερίας, κράτος δικαίου και ανεξαρτησίας, βίας και ανοχής βίας, κοινοβουλευτισμού και αναρχίας, ήρωα και αντιστασιακού εγκληματία, παραβατικότητας και τάξης, δικαιώματος πολίτη και καταπάτησης των δικαιωμάτων. 

Οι πιο πρόσφατες εμπειρίες προέρχονται από την αναστάτωση που δημιουργούν οι υγειονομικοί περιορισμοί που έφθασαν σε σημεία σοβαρών , κοινωνικών και πολιτικών συγκρούσεων

Απαγορεύσεις συναθροίσεων που παίρνουν χαρακτήρα στέρησης δικαιωμάτων και ατομικών ελευθεριών που συγκρούονται με υγειονομικούς κινδύνους, κινήματα εναντίων του εμβολιασμού αλλά και της υποχρεωτικής χρήσης μάσκας σε δημόσιους  χώρους αρνητές της ύπαρξης υγειονομικού προβλήματος κλπ

Πεδίο λαμπρό για να ανακατέψει κανείς πολιτικά και άλλα μηνύματα κάθε μορφής, θρησκευτικά, υγειονομικά, οικονομικά, κοινωνικά, συνωμοσιολογίκα επιστημονικά  Εθνικά κλπ.

Θα μπορούσε κανείς να απορεί πως μπορεί ένα θέμα τόσο ξεκάθαρο να δημιουργεί τέτοιες συγκρούσεις, όχι μόνο στη Ελλάδα αλλά και στον κόσμο ολόκληρο;

Παρατηρούμε την δημιουργία θεμάτων όπως, πολιτικά στη λειτουργία του κοινοβουλίου στο νομοθετικό της έργο, στη ελευθερία διακίνησης και στα ταξίδια, στις θρησκευτικές ελευθερίες, στην αστυνομική επιβολή των μέτρων κλπ

Παρατηρούμε λοιπόν σοβαρή εξάπλωση του φανατισμού παγκόσμια με σκηνές αλλοπρόσαλλής βίας μεταξύ απλών πολιτών αλλά και μεταξύ αστυνομίας και πολιτών  αλλά και πολιτών εναντίων αστυνομικών που δεν είναι εύκολο να ερμηνευτεί.

Τα πολιτικά ερείσματα είναι κατανοητά, γιατί έχουν πολιτική σκοπιμότητα αλλά οι υπόλοιπες συγκρούσεις είναι ανεξήγητες.

Μερικές αντιδράσεις είναι κωμικές όπως κάποια που βιντεοσκόπησαν επίθεση σε οδηγό ταξί και μάλιστα συνοδευόμενο με επιδεικτικό, κατά πρόσωπο  βήξιμο, για την εσκεμμένη μετάδοση της επιδημίας.

Άλλες απαράδεκτες αντιδράσεις έχουν να κάνουν με την  άρνηση του εμβολιασμού σε περιπτώσεις νοσηλευτικού προσωπικού που εργάζεται σε νοσοκομεία  και γηροκομεία, εκεί που διακυβεύεται η υγεία ανθρώπων.

Η Ελλάδα ζήτησε από την Ευρωπαϊκή ένωση  να θεσμοθετήσει την βεβαίωση εμβολιασμού για την απλοποίηση των ταξιδιών και από ότι φαίνεται θα εφαρμοστεί, γεγονός που θα βοηθήσει σημαντικά τον τουρισμό. Η αρνητές του εμβολιασμού θεωρούν την θεσμοθέτηση φασιστική. Διευκρινίζεται για αυτούς ότι δεν θα απαγορεύονται τα ταξίδια, απλώς θα πρέπει να εμφανίζουν τα κατάλληλα τεστ όσοι δεν θα έχουν την βεβαίωση.

Άπειρα τα παραδείγματα αρνητών εμβολιασμών που σιγά σιγά μειώνονται σαν ποσοστό του συνόλου έτσι που φαίνεται ότι θα επιτευχθεί η επιθυμητή ανοσία του πληθυσμού.

Το πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε στη Ελλάδα είναι ότι στις διαμαρτυρίες παρεισφρήουν διάφορες άλλες κατηγορίες αιτημάτων που εξυπηρετούν άλλες σκοπιμότητες, προερχόμενες από διάφορες  εξωκοινοβουλευτικές συλλογικότητες και ανεξέλεγκτες ομάδες που κρύβονται πίσω από το δικαίωμα διαδήλωσης.

Αυτή η ανάμειξη ανεξέλεγκτων ομάδων μπορεί να δημιουργήσει και απρόβλεπτες καταστάσεις όπως ανάμειξη απόλυτα νομιμόφρονων πολιτών με αναρχικές αντικαθεστωτικές συλλογικότητες που μπορούν να προξενήσουν αναταραχές.

Η ανάμιξη τέτοιων ομάδων ιδιαίτερα με φοιτητικά κινήματα έχει γίνει καθεστώς στη Ελλάδα τα τελευταία χρόνια με αποτέλεσμα την αλλοίωση των καθαρά φοιτητικών αιτημάτων.

 Είναι πραγματικά αξιοπερίεργο πως είναι δυνατόν αντιδράσεις αυτής της κατηγορίας να περνούν τόσο εύκολα σε σημαντικό ποσοστό της κοινωνίας. Μοιάζει με τον ιό Covit 19 της Αγγλικής μετάλλαξης….

Εγώ προσπάθησα να ερμηνεύσω το κομμάτι της αντιστασιακής φύσης του Έλληνα από την ιστορική του διαδρομή , δεν μπορώ να καλύψω την ψυχολογική πλευρά με τις ανασφάλειες ούτε την θρησκευτική ή την θρησκοληψία  που κρύβεται πίσω από αυτή την πλευρά. Το μόνο που με χαροποιεί  είναι ότι το πρόβλημα είναι παγκόσμιο.

Ελπίζω ότι με το τέλος της τελευταίας κρίσης με το υγειονομικό υπόβαθρο θα βοηθήσει στην αντιμετώπιση του φαινομένου πριν η Ελλάδα αναγκαστεί να ενωθεί μπροστά στον ‘εξ ανατολών κίνδυνο’ που πάντα μας ενώνει.


Πολύ μας απασχολούν, στην εποχή μας, οι συντελεστές για την  επίτευξη οικονομικής ανάπτυξης και ιδιαίτερα  πόσο σημαντικός συντελεστής για την ανάπτυξη αποτελεί η εφαρμογή της τεχνολογίας και η σωστή διοίκηση, που αναμφισβήτητα παίζουν πρωταρχικό ρόλο.

Σε αυτό το σημείωμα θέλω να αναφερθώ συμπληρωματικά σε συντελεστές που αφορούν χαρακτηριστικά των διοικούντων ανεξάρτητα από τα μέσα που σταδιακά και υποχρεωτικά εφαρμόζονται όλο και περισσότερο.

Με λίγα λόγια θέλω , αυτή τη φορά να δώσω έμφαση στα ανθρώπινα χαρακτηριστικά που προσδίδουν την πραγματική προστιθέμενη αξία στα μέσα και την χρήση των εργαλείων που σήμερα προσφέρονται και θα προσφέρονται άπλετα στο εγγύς και απώτερο μέλλον. 

Σαν παραλληλισμό θα δανειστώ το παράδειγμα από τον αθλητισμό και ειδικότερα την βελτίωση της ελαστικότητας του κονταριού που χρησιμοποιείται σήμερα από τους αθλητές του ‘Επί κοντώ’. Ασφαλώς προσφέρει στον αθλητή μεγαλύτερες δυνατότητες σε σχέση με τον εξοπλισμό προ εικοσαετίας η βάση της επιτυχίας εξακολουθεί να αποτελεί  ο ίδιος ο αθλητής και οι δικές του ικανότητες.

Οι ικανότητες αυτές καθώς και η αποτελεσματικότητα εξαρτώνται από μερικούς γενικούς κανόνες που οι προπονητές προσπαθούν να εφαρμόσουν και να εμφυσήσουν στον αθλητή να ακολουθεί, ανεξάρτητα από την ποιότητα του εξοπλισμού.

Κατά τον ίδιο τρόπο η προσωπικότητα, τα χαρακτηριστικά και οι συνήθειες της διοίκησης και των στελεχών μίας επιχείρησης θα επηρεάσουν την αποτελεσματικότητα στην επιτυχή ολοκλήρωση ενός έργου η ακόμα και στην επιτυχία διοίκησης μίας επιχείρησης.

Πολλά από αυτά τα χαρακτηριστικά αποτελούν τμήμα της προσωπικότητας και είναι κληρονομικά αλλά πολλά είναι αποτέλεσμα εμπειρίας η προσπάθειας.

Ανεξάρτητα πως αποκτήθηκαν αποτελούν συντελεστές της επιτυχίας και αξίζει να αξιοποιηθούν.

  1. Σαν πρώτο χαρακτηριστικό  θα ήθελα να αναφέρω και να ξεχωρίσω την ικανότητα επιλογής συνεργατών γιατί ποτέ δεν είναι δυνατή μία επιτυχία σαν αποτέλεσμα ατομικής και μόνο προσπάθειας.
  2. Συνυφασμένο με αυτό το χαρακτηριστικό είναι η δυνατότητα λειτουργίας στα πλαίσια ομαδικής συνεργασίας.
  3. Η διορατικότητα είναι αποτέλεσμα βαθιάς γνώσης και δημιουργικής φαντασίας. Χαρακτηριστικό ευρείας αντίληψης των εξελίξεων και των γεγονότων.
  4. Ικανότητα ηγεσίας που συνδυάζεται με την αναγνώριση των συνεργατών για την επάρκεια των ικανοτήτων του ατόμου στην επίτευξη του συγκεκριμένου στόχου.
  5. Συνυφασμένη με την ηγεσία είναι η ικανότητα έγκαιρης λήψης αποφάσεων χωρίς αναβλητικότητα. Η αναβλητικότητα ίσως να είναι ένα από τα περισσότερο επικίνδυνα ελαττώματα στελεχών που ηγούνται ομάδων εργασίας η επιχειρήσεων.
  6. Η Οργάνωτικότητα  είναι ένα αυτονόητο χαρακτηριστικό για ένα άτομο που ηγείται, μέρος του χαρακτηριστικού όμως είναι και η συνέπεια και η μεθοδική παρακολούθηση της εξέλιξης κάθε έργου. Η μεθοδικότητα δεν είναι πάντα αυτονόητη γιατί συγχέεται με τα αρνητικά χαρακτηρίστηκα μιας γραφειοκρατίας. Αντίθετα πιστεύω ότι ο τακτικός επαναληπτικός έλεγχος της προόδου ενός έργου αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο για την επιτυχή ολοκλήρωση κάθε προσπάθειας.
  7. Δια βίου εκπαίδευση. Δεν νοείται στασιμότητα στο θέμα της συνεχούς  ανανέωσης γνώσης όταν οι συνθήκες μεταβάλλονται σε ρυθμό χιονοστιβάδας.  
  8. Επιμονή. Η πίστη στον στόχο είναι χαρακτηριστικό που εμπνέει εμπιστοσύνη στην ορθότητα των αποφάσεων.
  9. Ψυχραιμία. Έλλειψη ψυχραιμίας μπορεί να αποβεί καταστροφική στην εξέλιξη ενός έργου, σε περιόδους κρίσης, που πάντα είναι αναπόφευκτες.
  10. Αντοχή. Την προσπάθεια για την επιτυχή ολοκλήρωση ενός σημαντικού έργου μπορεί να την παρομοιάσουμε με τον Μαραθώνιο. Δεν είναι αγώνας ταχύτητας 100 μέτρων. Απαιτεί στρατηγική ψυχραιμία και αντοχή.

Κανένα από τα παραπάνω χαρακτηριστικά δεν αφορά εξάρτηση από εξωτερικούς παράγοντες, τεχνολογία, οικονομία, πολιτικό σύστημα, ακόμα και περιβάλλον.

Είναι ένας εσωτερικός οδηγός αυτοσυγκέντρωσής και εσωτερικής δύναμης, στοιχεία που απαιτούνται για αθλητές της ανάπτυξης και επιτυχίας στην ανταγωνιστική κοινωνίας που βιώνουμε.



Από το ραντάρ και το τηλέτυπο στα δίκτια 5G και την ρομποτική

Μια αναδρομή στις τεχνολογικές και κοινωνικές εξελίξεις και τις επιπτώσεις στον άνθρωπο όπως την έζησε η πρώτη μεταπολεμική γενιά στην Ελλάδα.

Ένας μεγεθυντικός φακός να δούμε πτυχές του αιώνα που βιώνουμε

Όταν διαβάζει κανείς κείμενα των αρχαίων Ελλήνων σε ότι αφορά την φιλοσοφική σκέψη αλλά και την πολιτική, απορείς πως βασικοί προβληματισμοί της σημερινής εποχής προσομοιάζουν με τους προβληματισμούς και τον τρόπο σκέψης της εποχής εκείνης που διαχρονικά ξεπερνά τα 2.500 έτη.

Ωστόσο σε αντιδιαστολή με αυτή την διαχρονικότητα, οι εξελίξεις στην τεχνολογία που πραγματοποιούνται από το δεύτερο ήμισυ του 20 ου αιώνα, εμφανίζουν ρυθμό χιονοστιβάδας, και αποκαλύπτουν το βραχύβιο της κάθε φάσης τεχνολογικής εξέλιξης, τόσο που η κάθε γενιά δεν προλαβαίνει να εξοικειωθεί με τις αλλαγές αυτές , αλλά ούτε και να συνειδητοποιήσει τον δρόμο που διανύει ούτε και τις επιπτώσεις.

Όσο περνά ο χρόνος ο ρυθμός…

Δείτε την αρχική δημοσίευση 1.961 επιπλέον λέξεις

Από το ραντάρ και το τηλέτυπο στα δίκτια  5G και την ρομποτική

Μια αναδρομή στις τεχνολογικές και κοινωνικές εξελίξεις και τις επιπτώσεις στον άνθρωπο  όπως την έζησε η πρώτη μεταπολεμική γενιά στην Ελλάδα.

Ένας μεγεθυντικός φακός να δούμε πτυχές του αιώνα που βιώνουμε

Όταν διαβάζει κανείς  κείμενα των αρχαίων Ελλήνων σε ότι αφορά την φιλοσοφική σκέψη αλλά και την πολιτική, απορείς πως βασικοί προβληματισμοί της σημερινής εποχής προσομοιάζουν με τους προβληματισμούς και τον τρόπο σκέψης της εποχής εκείνης που διαχρονικά ξεπερνά τα 2.500 έτη.

Ωστόσο σε αντιδιαστολή  με αυτή την διαχρονικότητα, οι εξελίξεις στην τεχνολογία που πραγματοποιούνται από το δεύτερο ήμισυ του 20 ου αιώνα, εμφανίζουν ρυθμό χιονοστιβάδας, και αποκαλύπτουν το βραχύβιο της κάθε φάσης τεχνολογικής εξέλιξης, τόσο που η κάθε γενιά δεν προλαβαίνει να εξοικειωθεί με τις αλλαγές αυτές , αλλά ούτε και να συνειδητοποιήσει τον δρόμο που διανύει ούτε και τις επιπτώσεις.

Όσο περνά ο χρόνος ο ρυθμός γίνεται ξέφρενος και οι επιπτώσεις αλλάζουν ακόμα και τον ίδιο τον άνθρωπο. Η θεωρία του Δαρβίνου στο γίγνεσθαι…

Αλώστε, πώς ο άνθρωπος να συμβιβαστεί με τον κίνδυνο ουσιαστικής αντικατάστασής του  από την τεχνική νοημοσύνη και τα ρομπότ, σε πολλές δραστηριότητες, εξέλιξη που γίνεται αντιληπτή σαν απειλή την τελευταία εικοσαετία .

Ο στόχος αυτού του άρθρου είναι να καταδείξει ότι ο τρόπος αντιμετώπισης της επερχόμενης απειλής, είναι η επένδυση, στις ιδιαίτερες ανθρώπινες δεξιότητες που δεν μπορεί να ανταγωνιστεί  η τεχνική νοημοσύνη που κατά πολλούς αποτελεί ευλογία και κατάρα μαζί.

Όπως  το ανθρώπινο πνεύμα επέζησε διαχρονικά και παραμένει αναλλοίωτο, τόσο που δεν μπορείς να προσθέσεις ούτε να αφαιρέσεις ούτε  ένα “και” στα περισσότερα κείμενα των Αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων και ιστορικών, μετά από 2500 έτη εξέλιξης, το ίδιο και πολλές ανθρώπινες δεξιότητες δεν θα μπορέσουν να αντικατασταθούν από τις δεξιότητες των ρομπότ και της τεχνικής νοημοσύνης.

Η απόσταση που καλύφθηκε από την μεταπολεμική περίοδο ανάπτυξης μέχρι σήμερα προξενεί ίλιγγο και δεν μπορώ να συνειδητοποιήσω αν η πρώτη μεταπολεμική γενιά μπορεί να θεωρηθεί προνομιούχα γιατί βίωσε την θεαματική αυτή τεχνολογική εξέλιξη ή εάν οι γενιές που ακολουθούν θα είναι περισσότερο προνομιούχες, ή θα αντιμετωπίσουν αμφιλεγόμενες δραματικές κοινωνικές προκλήσεις, από αυτά που θα ακολουθήσουν.

Μία επιφανειακή πλοήγηση μέσα από μερικά χαρακτηριστικά  βιώματα της μεταπολεμικής γενιάς με τα μάτια ενός νεαρού παιδιού που μεγαλώνει ανδρώνεται και ολοκληρώνει την ζωή του στην Ελλάδα, σε αυτό το διάστημα, ίσως βοηθήσει να συνειδητοποιήσουμε την απόσταση που διανύσαμε και να δώσει τροφή για σκέψη και παραγωγικό προβληματισμό.

Αποτελεί γεγονός ότι οι κοινωνικές αλλαγές στις αρχές του 20 αιώνα δεν επηρεάστηκαν τόσο από τεχνολογικές εξελίξεις, ήταν κυρίως αποτέλεσμα γεωπολιτικών συγκρούσεων, και η όποια τεχνολογική εξέλιξη γινόταν με κίνητρο τον πόλεμο, πχ, ραντάρ, ατομική ενέργεια και πυραυλική τεχνολογία που μας οδήγησε στο διάστημα.

Οι νικητές έγγραψαν την ιστορία και αυτοί δημιούργησαν τις κοινωνικές εξελίξεις, οι τεχνολογικές εξελίξεις που ξεκίνησαν την χιονοστιβάδα των μεγάλων και ταχύρρυθμων αλλαγών ξεκίνησαν το δεύτερο ήμισυ του 20ου αιώνα.

Η εκπαίδευση είναι πρώτη και περισσότερο πρόσφορη περιοχή που ο νέος άνθρωπος μπορεί να θυμηθεί και να συνάγει συμπεράσματα.

Ας θυμηθούμε λίγο την δημόσια εκπαίδευση τα πρώτα χρόνια της μεταπολεμικής Ελλάδας.

Εκτός λίγων εξαιρέσεων, η συνδιδασκαλία τριών τάξεων σε μία αίθουσα, επικρατούσε στην πρωτοβάθμια  εκπαίδευση στο δημόσιο, γεγονός το οποίο φαίνεται αδιανόητο, την σημερινή εποχή, που οι τάξεις των 30 μαθητών θεωρούνται υπερπληθείς.

Η συνδιδασκαλία ήταν  τότε καθεστώς.

Η δεκαετία του 1950 έθεσε τις βάσεις για την ανάπτυξης της μεταπολεμικής βιομηχανίας στην Ελλάδα, χωρίς η τεχνολογία να παίζει ιδιαίτερο ρόλο.

Αναπόφευκτα η δεκαετία επηρεάστηκε από τις μεταπολεμικές αντιφατικές διεργασίες, πχ σχέδιο Μάρσαλ και Αμερικανική βοήθεια για την αποκατάσταση των καταστροφών του πολέμου, από την μία πλευρά και το  Κυπριακό με συγκρούσεις με την Αγγλία από την άλλη. κλπ.  

Ενώ η μια γενιά ακόμα θυμόταν την Αγγλία του Β Παγκοσμίου Πολέμου και τις πληγές του εμφύλιου, η νέα γενιά εμβολιαζόταν από την Αμερικάνικη  επιρροή,δηλαδή, αλλαγή φρουράς.

Δραματική μεταστροφή από την συμμαχία του Β παγκοσμίου πολέμου στην εκτέλεση των μαχητών της ΕΟΚΑ που πολεμούσαν για ένωση της Κύπρου με την  Ελλάδα, όπως Καραολή και Δημητρίου για τους οποίους τα μαθητούδια γύρναγαν στους δρόμους να μαζέψουν υπογραφές να μην εκτελεστούν και όμως εκτελέστηκαν, με αυτόν τον τρόπο, σφραγίστηκε το ουσιαστικό τέλος της Βρετανικής επιρροής στην Ελλάδα για πολλά χρόνια.

Αυτές οι αλλαγές πραγματοποιούνταν ταυτόχρονα με την εκβιομηχάνιση της μεταπολεμικής Ελλάδας.

Στα μάτια της τότε νέας γενιάς, η αλλαγή γινόταν αντιληπτή με την εξαφάνιση του πρασίνου στους λόφους της Αθήνας και την εμφάνιση των πρώτων πολυκατοικιών που εξαφάνιζαν τις όμορφες μονοκατοικίες, τις αυλές με τις κληματαριές, τις ελεύθερες αλάνες που τα παιδία έπαιζαν ασταμάτητα.

Ευτυχώς παρέμειναν οι καλοκαιρινοί κινηματογράφοι που ήταν στις δόξες τους, και μαζί με αυτούς οι ευωδιές από το αγιόκλημα.

Με την ανάπτυξη ήρθε η αστυφιλία και η μετανάστευση, οι οικιακοί βοηθοί, με τα κορίτσια από τα Ελληνικά χωριά καθώς και οι φοιτητές από την επαρχεία και τα εργατικά χέρια που όλα μαζί αποξένωσαν τα χωριά από τους νέους και από τις αγροτικές δραστηριότητες.

Στην Ελλάδα μια νέα αστική τάξη άρχισε να δημιουργείται που προσπάθησε να μιμηθεί τις δυτικέςκοινωνίες,  με αποτέλεσμα να δόση την ευκαιρία σε σύγχρονους , της εποχής χρονογράφους και γελοιογράφους να διακωμωδήσουν την εποχή για τον σουσουδισμό της, και να προβάλουν την εικόνα της Ελλάδας σαν ψωροκώσταινας.

Η διακωμώδηση αυτή ίσως να μην επηρέασε την γενιά τόσο όσο η διαφθορά που επέτρεψαν να αναπτυχθεί, το σχέδιο Μάρσαλ και αργότερα οι επιδοτήσεις και χρηματοδοτήσεις  της Ευρωπαϊκής  Ένωσης λόγω της έλλειψης ικανής υποδομής για την διαχείριση της βοήθειας αυτής .

Ταυτόχρονα γιγαντώθηκε και η Ελληνική ναυτιλία ξεφεύγοντας τον εναγκαλισμό του Ελληνικού δημοσίου και του κρατισμού που αναπόφευκτα δημιουργείτο λόγω της έλλειψης υποδομής στον ιδιωτικό τομέα.

Η νεολαία της γενιάς της μεταπολεμικής Ελλάδας βίωσε την ανάπτυξη ξεκινώντας από την βελτιωμένη δευτεροβάθμια εκπαίδευση που απελευθερώθηκε από την τριτοκοσμική συνδιδασκαλία του δημοτικού. ,

Για πρώτη φορά εκτίθεται η Ελληνική αστική τάξη και η νεολαία στην αναβαθμισμένη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Με τον ορισμό αναβαθμισμένη εκπαίδευση εννοείται το επίπεδο εκπαίδευσης που επιτρέπει την διάδοση της Ελληνικής και διεθνούς κουλτούρας ,τέχνης, λογοτεχνίας, ποίησης, θεάτρου, επιστήμης, που είχαν προσωρινά κατασταλεί κατά την περίοδο του Β παγκοσμίου πολέμου αλλά και του εμφυλίου.

Η περίοδος της εικοσαετίας 1960-70 ήταν εξαιρετικά σημαντική για την αφύπνιση της Μεταπολεμικής κοινωνίας παρά τα δραματικά γεγονότα που συνέβησαν. Ήταν οι δεκαετίες που ιστορικά έφερναν στην επιφάνια την πραγματικότητα και την άφησε να εκφραστεί προετοιμάζοντας  την κάθαρση, από πολιτικής και ιστορικής πλευράς.

Από την εικοσαετία αυτή άρχισαν να εμφανίζονται, τα πρώτα σημάδια της χιονοστιβάδας των τεχνολογικών εξελίξεων που θα ακολουθούσε

Η περίοδος αυτή λειτούργησε σαν πλατφόρμα για την προσαρμογή στην επερχόμενη Τρίτη βιομηχανική επανάσταση. Από το ραντάρ του Β παγκόσμιου πολέμου και του τηλεφώνου του προηγούμενου αιώνα βαδίζουμε στην εποχή της τηλεόρασης, και της εισαγωγής των πρώτων ηλεκτρονικών υπολογιστών στο κράτος και τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες των τραπεζών. Ήταν όμως μόνο μία εισαγωγή, κανείς ακόμα δεν είχε φανταστεί την ταχύτητα με την οποία θα εξελισσόντουσαν τα τεχνικοοικονομικά γεγονότα ούτε οι επιπτώσεις που θα είχε η ραγδαία ανάπτυξη στον κόσμο.

 Η νεολαία της μεταπολεμικής Ελλάδας βρέθηκε στα πρώτα βήματα της 3ης βιομηχανικής επανάστασης χωρίς να μπορεί να φανταστεί τις αλλαγές βασικών αρχών της οικονομίας, των κοινωνικών επιπτώσεων στο χώρο της εργασίας στο χώρο της εκπαίδευσης ιδιαίτερα στη τριτοβάθμιά  εκπαίδευση, στην σημασία της, την σημασία της εξειδίκευσης αλλά και σε άλλους τομείς όπως η άμυνα, οι μεταφορές και περισσότερο ακόμα στην σημασία της πληροφορίας σαν εργαλείο διοίκησης.

Με κανένα τρόπο δεν θα μπορούσε η νεολαία αυτή να συνειδητοποιήσει τις επερχόμενες αλλαγές στα γεωπολιτικά, κλιματολογικά ενεργειακά μεταναστευτικά, πολύ δε περισσότερο στη σημασία διαχείρισης των προβλημάτων αυτών.

Χρειάστηκαν είκοσι έως τριάντα ακόμα χρόνια για να περάσουμε στην εφαρμογή της 3ης βιομηχανικής επανάστασης και ακόμα δεν καταφέραμε να ελέγξουμε, ικανοποιητικά, τις νέες μεθοδολογίες που μας επιβάλουν τα μέσα και η τεχνολογία που μας προσφέρεται.

Η πρώτη μεταπολεμική γενιά, στην φάση αυτή, μας τελείωσε και πεθαίνει χωρίς ουσιαστικά να πέτυχε να εφαρμόσει ολοκληρωτικά, ούτε και να γευτεί τα θετικά αποτελέσματα της 3ης βιομηχανικής επανάστασης, απέτυχε γιατί δεν εφάρμοσε πολιτικές που θα της επέτρεπαν να προσαρμόσει την κοινωνία σε βασικά θέματα όπως την σωστή αξιοποίηση των πόρων, την μείωση της μόλυνσης του περιβάλλοντος την εξάλειψη της ανεργίας, την μείωση της οικολογικής καταστροφής, την εξομάλυνση των εθνικών συγκρούσεων, την επιβολή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων παγκόσμια, την ρύθμιση των μεταναστευτικών μετακινήσεων, την ρύθμιση των αποκλίσεων μεταξύ πλουσίων και φτωχών κλπ Το μόνο που πέτυχε η γενιά αυτή ήταν να ανοίξει ένα δρόμο πρωτοπορίας, σαν τους παλιούς εξερευνητές. Ανακαλύψαμε μία ήπειρο και δεν την αξιοποιήσαμε.

Δεν νομίζω ότι τα  μέσα που μας έδωσε η 3η βιομηχανική επανάσταση και η τεχνολογία που διαθέτει δεν ήταν επαρκή, για να πραγματοποιήσουμε πρόοδο στους παραπάνω τομείς, έλειψε όμως η βούληση της γενιάς που φεύγει.

Τα αφήσαμε όλα στην δεύτερη μεταπολεμική γενιά και αυτή ήρθε μαζί με την ανατολή της 4η Βιομηχανικής επανάσταση.

Τα αφήσαμε στην επανάσταση της τεχνικής νοημοσύνης, των ρομπότ και των μεγάλων  ταχυτήτων των δικτύων  5G, που μας χτύπησε την πόρτα, δηλαδή της τεχνολογίας που ήδη μας προσφέρει τα οχήματα χωρίς οδηγούς, την διαθεσιμότητα πληροφοριών μεγάλου όγκου (big data),  την δυνατότητα αυτό-βελτίωσης των μηχανών, της επέμβασης της ρομποτικής σε ιατρικές εγχειρίσεις, την ικανότητα εφαρμογής προσομοιώσεων με άπειρες συνθήκες πραγματικής λειτουργίας μηχανισμών και συστημάτων και γενικά την ανάπτυξη συμπληρωματικών δεξιοτήτων του ανθρώπου που δεν παύουν να ανταγωνίζονται τον άνθρωπο σε αρκετές δραστηριώτητες.

Θα μπορέσει άραγε ο άνθρωπος να αξιοποιήσει τα εργαλεία αυτά, ή, όπως οι προηγούμενες γενιές, θα τα μετατρέψει σε όπλα καταστροφής;

Αυτό είναι το ερώτημα όσο και αν φαίνεται κοινότυπο.

Οι πρώτες εφαρμογές της  4ης βιομηχανικής επανάστασης φαίνεται να αξιοποιούνται περισσότερο στις μεταφορές, στην αυτοκίνητoβιομηχανία, τα drowns, την βαριά βιομηχανία, τις κατασκευές, τα πλαστικά, ιατρικά και άλλα μηχανήματα,  κλπ.

Η σημαντική διαφορά που προστίθεται στους αυτοματισμούς της 3ης βιομηχανικής επανάστασης είναι η δυνατότητα επικοινωνίας μεταξύ μηχανών που προσφέρουν τα δίκτυα 5G, και η επιπλέον δυνατότητα επεξεργασίας μεγάλων όγκων πληροφοριών μας που μας φέρνει πιο κοντά στην τεχνική νοημοσύνη.

Η πραγματική όμως πρόκληση είναι η ανάγκη προσαρμογής της κοινωνίας και της ίδιας της ανθρώπινης προσωπικότητας στην νέα τεχνολογία.

Είναι φυσικό η κάθε γενιά να θεωρεί την αλλαγή που βιώνει ως μοναδική και πιο διαφορετική από κάθε προηγούμενη. Αυτή τη φορά πρέπει να προβλέψουμε καλύτερα τον αντίκτυπο της 4ης Βιομηχανικής επανάστασης κυρίως στην απασχόληση διότι αυτή τη φορά θα υπάρξει όντος σημαντική διαφορά. Η διαφορά αυτή θα είναι πιο έντονη στην απασχόληση, ιδιαίτερα  την πρώτη περίοδο που θα δημιουργηθεί μεγάλη ανεργία και αναστάτωση, παρά την αναμενόμενη αύξηση της παραγωγικότητας.

Αυτό το πρόβλημα μπορεί να αντιμετωπισθεί με την αξιοποίηση, από τον ίδιο τον άνθρωπο, των ανθρωπίνων χαρακτηριστικών και δεξιοτήτων που ποτέ δεν θα μπορέσουν να αποκτήσουν τα ρομπότ και οι υπολογιστές, όπως πχ η ανθρώπινη ικανότητα  επίλυσης συνθέτων προβλημάτων, η κρίση, η δημιουργικότητα, η συνεργασία και ο συντονισμός, η συναισθηματική νοημοσύνη κλπ.

Η δεύτερη μεταπολεμική γενιά και αυτή που θα ακολουθήσει,  πρέπει έγκαιρα να αναγνωρίσει τα νέα επαγγέλματα που θα αναδυθούν, ακολουθώντας τις αναμενόμενες κοινωνικές αλλαγές και συνέπειες όπως, η ανεργία, η αύξηση του μέσου όρου ηλικίας συνταξιοδότησης αλλά και η αύξηση του μέσου όρου ζωής, η αύξηση μετακινήσεων πληθυσμών και μεταναστευτικών ροών, η δυνατότητες εργασίας από το σπίτι ακόμα και η εργασία από άλλες χώρες, η έκρηξη του τουρισμού,  κλπ  

Ποιος θα είναι ο κόσμος του μέλλοντος τις επερχόμενες δεκαετίες; Ποια θα είναι τα καινούρια επαγγέλματα που θα βασίζονται σε αποκλειστικά ανθρώπινες δεξιότητες; Tι ανάγκες θα έχει η κοινωνία την εποχή των ρομπότ και της τεχνικής νοημοσύνης;

H αισιόδοξη πλευρά βλέπει την αύξηση της παραγωγικότητας από την λειτουργία των ρομπότ που αναγκάστηκα θα φορολογείται για να καλύπτει τις απώλειες σε εργατικές εισφορές και άλλες μορφές φορολογίας, μείωση της κατανάλωσης ενέργειας από μετακινήσεις για εργασία, περισσότερος ελεύθερες ώρες, αύξηση των αναγκών νοσηλείας, αύξηση των τουριστικών δραστηριοτήτων, αύξηση του επαγγελματικού αθλητισμού, αύξηση του αριθμού των ευφυών επιχειρήσεων, μετατροπή του αντικειμένου της δικηγορίας σε διαιτητές αστικών διενέξεων, αύξηση του αριθμού προσωπικών συνοδών και νοσηλευτών για άτομα μεγάλης ηλικίας, αύξηση εταιριών ΜΚΟ, αύξηση εκπαιδευτικών κάθε είδους, αύξηση προσωπικού ασφάλειας, αύξηση προσωπικού κοινωνικής πρόνοιας. Αύξηση ερευνητών και αναλυτών πληροφορικής, αύξηση προσωπικού διοίκησης επιχειρήσεων, ψυχολόγων  κλπ        

Αυτό απαιτεί πλήρη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και λόγω των ταχύρρυθμων μεταβολών θεσμοθέτηση της “δια βίου μάθησης”.

Είναι τόσο πολλά που θα μπορούσαν να ειπωθούν που ξεφεύγουν από τους στόχους αυτού του άρθρου.

Εδώ σταματά η αναφορά που μπορεί να γίνει  για τις εμπειρίες που μπορεί να αφήσει σαν παρακαταθήκη η απερχόμενη γενιά στη επόμενη μαζί με τις εμπειρίες των προηγουμένων γενιών που πλούτησαν την ιστορία μέσα σε τρεις χιλιάδες χρόνια ιστορίας εξελίξεων αλλά και καταστροφών.

Τώρα, οι επιπτώσεις αποτυχίας μπορεί να αποβούν πολύ σοβαρότερες από μία Χιροσίμα. Οι κίνδυνοι είναι προ των πυλών. Ας χρησιμοποιήσουμε τα εργαλεία αυτά για σύγκληση και όχι ανταγωνισμό. Ας αξιοποιήσουμε τους πληθυσμούς για τις ανθρώπινες δεξιότητες τους το μυαλό τους και όχι σαν απλά εργατικά χέρια που θα είναι άχρηστα σε δέκα το πολύ είκοσι χρόνια. Πως?

Μα η απάντηση υπάρχει, εκπαίδευση για την αξιοποίηση ανθρωπίνων δεξιοτήτων.


It is always very constructive to have open discussions among Greeks and Turks because one can unfold the way of thinking of each other. In this way you may discover ways to bring both parties closer together, or you may discover the abyss that exists between these two nations. The following two statements underline part of the abyss

“Just accept us as a part of ancient Greece and we will accept you as a part of the Ottoman heritage. What you say that we could not absorb Greece and Armenia are wrong. We absorbed the majority.”

The Ottoman Empire held for 600 years, the core is still there. It took England, Russia, France, Italy, and the US over 100 years of war to reduce her to the core, the project to totally erase us from the map failed even at the point where the named states controlled the world.

Εικόνα που περιέχει χάρτης

Περιγραφή που δημιουργήθηκε αυτόματαMAP OF HELLENISM IN Asia Minor

Sukan Gurkaynak

Nothing for Turks. This is how Greeks justify genocide.

Nick Kouzos

These are the areas that were all conquered by Turks. The mapshows the areas that existed before and after the fall of Byzantine empire Turks are everywhere because the conquered all the area. The Turks are everywhere and changed the names for example Frygia Lydia, Kappadocia, Pondos, Thrace were there are thousands of years before Turks arrived. The realquestion is why Turks conquered these areas and why they did not manage to integrate these populations during the Ottoman time. Why did they have to impose national cleansing?This is the real question. The answerexplains why Modern Turkey cannot integrate with EU.


 I thought they had all been conquered by Alexander!

Nick Kouzos

Alexander was before the Romans but I had already described how Alexander, in addition to strategy, he acted


 Alexander went all the way to India. He was no better or worse than the Turks. Until 1945, all powers conquered all lands they could. The Turks in their day were just better at it than others

Nick Kouzos

Alexander had two things, he had the culture to distribute and the intelligence to adopt local traditions and culture in such a way that he was loved and admired as a god. He became an Egyptian God. Even the Romans were so influenced by Greek culture that adopted many aspects in art philosophy to an extend that they created a Greek Byzantine Eastern Roman Empire. The Byzantines integrated many nations that adopted language and religion that was ahead of medieval time in science and culture. The problem with Ottomans is that they did not manage to integrate within their empire and way of life the local ethnicities. Instead of integrating, Ottomans had to apply national cleansing in order to survive. It is a matter of give and take, which is the difference of Alexander and the Hellenistic period. The Ottomans had nothing to give in exchange to gain full integration or absorption. This is proven over the years and Historical facts. The Turks had militancy and absorbed Persian culture and Arab religion.

Nick Kouzos

If, as a Turk, you do not appreciate what is the difference between what Hellenistic period contributed to the world and Asia up to India and North Africa even to Romans and if you do not understand the real reasons why an Empire collapsed under the Turks you will never understand the current events and the ties of Greece with West, neither the problem between Greece and Turkey.



 The Ottoman Empire held for 600 years, the core is still there. It took England, Russia, France, Italy, and the US over 100 years of war to reduce her to the core, the project to totally erase us from the map failed even at the point where the named states controlled the world. The Hellenistic period was ok but by now over for 2000 years!

Nick Kouzos

I don’tdisagree but you are missing my points. I am not saying that Turkey is not a powerful country I am talking about the reason Why failed to do what Alexander and Byzantines did. It is a historical fact that Turkey had to apply national cleansing to survive. The fall of Byzantine empire fall for a specific reason and I was trying to make you think why this empire that existed for 1300 years was destroyed. This is not to reduce the military strength of Turks, but to make you think out of the Turkish thinking and look at history in a wider sense. I would be delighted if the Ottomans had managed to integrate Greeks Armenians and Jews into the Empire. This would have been a great Middle land empire, but they failed, may be for religious or culturalreasons, whatever reason it is great pity.


  •  How long did Alexander’s Empire lasted beyond his death? 3 days? The Ottoman Empire only did ethnic cleansing when Greeks and Armenians were trying to erase us from the map. Maybe you people should think about that

Listen to the film you sent me about Greek genetics, above.

We remember the Greek invasion and the atrocities. I understand, they did not think of us as their fellow beings.

Nick Kouzos

I don’t disclaim that atrocities have happened during the invasion of Greek army in Turkey. You have always excused Turkish atrocities as a just reaction due to the Greek revolution during 1821. Only in Chios 50.000 Greeks were murdered, just in the island, innocent people women and children, an event that socked Europe. There is no comparison of atrocities made over 400 years to what a regular army could do. There is no conclusive evidence to the extent of these alleged atrocities, which, by the way, I believe have happened, but there is no comparison.


Nick Kouzos

My point of view is that as an Empire you had two options, either to integrate and absorb us as a conquering entity or eliminate us. Alexander integrated, in 10 years multiple civilizations and was adored as god and he was loved, and his culture survived till today with no ethnic cleansing and was admired, while Turkey destroyed a unique culture in 600 years. Turkey has not approached West which is based on classical Greek principles of democracy and other cultural issues that survived till today, as western civilization.  

If Turkey could have integrated Greeks, Armenians and others you wouldn’t have to destroy them. Thanks for letting us live even today.

 It will be difficult to compare Hellenistic period with Ottoman period in terms of cultural contribution to the world even if that was done 2000 years ago.

Nick Kouzos

Turkey could have absorbed Greece and Armenia and Assyrians if it could present higher culture.This is what has been happening in the world history all along.

Nick Kouzos

Greek genetics and spread of Hellenism – video

Greek genetics and spread of Hellenism - video Dailymotion


Greek genetics and spread of Hellenism – video Dailymotion


Just accept us as a part of ancient Greece and we will accept you as a part of the Ottoman heritage. What you say that we could not absorb Greece and Armenia are wrong. We absorbed the majority.

Nick Kouzos

This is not so, you have applied force and ethnic cleansing, there is no way, at all to accept Ottoman practices and culture.

I hope Turkey will eventually accept the rules that 153 countries have accepted. Turkey stands out on its own since it admires Attila and Barbarossa. Now is the chance forTurkey to join the international community.

Greece has forgotten the brutality that Turkey has practiced to diminish our nation. It is now the turn forTurkey to stop its monolithic and imperialistic approach.

Nick Kouzos

It is unbelievable that you ask me to accept that Turkey is part of Ancient Greece. I am thinking all this time and I cannot understand the way of thinking. Greece has been fighting Persians and later Arabs for two thousand years. The conflict has been going on for cultural and religious reasons. The years that followed led to the revolution and the repercussions that followed divided our nations to an extend that the images produced were impossible. Then we had to face Cyprus and the extinction of last Greeks during 1955. Nobody was left in Turkey.

The plan was concluded with partitioning Cyprus. Now we must face threats for Dodecanese and Turkish Blue Fatherland, what type of heritance are you talking about? The Byzantine Empire was conquered y Turks and 2.5 million Greeks were killed or made refugees. The Turkish image for Greeks is the worst possible. The Greek government banned films made for this period. The stories about atrocities and the way Greeks suffered after the defeat of the Greek army and the atrocities during 1914 and 1923 cannot be described. How can you ask me to accept that Turkey is the continuation of Ancient Greece?

I here under give you the address on YOUTUBE that, if you want you can see to get an idea of the image of Turkey Greek refugees passed to the Greek public. This film was banned from general distribution. The film is in Greek language, but you don’t have to speak Greek to get the message. It starts with a parody of what the Greeks of Smyrna did demonstrating the stupid nationalism, but the film goes further describing what the Turkish Mob, the irregulars, Tsetes and the official Turkish army did as well as the description of the behavior of allied forces. You don’t have to see all the film, but you get an idea of the image that Greeks have for the Turks of this period.

Η Απαγορευμένη ταινία: "Η καταστροφή της Σμύρνης 1922" του Νίκου Κούνδουρου


Η Απαγορευμένη ταινία: «Η καταστροφή της Σμύρνης 1922» του Νίκου Κούνδουρου

Η Απαγορευμένη ταινία: «Η καταστροφή της Σμύρνης 1922» του Νίκου Κούνδουρου


Listen to the film you sent me about Greek genetics, above.

We remember the Greek invasion and the atrocities. I understand, they did not think of us as their fellow beings.

Nick Kouzos

I don’t disclaim that atrocities have happened during the invasion of Greek army in Turkey. You have always excused Turkish atrocities, as a just reaction due to the Greek revolution of 1821. Only in Chios 50.000 Greeks were murdered, just in the island, innocent people, women and children, an event that socked Europe. There is no comparison of atrocities made over 400 years to what a regular army could have done. There is no conclusive evidence as to the extent of these alleged atrocities, which by the way I believe have happened, yet there is no comparison.

”Η ιστορία είναι ο καλύτερος διδάσκαλος για την αξιολόγηση των  γεγονότων  που βιώνουμε σήμερα αλλά και των μελλοντικών επιπτώσεων που θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε μεσοπρόθεσμα.

Δυστυχώς διαπιστώνω ότι γενιές Ελλήνων δεν γνωρίζουν βασικές πτυχές της Ελληνικής ιστορίας με αποτέλεσμα να μην μπορούν να εκμεταλλευτούν τα διδάγματα που αυτή μας προσφέρει.

Ευκαιρία να καλύψουμε λίγο από αυτό το καινό με την ευκαιρία της επετείου των 200 ετών  από την δημιουργία του σύγχρονου Ελληνικού κράτους. Πολλές δραστηριότητες προγραμματίζονται σε ολόκληρη  την Ελλάδα.

Τις δύσκολες μέρες που περνάμε με την επιθετικότητα της Τουρκίας εναντίον της χώρας μας γίνεται επιτακτικό να εμβολιαστούμε με γνώσεις από την ιστορία μας.

Οι προσπάθειες παραχάραξης της ιστορίας γίνονται από πολλές πλευρές και σε πολλά σημεία.

Αμφισβητούνται, η κυριαρχία 152 νήσων του ανατολικού αιγαίου, τα χωρικά ύδατα , η Γαύδος, τα Δωδεκάνησα συμπεριλαμβανομένων του συγκροτήματος του Καστελόριζου, αλλά και στην υπόλοιπη Ελλάδα, αντιμετωπίζουμε θέματα όπως το Μακεδονικό, τους Τσάμηδες, ακόμα και την αμφισβήτηση της Ελληνικότητας των Σουλιωτών  κλπ

Αλλά πέραν αυτών, αμφισβητείται η ηθική βάση του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα και των Βαλκανικών αγώνων που αντιπαρατίθενται σαν τρομοκρατικές ενέργειες  εκτάσεως γενοκτονίας ιθαγενούς Μωαμεθανικού πληθυσμού.

Τα μέσα προπαγανδιστικού πολέμου έχουν αλλάξει και αποτελούν  όπλα που παίζουν σημαντικό ρόλο στην επιρροή της παγκόσμιας κοινής γνώμης.

 Δηλώσεις όπως του Προέδρου της Τουρκίας, ‘ Εμείς οι Τούρκοι είμαστε οικοδεσπότες στην δική μας Γαλάζια Πατρίδα στο Αιγαίο και την Μεσόγειο και όχι μουσαφίρηδες’, δεν είναι δυνατόν να μένουν αναπάντητες.

Επίσης η αμφισβήτηση των γεγονότων και του καθεστώτος στην Κρήτη, κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας δεν είναι δυνατόν να γίνονται όταν η Τουρκοκρατία που διήρκεσε μόλις δυόμισι αιώνες εκεί, αντιπαραβάλλεται με χιλιετίες επιβίωσης και ανάπτυξης του Ελληνικού στοιχείου και πολιτισμού.

Όλα αυτά και πολλά άλλα πρέπει να είναι γνωστά στους νεοέλληνες και κυρίως στη νεότερη γενιά τόσο στην Ελλάδα αλλά ακόμη περισσότερο στο εξωτερικό γιατί καλώς η κακώς σημαντικό μέρος του Ελληνισμού βρίσκεται πλέον διάσπαρτο στα πέρατα του κόσμου.

Ας μην ξεχνάμε ότι και η επανάσταση του 1821 ξεκίνησε από τις Ελληνικές παρηκοΐες στο εξωτερικό και εξοπλίστηκε με την προσαρμογή του εμπορικού στόλου που αναπτύχθηκε σε μικρά νησιά όπως η Ύδρα οι Σπέτσες και τα ψαρά.

Το άρθρο που ακολουθεί είναι μία ελάχιστη συμβολή προκειμένου άτομα και φίλοι να βρουν την ευκαιρία να φρεσκάρουν τις γνώσεις τους ειδικά για την πρώτη περίοδο κατά την οποία εμφανίζονται τόσο τα πλεονεκτήματα των Ελλήνων όσο και τα καταστροφικά μειονεκτήματα που συχνά τα εκμεταλλεύονται εχθροί και φίλοι.

Το ίδιο διάστημα βλέπουμε τον ρόλο που έπαιξαν οι μεγάλες δυνάμεις που ονομάστηκαν προστάτιδες δυνάμεις στις ποιο κρίσιμες φάσεις του αγώνα έτσι που δείχνουν την μεγαλύτερη  σύγκρουση που γινόταν μεταξύ της Δύσης και της Ανατολής αλλά και μεταξύ τους.

Ειδικό ενδιαφέρον παρουσιάζει πως κάθε μία από τις προστάτιδες δυνάμεις βοηθούσε την Ελλάδα ενώ ταυτόχρονα εξυπηρετούσε τα δικά της βραχυπρόθεσμα και μακροχρόνια σχέδια με αποτέλεσμα να μην αποκτήσει η Ελλάδα την ισχύ και το μέγεθος που της αντιστοιχούσε με το τίμημα  να χαθεί σημαντικό τμήμα του Ελληνισμού που κατοικούσε από αιώνων στην Μικρά Ασία.” Αυτό βέβαια δεν μειώνει την ευθύνη της Ελλάδας σε αυτή την διαδικασία.1821,

Ο πόλεμος ανεξαρτησίας της Ελλάδας.V1

«Όποιος ελεύθερα συλλογάται , συλλογάται καλά» Ρήγας Φεραίος


  1. Εισαγωγή
  2. Η παραχάραξη της Ιστορίας
  3. Η αντίληψη της Τουρκίας για την Ελλάδα.
  4. ΚΕΦ Α Περίοδος προ του 1821
  5. ‘Φόρου υποτελής’
  6. Ο cizye ή κεφαλικός φόρος
  7. Το harac ή χαράτσι
  8. Οι έκτακτοι φόροι.
  9. Εθνικές ενότητες και πληθυσμιακή κατανομή.
  10. Αρβανίτες Βλάχοι κλπ
  11. Φορολογικός εξισλαμισμός
  12. Βίαιος εξισλαμισμός
  13. Ο ρόλος των Ελλήνων κοτζαμπάσηδων την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
  14. Η παραχώρηση του Μοριά
  15. Ένοπλη δράση του λαού της Ελλάδας  Κλέφτες και Αρματολοί
  16. Οι συντελεστές δημιουργίας τάσεων ανεξαρτησίας.
  17. Φιλική Εταιρία
  18. Ρήγας Βελεστινλής
  19. Το τραγικό τέλος του Ρήγα,
  20. ΚΕΦΑΛΑΙΟ  Β: Περίοδος κατά την επανάσταση και τα πρώτα χρόνια μετά
  21. Ο ρόλος των μεγάλων δυνάμεων
  22. Η Αγγλία
  23. Η Ρωσία
  24. Η αρχή της επανάστασης
  25. Η επανάσταση της 21η Φεβρουαρίου 1821 στο Γκαλάτσι.
  26. H επανάσταση στην Πελοπόννησο
  27. Ημερομηνιακή καταγραφή των γεγονότων και μαχών που ακολούθησαν την ανακήρυξη της επανάστασης του 1821.
  28. Η Α’ Εθνοσυνέλευση Επιδαύρου (20 Δεκεμβρίου 1821 – 16 Ιανουαρίου 1822)
  29. Η αρχή των εμφυλίων.
  30. Η ανάμιξη της Αιγύπτου
  31. Εθνική Συνέλευση της Τροιζήνας 14 Απριλίου 1827
  32. O θάνατος του Καραισκάκη στο Κερατσίνη
  33. Τα  προβλήματα που είχε να αντιμετωπίσει ο Καποδίστριας
  34. Συνθήκη του Λονδίνου (1832),  μετατροπή του ελληνικού κράτους σε βασίλειο.
  35. Περίοδος Αντιβασιλείας
  36. Τα Δάνεια


Το, 2021, γιορτάζουμε την επέτειο 200 ετών από την επανάστασης του 1821, μετά από 400 χρόνια, καταπίεσης κάτω από τον ζυγό των Οθωμανών αλλά και των Ενετών κατά περιοχές και περιόδους. Η Ελλάδα προετοιμάζεται να φορέσει τα γιορτινά της την ίδια περίοδο που οι εντάσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας οξύνονται και μας προβληματίζει το γεγονός ότι αυτή η σύγκρουση συνεχίζει και θα συνεχίσει για απρόβλεπτο χρονικό διάστημα. Ιδιαίτερα μας προβληματίζει η τελευταία αμφισβήτηση των θαλασσίων ορίων και η αμφισβήτηση της κυριαρχίας ορισμένων νήσων και των δικαιωμάτων όλων των νήσων σε δική τους ΑΟΖ. Η επιθετική συμπεριφορά της Τουρκίας μέχρι και της άρνησης της υποχρέωσης να διαπραγματευτεί την οριοθέτηση θαλασσίων ορίων, ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, όσο και της  αμφισβήτησης του δικαιώματος,  μονομερούς, αύξησης των θαλασσίων ορίων κυριαρχίας των νήσων στο νότιο Αιγαίο, από εξ σε δώδεκα  μίλια, προσβάλει κάθε έννοια του διεθνούς δικαίου το οποίο η Τουρκία, σκόπιμα, δεν έχει υπογράψει .Είναι δε αδιανόητο με κάθε έννοια, η Τουρκία μονομερώς να ανακοινώνει δική της Υφαλοκρηπίδα  και ΑΟΖ  σε διαφιλονικούμενα ύδατα, ή υφαλοκρηπίδα και να μην προσέρχεται σε διαπραγμάτευση, αντ’ αυτού να  αποστέλλει ερευνητικά πλοία συνοδευόμενα από  πολεμικά πλοία παραβιάζοντας ακόμα και τα 12 μίλια χώρου Εθνικής κυριαρχίας , που κατά τον διεθνή νόμο αποτελούν μονομερές δικαίωμα . Είναι επίσης πράγματι αδιανόητο να επικαλείται η Τουρκία δικαιοδοσία πάνω σε διεθνή ύδατα επικαλούμενη κυριαρχία σαν διάδοχος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία καταλύθηκε με την Διεθνή συνθήκη της Λοζάνης από το 1923. Ο εκβιασμός αυτός γίνεται προκειμένου η Ελλάδα να απεμπολήσει κάθε κυριαρχικό δικαίωμά της αμάχητή ή να υποχρεωθεί να προχωρήσει σε ένοπλη αντιπαράθεση γεγονός που θεωρεί η Τουρκία ότι έχει το πλεονέκτημα. Μία σοβαρή οπισθοδρόμηση για την εποχή. Η Ελλάδα , τα Βαλκάνια και ο Καύκασος (Ναγκόρνο Καραμπάχ), εξακολουθούν να βιώνουν τα υπολείμματα των ευρύτερων εθνικών ανακατατάξεων που η υπόλοιπη Ευρώπη έχει ξεπεράσει τους τελευταίους αιώνες. Οι λόγοι είναι ποικίλοι, ένας εκ των οποίων είναι οι διαφορετικότητα στα θέματα θρησκείας αλλά και άλλα εθνολογικά και γεωπολιτικά χαρακτηριστικά και συμφέροντα μεταξύ της Δύσης και της Ανατολής, με μόνιμη δικαιολογία, για την Τουρκία, το αποικιοκρατικό παρελθόν της Δύσης, σαν να μην είναι και η ίδια αποτέλεσμα στρατιωτικών επελάσεων για την απόκτηση εδαφών και κατακτήσεων προς εκμετάλλευση γηγενών πληθυσμών και πλουτοπαραγωγικών πηγών. Αλλά και οι μέθοδοι τους οποίους διαχρονικά χρησιμοποίησε η Τουρκία και νομιμοποίησε, όπως μετατοπίσεις πληθυσμών ,που εφαρμόζει μέχρι πρόσφατα, αποτελούν μελετημένες τακτικές επεκτατισμού. Η πληρέστερη ανάλυση των προβλημάτων στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο μίας ξεχωριστής έρευνας, δεν απέχει όμως από την βασική μεθοδολογία επέκτασης της Τουρκίας γενικότερα. Στόχος του παρόντος άρθρου είναι η επικέντρωση αποκλειστικά στα στοιχεία της Ελληνοτουρκικής διαμάχης  και ακόμη πιο συγκεκριμένα στα χαρακτηριστικά της επανάστασης και των επιπτώσεων που είχε αυτή στην διαμόρφωση της νεότερης Ελλάδας και των σχέσεων του νεοσύστατου κράτους με την Τουρκία και την υπόλοιπη διεθνή κοινότητα. Επανερχόμενος στο θέμα της επετείου, αποτελεί επιδίωξη των διοργανωτών,  ο εορτασμός να ξεπεράσει η εκδήλωση αυτή την επιφανειακή αναφορά τον τύπο μίας εθνικιστικής σχολικής εορτής, με εθνικιστικά χαρακτηριστικά και να προσεγγίσει την ουσία , την σημασία και την συνεισφορά των πραγματικών θυσιών των προγόνων μας στην διαμόρφωση της εξέλιξης του νεότερου Ελληνισμού. Με τον στόχο αυτό, στο παρόν άρθρο γίνεται μία αναδρομή στα γεγονότα που  χαρακτηρίζουν την εποχή. Θεωρώ ότι η προσπάθεια αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, λόγω της σοβινιστικής συμπεριφοράς της Τουρκίας εναντίον του δυτικού κόσμου που απαξιώνει κάθε διεθνή οργανισμό που ενστερνίζεται διεθνείς αρχές και αξίες, με την αιτιολογία των Τούρκων ότι όλα αυτά σχεδιάστηκαν για να εξυπηρετήσουν τις αποικιοκρατικές καταβολές της Δύσης. Η παραχάραξη της Ιστορίας Η σημερινή Τουρκία προσπαθεί να παραχαράξει την Ιστορία γιατί πιστεύει ότι αδικήθηκε η ίδια και ολόκληρος ο Μουσουλμανικός κόσμος από την Δύση. Η γνώση της ιστορίας της δημιουργίας της Νεότερης Ελλάδας δεν αποτελεί απλή ανάγκη αναφοράς στα επιφανειακά γεγονότα, τα ιστορούμενα  στις εθνικές εορτές αλλά αντίθετα εξυπηρετούν την ανάγκη βαθύτερης μελέτης για να αντιμετωπισθεί η προσπάθεια της Τουρκίας να αντιστρέψει την Ιστορία εργαλειοποιώντας  κάθε θεμιτό και αθέμιτο μέσο που της προσφέρεται για να αμφισβητήσει δικαιώματα της Ελλάδας στο Αιγαίο, διεκδικώντας 120 Βραχονησίδες και Νησιά, θαλάσσια σύνορα, ΑΟΖ, στην Ελλάδα και Κύπρο, κλπ . Η Τουρκία αντιδρά σαν τον «καταφρονημένο Μουσουλμάνο» που έχει ανάγκη να ανακτήσει την αξιοπρέπειά του και ταυτόχρονα να ανακτήσει την θέση που πιστεύει ότι ανήκει στην ίδια σαν προστάτης των απανταχού ομόθρησκων θυμάτων αδερφών της που τους προσδιορίζει από την γλώσσα και την Μουσουλμανική θρησκεία. Μια ιδιαίτερα επικίνδυνη αντίληψη σήμερα, που η ανθρωπότητα σβήνει τα κατάλοιπα του αποικιοκρατικού παρελθόντος με την ενίσχυση θεσμών, και όχι με την αντικαταστασή τους με αναχρονιστικό και πολλές φορές προσχηματικό θρησκευτικό φανατισμό, ή ακόμα και με εθνικιστικές ιμπεριαλιστικές ορέξεις . Ένα ακόμα στοιχείο που αξίζει να αναλυθεί είναι η τάση της Τουρκίας να οικειοποιηθεί στοιχεία γηγενών πολιτισμών προκειμένου να κατοχυρώσει την πολιτιστική της συνεισφορά και τις νέες ρίζες που δημιουργεί . Ένα από τα δυσκολότερα στοιχεία που καλείται να διαχειριστεί κάθε αυτοκρατορία που προκύπτει από κατακτητική διαδικασία είναι η επιβολή της δικής της κουλτούρας, συμπεριλαμβανομένης της θρησκείας στους λαούς που μετατρέπονται σε υποτελείς Από την ιστορία παρατηρούμε την συμπεριφορά παλαιότερων Αυτοκρατοριών όπως των Ελλήνων κατά την Ελληνιστική περίοδο, των Ρωμαίων που ακολούθησε και του Βυζαντίου έζησε για 1200 χρόνια πριν την Οθωμανική αυτοκρατορία . Ο Μέγας Αλέξανδρος προσπάθησε να μεταδώσει τον Ελληνικό πολιτισμό αλλά ταυτόχρονα, ήταν στοιχείο της ευφυίας του, αναγνώρισε την ανάγκη διατήρησης σημαντικών τοπικών πολιτιστικών στοιχείων του Περσικού και Αιγυπτιακού πολιτισμού., Αποτέλεσμα της τακτικής αυτής ήταν η σχεδόν θεοποίηση του Αλέξανδρου και η επιβίωση χαρακτηριστικών του Ελληνισμού για 300 χρόνια παρά το βραχύβιο της στρατιωτικής επιβολής της αυτοκρατορίας που δημιούργησε..

Θεοποίηση του Μετά Αλέξανδρου από τους Αιγύπτιους

Η επιβολή της Ρωμαίικής αυτοκρατορίας ήταν ουσιαστικά η συνέχιση της Ελληνικής κουλτούρας που επέτρεπε την επιβίωση των τοπικών κοινωνιών. Η δημιουργία και επιβίωση του Βυζαντίου βασίστηκε στην επικράτηση της Χριστιανικής Θρησκείας αλλά και του Ελληνισμού που παρά την καταστροφή της αρχαίας Θρησκείας του δωδεκάθεου κατάφερε να μεταλαμπαδεύσει πολιτιστικά στοιχεία όπως η δημιουργία του Κυριλλικού   αλφάβητου στους Σλαβικούς πληθυσμούς και πολλά άλλα.

Κύριλλος και Μεθόδιος

Η επέλαση των Τουρκικών Φυλών δεν είχε σημαντικές πολιτισμικές ρίζες γι’ αυτό επηρεάστηκε από τον Περσικό πολιτισμό και την Θρησκεία από τους Πέρσες και τον Αραβικό κόσμο. (Οι Φυλές αυτές ήταν δεκάδες και προερχόντουσαν από την Μογγολία και την Νοτιοανατολική Σιβηρία)

Στην εξέλιξη της ισλαμοποίησης των γηγενών πληθυσμών που ήταν κατά μεγάλη πλειοψηφία Έλληνες, με μειοψηφίες Ιουδέων, Ασσύριων, Κούρδων κλπ , και με την αντιπαράθεση της με την δύση, η Τουρκία αισθάνθηκε ότι το Ισλάμ δεν διέθετε ικανό πολιτισμικό υπόβαθρο, σε σύγκριση με την αναγέννηση της Δύσης, Την ανάγκη αυτή  αισθανόταν η Οθωμανική αλλά ακόμα και η νεότερη Τουρκία του Κεμαλ και των Νεότουρκων, ώστε αναγκάστηκαν να αποζητήσουν ρίζες ανεξάρτητα από τις Αραβικές η Περσικές επιρροές. Έτσι κατέφυγε στους ανατολικούς πολιτισμούς που εξαφανίστηκαν υιοθετώντας την άποψη ότι αυτές αποτελούν και τις δικές της πολιτισμικές ακόμα και γενετικές ρίζες.. Επομένως η Τουρκία εξισορροπεί την θέση της με την υπόλοιπη Δύση την οποία κατά τα άλλα κατηγορεί για βαρβαρότητα και αποικιοκρατία. Αυτά είναι λίγα από τα συμπλέγματα της νεότερης Τουρκίας που εκφωνεί σήμερα πολιτικές νεο Οθωμανισμού. Έτσι προσπαθεί η Τουρκία να επιβάλει, σαν αρχή της ιστορίας της Τουρκικής Ασίας το 1071 ή την πτώση του Βυζαντίου το 1453, ενώ ταυτόχρονα βάζει τα θεμέλιά της πολιτισμικής της παρουσίας ταυτόχρονα ή και πριν από την Δύση.

Επέλαση Τουρκικών Φυλών στην Ασία

Η αντίληψη της Τουρκίας για την Ελλάδα.

Το πρώτο στοιχείο που πρέπει να γίνει κατανοητό είναι η αντίληψη της Τουρκίας για την Ελλάδα.

Για την Τουρκία, η Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας που ζούσε σε συνθήκες ισότητας με τις υπόλοιπες εθνότητες που τις εξασφάλιζαν ελευθερία οικονομικής δράσης και θρησκευτικής ανεξαρτησίας, δηλαδή ανεξιθρησκεία και δυνατότητα οικονομικής ανάπτυξης ενώ, αντίθετα, η Ελλάδα χρησιμοποιήθηκε σαν εργαλείο από την δύση  με σκοπό την διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Υπάρχουν και αρκετοί ιστορικοί που πιστεύουν ότι η Ελληνική επανάσταση αφαίρεσε την δυνατότητα να σχηματιστεί μία αυτοκρατορία μεσαίου χώρου με την ισχυροποίηση του Ελληνικού στοιχείου και την αποφυγή εξάλειψης του χριστιανισμού από την Ασία.

Κάτω από τις συνθήκες αυτές οι διάφορες εθνικές κοινότητες, σύμφωνα με τους Τουρκικούς ισχυρισμούς,  συμβίωναν ειρηνικά και σε πολλές περιπτώσεις ήταν και ευνοημένες έναντι του Τουρκικού πληθυσμού κάτω από ένα ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς. Τίποτα ποιο αναληθές! Η όποια ισορροπία διαταράχτηκε από τις Εθνικές επαναστάσεις που ταυτόχρονα με την αφύπνισή τους υποκινήθηκαν και από την Δύση συμπεριλαμβανομένης και της Ρωσίας που επιθυμούσαν την διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Την βαρβαρότητα της Τουρκίας, οι Τούρκοι, την αρνούνται και αντιπαραθέτουν την μεσαιωνική Βαρβαρότητα της Δύσης την ίδια περίοδο, βλέπε περίοδο Ιεράς εξέτασης, Ενετοκρατία, σταυροφορίες κλπ. παρά το γεγονός ότι η Δύση είχε ήδη εισέλθει στην περίοδο της αναγέννησης, και στις δύο κοινωνικές-απελευθερωτικές επαναστάσεις των οποίων οι επιρροές δεν έφτασαν στην Οθωμανική αυτοκρατορία δεδομένης της πολιτικής δομής της εξουσίας τόσο στην Τουρκία όσο και στις υπόλοιπες Μουσουλμανικές χώρες . Επομένως η αντίδραση της Τουρκίας στη Ελληνική  , όπως οι σφαγές στην Χίο αλλά και οι γενοκτονίες των Ελλήνων, Αρμενίων και Ασσυρίων, οι Τούρκοι τις αιτιολογούν σαν φυσιολογικές αντιδράσεις στις επιθετικές ενέργειες των αντιστοίχων Εθνοτήτων που επεδίωκαν να εκδιώξουν τους Τούρκους από την πατρίδα τους. Με λίγα λόγια οι Τούρκοι θεωρούν τους Οθωμανούς σαν τους φυσικούς διαδόχους της Ρωμαϊκής και Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, τις οποίες θεωρούν πραγματικούς δυνάστες των αυτόχθονων πληθυσμών οι οποίοι θα έπρεπε να θεωρούν τους Τούρκους ουσιαστικά σαν απελευθερωτές. Σε αυτή την άποψη βοήθησε η οικονομική οργάνωση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας που βασιζόταν στην φορολόγηση των δικών της κατακτήσεων. Η διαφορά με την φορολόγηση που που επέβαλαν μετέπειτα οι Σελτζούκους ήταν ότι δεν υπήρχε διαφορά με την φορολόγηση μεταξύ των εθνοτήτων. Ιδιαίτερα για την Ελλάδα την θεωρούν σημαντικό όργανο της Δύσης που επεκτείνεται, σε βάρος της Τουρκίας, τα τελευταία 200 χρόνια, η οποία κατά την διάρκεια της επανάστασης και των μετέπειτα Βαλκανικών πολέμων πραγματοποίησε εκκαθαρίσεις γηγενών μωαμεθανικών πληθυσμών που είχαν μετοικίσει ακόμα και στα Βαλκάνια πριν από την πτώση της Κωνσταντινούπολης. Οι Τούρκοι αγνοούν, ή δεν είναι σε θέση να αντιληφθούν τις επιπτώσεις της πολιτισμικής διαφοράς και της επιρροής βασικών θρησκευτικών αρχών, τακτικής όπως ο εξισλαμισμός των πληθυσμών που σε συνδυασμό με συντονισμένες  δημογραφικές επεμβάσεις δεν μπορεί να μην προξενούν κινήματα ανεξαρτησίας. Με λίγα λόγια η Τούρκοι βλέπουν κάθε απελευθερωτικό κίνημα σαν τρομοκρατική οργάνωση εναντίον του νόμιμου καθεστώτος. Ταυτόχρονα οι Τούρκοι λόγο της μιλιταριστικής αλλά και θρησκευτικής τους παράδοσης δεν ήταν σε θέση να αντιληφθούν τις αξίες αλλά και τις δυνατότητες συγκεκριμένων πολιτισμικών, πολιτικών, εμπορικών και διαχειριστικών πρακτικών που δεν τους επέτρεψε να ενσωματώσουν ομάδες αλλόθρησκων λαών που κατάκτησαν και διοίκησαν σαν υποτελείς. Περιέργως υποτιμούσαν τα επαγγέλματα που είχαν σχέση με το εμπόριο, την ναυτιλία ακόμη και της δημόσιας διοίκησης εφόσον δεν θα είχε άμεση σχέση με τα στρατιωτικά. Η ‘Υψηλή Πύλη’ δυσκολευόταν να κατανοήσει τον εθνικοαπελευθερωτικό χαρακτήρα της ελληνικής επανάστασης Την εξόργιζε ιδιαίτερα το γεγονός ότι το «Ρουμμιλλέτ» επαναστάτησε παρά τα προνόμια που απολάμβανε. Η ιδέα της εθνικής ταυτότητας, συνειδητά, δεν υπήρχε στο οθωμανικό πολιτικό λεξιλόγιο. Στα διατάγματα του σουλτάνου Μαχμούτ Β’, αλλά και στις σχετικές αφηγήσεις, βλέπουμε έντονη την βεβαιότητα ότι η Ρωσία υποκίνησε το Βιλαέτι των Ρωμιών με βάση το κοινό θρήσκευμα, καθώς και δεν έκρυβε την έκπληξη του για την αποφασιστικότητα και επιμονή των επαναστατών. Χαρακτηριστική είναι μια αποστροφή του Μαχμούτ ΙΙ: «Η επιμονή των Ρωμιών χάριν της…“λαθεμένης” θρησκείας τους πρέπει να γίνει παράδειγμα για τους μουσουλμάνους». Εν γένει, όπως είπαμε, η «εθνική» ερμηνεία άργησε να μπει στο οπλοστάσιο της οθωμανικής ανάλυσης που ακόμη μέχρι σήμερα με την προσπάθεια αναβίωσης του Νέο οθωμανισμού. προσπαθεί να αποκαλεί όλους τους Μωαμεθανούς εθνικά Τούρκους. Η Υψηλή Πύλη μετακινείται από την παραδοσιακή ερμηνεία, ότι η επανάσταση έγινε από τους εχθρούς του Ισλάμ, στην αναγνώριση ότι οι Ρωμιοί αποτελούσαν ένα ξεχωριστό «βιλαέτι»-έθνος, , σαν όλα τα έθνη σε κατάσταση δουλείας αναζητούσε την ανεξαρτησία· με άλλα λόγια, υπήρχαν βιλαέτια-έθνη στην αυτοκρατορία, που αμφισβητούσαν την πολιτική κυριαρχία των μουσουλμάνων.   Εδώ είναι σημαντικό να σημειώσουμε ότι δεν υπήρχαν Τούρκοι αλλά μόνο μουσουλμάνοι, ενώ, αντίθετα, υπήρχαν Ρωμιοί όπως και Αρβανίτες. Αυτή η μετακίνηση από τη θρησκεία στο έθνος όσον αφορά τους μη μουσουλμάνους Οθωμανούς υπηκόους, δείχνει και την μετατόπιση της σημασίας της έννοιας βιλαέτι από τη θρησκευτική στην εθνική ομάδα, που είναι ορατή την εποχή αυτή, Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι παύει να δίνεται έμφαση στον ρόλο της θρησκείας: π.χ. σε σχετικά κείμενο αναφέρεται ότι οι Ρώσοι βοήθησαν τους Ρωμιούς γιατί έχουν την ίδια θρησκεία, οι “κακούργοι” Ρωμιοί επιτίθενται εναντίον των (μουσουλμάνων) πιστών, η σφαγή των Οθωμανών στην Τρίπολη οφείλεται και στα αμαρτήματα των μουσουλμάνων κ.λπ.   Μην ξεχνάμε ότι μιλάμε για μια άκρως μεταβατική περίοδο, στην οποία οι άξονες που όριζαν την πραγματικότητα για έναν Οθωμανό μουσουλμάνο (πολιτική και θρησκευτική ανωτερότητα έναντι των μη μουσουλμάνων) είχαν αρχίσει να  ανατρέπονται. Εδώ αρχίζουν να αναφαίνονται αντιφάσεις που αλλάζουν κατά καιρούς μέχρι σήμερα, δηλαδή άποψη ότι όλοι οι Μουσουλμάνοι είναι Τούρκοι σε αντίθεση με την άποψη ότι όλοι  οι Μουσουλμάνοι δεν είναι Τούρκοι. Δηλαδή στοιχεία Παντουρκισμού κλπ που αναβιώνουν σήμερα για να ενισχύσουν την αναβίωση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που βρίσκεται σε απόλυτη αντίθεση με τις διεθνιστικές αρχές της Ενωμένης Ευρώπης και των Ηνωμένων Εθνών. Σήμερα οι απόψεις αυτές της Τουρκίας αντιπαρατίθενται, δεδομένου ότι η Τουρκία θέλει να αποκτήσει κρίσιμη μάζα με βάση τους Μουσουλμανικούς πληθυσμούς ώστε να συγκριθεί με την Ηνωμένη Ευρώπη, ακόμα και με τις ΗΠΑ.. Σημείωση: Ο Παντουρκισμός γεννήθηκε τον περασμένο αιώνα στους Τουρκόφωνους λαούς που ζούσαν στην Τσαρική Ρωσία, και εν συνεχεία αναπτύχθηκε στον χώρο της Μικρός Ασίας. Χωρίς ποτέ να έχει θεσπισθεί ως επίσημη ιδεολογία του τουρκικού κράτους, υπεθάλπτετο πάντα από τις κυβερνήσεις της Άγκυρας, άλλοτε φανερά και άλλοτε κρυφά. Η βάση της Παντουρκικής ιδεολογίας είναι ο αλυτρωτισμός, με στόχους την ανεξαρτησία και ακολούθως την Ένωση με την «Μητέρα Τουρκία», όλων των Τουρκόφωνων ομάδων που ζουν στην Διασπορά, όπως στην Κριμαία, Αζερμπαϊτζάν, Καύκασο, Τουρκεστάν, Καζακστάν, Ουζμπεκιστάν, Δυτική Κίνα, Κιργισία, Ταταριστάν, Σιβηρία, Αφγανιστάν, Ιράν, Ιράκ, Συρία, Βουλγαρία, Γιουγκοσλαβία, Δυτική Θράκη, Κύπρο, για να δημιουργηθεί έτσι ένα μεγάλο Τουρκικό Κράτος άνω των 100 εκατομμυρίων κατοίκων. Μερικά από τα συνθήματα που κατά καιρούς χρησιμοποίησαν οι Παντουρκιστές είναι: «Όπου υπάρχουν Τούρκοι υπάρχει και μία Τουρκία». «Ο κόσμος των Τούρκων είναι ένα ενιαίο σύνολο». «Όλοι οι Τούρκοι είναι ένας στρατός». «Ο Παντουρκισμός ως ιδανικό αποτελεί ηθική τροφή για το έθνος». «Η Κύπρος είναι εξίσου τουρκική όσο η Μικρά Ασία και η Δυτική Θράκη». ,
, Στα επόμενα κεφάλαια θα αποπειραθώ, εκτός της απαρίθμησης των κυρίων ιστορικών γεγονότων να  αναφερθώ σε ορισμένες πρακτικές που εφαρμόστηκαν και δεν επέτρεψαν στη Οθωμανική Αυτοκρατορία να απορροφήσει σε κάποιο αποδεκτό ποσοστό τμήματα εθνικών μειονοτήτων που αποτελούσαν μέρος των κτίσεων τους Ας παρατηρήσουμε λοιπόν πως λειτουργούσε η Ελληνική κοινωνία λίγο πριν την επανάσταση του 1821.

ΚΕΦ Α Περίοδος προ του 1821

‘Φόρου υποτελής’

Η διοίκηση της Ελλάδας γινόταν  βάση της αρχής ‘Φόρου υποτέλειας’. Οι εντεταλμένοι από την Πύλη τοποτηρητές ήταν οι Πασσάδες για κάθε διοικητική περιοχή οι οποίοι εισέπρατταν τους φόρους που απέδιδαν στην κεντρική διοίκηση. Η φορολογία αυτή, ήταν η συνέχεια του συστήματος φορολογίας που είχαν αρχικά εφαρμόσει οι Σελτζούκοι Τούρκοι που ουσιαστικά επέβαλαν, μεταξύ άλλων, δύο επιπλέον φόρους στους λαούς που κατακτούσαν και ήταν αλλόθρησκοι, τοcizye ή κεφαλικός φόρος και το χαράτσι ή harac.

Ο cizye ή κεφαλικός φόρος

Αυτόν τον φόρο τον κατέβαλλαν, κάθε χρόνο, μόνο οι μη μουσουλμάνοι άνδρες, οι ικανοί για εργασία, και προοριζόταν για ειδικό τμήμα του αυτοκρατορικού θησαυροφυλακίου. Οι εισπράκτορες πάντα έδειχναν έναν υπερβάλλοντα ζήλο, εφόσον  η αμοιβή τους εξαρτιόταν από το ποσό που θα προωθούσαν στο σουλτανικό ταμείο. Ο κεφαλικός φόρος ,ήταν το τίμημα, που με βάση τον ιερό νόμο πλήρωναν οι «άπιστοι» προκειμένου να εξασφαλίζουν τη ζωή τους και την άδεια να κατοικούν στην επικράτεια του Ισλάμ, διατηρώντας τη θρησκεία τους με την εγγύηση και την προστασία του κράτους. Από την πληρωμή του εξαιρούνταν  οι γυναίκες, τα  παιδιά, οι κληρικοί και οι ανάπηροι και όσοι απασχολούνταν σε κρατική υπηρεσία. Φυσικά και οποιοσδήποτε άλλος που δεν ήταν μουσουλμάνος είχε τη δυνατότητα να απαλλαγεί από αυτόν, αν βέβαια ασπαζόταν τον Ισλαμισμό.

Το harac ή χαράτσι

Το χαράτσι βασίστηκε σε αρχή του Κορανίου και η καταβολή του συμβόλιζε την υποταγή τα ων απίστων εξαγοράζοντας την ανεκτικότητα του κράτους. Ως βασικός τακτικός φόρος, είχε διττό χαρακτήρα. Από τη μια ήταν φόρος επί της γης (haracimuvazzaf) και από την άλλη φόρος επί του εισοδήματος (haracimukaseme). Ο πρώτος ήταν πάγιος ετήσιος φόρος που βάρυνε την γη και όχι την παραγωγή. Ήταν δηλαδή έγγειος φόρος. Οι διάφορες ονομασίες που απαντώνται στα οθωμανικά αρχεία, ispence, resm-i cift, resm-i bennak, resm-i mucerred, αποτελούν διαφορετικές κατά περίπτωση ονομασίες του έγγειου αυτού φόρου που ήταν γνωστός ως harac-i muvazzaf. Ουσιαστικά πρόκειται για φόρο που κατέβαλαν οι ραγιάδες σε αντάλλαγμα για την κατοχή και καλλιέργεια δημόσιας γης, μη διαθέτοντας την κυριότητα στη γη αυτή. Μαζί με την δέκατη (πληρωμή του 10 τοις εκατό) αποτελούσε τον πυρήνα των εισοδημάτων των γαιοκτημόνων-τιμαριούχων ή των διαχειριστών των ιδρυμάτων, όταν επρόκειτο για κρατικές γαίες, ή τέλος των αντιπροσώπων του σουλτάνο ,

Οι έκτακτοι φόροι.

Η επόμενη μεγάλη κατηγορία είναι οι έκτακτοι φόροι, στους οποίους μπορούμε να συγκαταλέξουμε και τα πρόστιμα. Αυτοί επιβάλλονταν για να αντιμετωπιστούν διάφορες έκτακτες ανάγκες, όπως οι ολοένα και μεγαλύτερες απαιτήσεις των διοικητικών οργάνων, η επισκευή των οχυρωματικών έργων και των σεραγιών, η συντήρηση των οδών και των γεφυρών, η εξάρτυση του στρατού και του στόλου,  ακόμη και η διατροφή των αλόγων και υποζυγίων του οθωμανικού στρατού. Οι έκτακτοι φόροι ήταν πάρα πολλοί, μερικοί μάλιστα είναι δύσκολο να καταταγούν σε κάποια ειδική κατηγορία., Την είσπραξη την έκαναν οι Έλληνες κοτζαμπάσηδες, για λογαριασμό των Πασσάδων, που τελικά πλούτιζαν και οι δύο από αυτή την διαδικασία. Ήταν και αυτή μία διαδικασία εξαγοράς και διαφθοράς  και εκβιασμού των υπόδουλων Ελλήνων Αξίζει να σημειωθεί ότι η παρουσία των Τούρκων στην Ελλάδα ήταν διαφορετική κατά περιοχή. Επίσης ο χρόνος της Τουρκικής επιβολής είχε και διαφορετική επίπτωση. Ιδιαίτερα σε περιοχές που προϋπήρχε Ενετική κατοχή όπως Κρήτη, Πελοπόννησος Δωδεκάνησα η ακόμα και Κυκλάδες. Αλλά και ΄άλλες περιοχές όπως  Ήπειρος Μακεδονία, κλπ που είχαν και διαφορετικό μείγμα πληθυσμών διαφορετικών εθνοτήτων που επέβαλαν και παραλλαγές στην  εφαρμογή των Τουρκικών μεθόδων διοίκησης. Ειδικά σε περιοχές Ενετικής κατοχής οι Έλληνες προτιμούσαν την Τουρκική κατοχή από την Ενετική που πολλές φορές την θεωρούσαν και απελευθερωτική. Πολύς κόσμος δεν συνειδητοποιεί ότι ο χρόνος υποδούλωσης συγκεκριμένων περιοχών της Ελλάδας ήταν πολύ περιορισμένος ακόμα και μικρότερος από 100 χρόνια πχ η Πελοπόννησος από την οποία ξεκίνησε η Ελληνική επανάσταση. Πριν από τους Τούρκους, επικυρίαρχοι ήταν οι Ενετοί.

Εθνικές ενότητες και πληθυσμιακή κατανομή.

Ουσιαστικά ο βαλκανικός κορμός, μέχρι το 1460, έχει υποκύψει στους Οθωμανούς «γαζήδες», τους μαχητές της πίστης, που διεξάγουν την «τζιχάντ», τον ιερό πόλεμο, σύμφωνα με τα κελεύσματα του ιερού Κορανίου.
Μία από τις τακτικές που ακολούθησαν  οι Γαζήδες ήταν ν α  χρησιμοποιήσουν μία αίρεση των Μωαμεθανών τους Μπεκτασήδες.  Οι μπεκτασήδες διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στη διάδοση του ισλάμ στα Βαλκάνια. Διεισδύοντας στην Χερσόνησο του Αίμου πριν τους Οθωμανούς, συνέβαλαν σημαντικά, ιδίως μετά το 1352, στην επέκτασή τους σ’ αυτή. Τον εξισλαμισμό των Χριστιανών διευκόλυνε ο συγκρητισμός των μπεκτασήδων, καθώς μπορούσαν να διατηρήσουν πολλά δικά τους ήθη και έθιμα, έχοντας και την ασφάλεια της μουσουλμανικής ιδιότητας. Τον 15ο αιώνα, μετά τη διατάραξη των σχέσεων σουνιτών και μπεκτασήδων, οι τελευταίοι άρχισαν να είναι πιο διαλλακτικοί έως και φιλικοί προς τους Χριστιανούς. Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφερθούμε πως έβλεπε η Τουρκία τις εθνικές ενότητες και πως καταμετρούσε τις αντίστοιχες πληθυσμιακές ενότητες. Για την Τουρκία δεν υπήρχαν εθνικές ενότητες, υπήρχαν θρησκευτικές και γλωσσικές ενότητες. Οι Ελληνόγλωσσοι πληθυσμοί ήταν διάσπαρτοι μεταξύ της σημερινής Ελλάδας της Βουλγαρίας, κυρίως στις ακτές της Μαύρης θάλασσας,(Ανατολική Ρωμυλία) ακόμα και στους αστικούς πληθυσμούς της Ρουμανίας και στο ίδιο το Βελιγράδι, την Ανατολική Θράκη και την Μικρά Ασία όπως η Σμύρνη ( ΓκιαουρΙσμιρ),τις περιοχές της Τραπεζούντας (Ποντιακός Ελληνισμός όπου δημιουργήθηκαν και πολλοί ‘κρυπτοχριστιανοί’)και τα νησιά του Αιγαίου. Όπου θάλασσα, πλοίο και εμπόριο δημιουργήθηκαν αστικοί Ελληνικοί πληθυσμοί.

Αρβανίτες Βλάχοι κλπ

Ελληνόφωνες δεν ήταν μόνο Έλληνες Χριστιανοί αλλά και ορισμένοι Αλβανοί χριστιανοί (Αρβανίτες) που κατά καιρούς είχαν κατεβεί σε περιοχές της Νοτίου Ελλάδας, αλλά και Βλάχοι, και Σλάβοι που είχαν αναπτυχθεί μετά το 600 μχ σε ολόκληρη την Βαλκανική χερσόνηαο Τον 13ο αιώνα ένα μεγάλο μέρος των κατοίκων της Αλβανίας ζει στις πεδιάδες και στις ακτές, μαζί με Έλληνες και Λατίνους. Όταν οι Φράγκοι κατέλαβαν τις ακτές, αρκετοί απ’ αυτούς τους χωρικούς απωθήθηκαν στις ορεινές περιοχές της χώρας όπου διατηρούνταν ισχυρές παραδοσιακές κοινότητες. Η δημιουργία του Δεσποτάτου της Ηπείρου και η συμπαράταξη των ορεσίβιων Αλβανών στις συγκρούσεις εναντίον Σλάβων και Βενετών επιβεβαιώνει τις στενές σχέσεις των πρώτων με το ελληνικό στοιχείο…. Η ανάμειξη των Αρβανιτών με τους πολυπληθέστερους ελληνικούς πληθυσμούς είχε ως αποτέλεσμα με το πέρασμα των αιώνων, το μεγαλύτερο μέρος τους να αφομοιωθεί πλήρως γενετικά και πολιτισμικά.. Το κοινό θρησκευτικό δόγμα, η κοινή καταγωγή (όσον αφορά στους Ηπειρώτες) και η όσμωση τόσων αιώνων με το ελληνικό στοιχείο κατέστησε τους Αρβανίτες «πιο Έλληνες από τους Έλληνες».. Κατά τη διάρκεια αυτών των αγώνων μάλιστα, ήρθαν αντιμέτωποι με μουσουλμάνους Αλβανούς, τους λεγόμενους «Τουρκαλβανούς»…. Οι Βλάχοι ήταν αυτόχθονες αρχαίοι πληθυσμοί, προ πάντων ορεσίβιοι αλλά και αστοί, λατινοφώνησαν στην προφορική αποκλειστικά ομιλία τους επειδή υπηρέτησαν όλη τη ζωή τους ως στρατιώτες και αξιωματούχοι της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας στην Ελλάδα και στον ευρύτερο χώρο της Βαλκανικής. Επί μακρούς αιώνες παρέμειναν επίμονα ενδογαμικοί, δηλαδή παντρεύονταν μονάχα μεταξύ τους, και, γι’ αυτό, διατήρησαν ανόθευτη τη γηγενή καταγωγή τους. Βλάχοι αυτοπροσδιοριζόμαστε ως Αρμάνοι, δηλαδή Ρωμαίοι πολίτες της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, που κατά τους τελευταίους αιώνες της επονομαζόταν και Ρωμανία. Ως Ρωμαίοι, άλλωστε, αυτοπροσδιορίζονται επί χίλια διακόσια και άνω χρόνια όλοι ανεξαιρέτως οι Έλληνες οι οποίοι ακόμη μέχρι σήμερα αυτοπροσδιορίζονται, επίσης, ως Ρωμιοί. Αρειμάνιοι στην ελληνική γλώσσα σημαίνει αγέρωχοι πολεμιστές. Και ανέκαθεν οι Βλάχοι ήταν πολεμιστές Οι Βλάχοι ή καλύτερα οι Βλαχόφωνοι Έλληνες ανέδειξαν σπουδαίους λόγιους, αγωνιστές αλλά κυρίως Εθνικούς Ευεργέτές όπως οι Γεώργιος Αβέρωφ, Κωνσταντίνος και Ευάγγελος Ζάππας, Μιχαήλ ΤοσίτσαςΝικόλαος Στουρνάρας, Απόστολος Αρσάκης, Ποστολάκας ΔημήτριοςΣίμωνας Σίνας, Στέργιος Δούμπας και Γεώργιος Σταύρου. Δεν είναι καθόλου υπερβολή να πούμε ό,τι όλοι οι μεγάλοι Εθνικοί Ευεργέτες πλην του Συγγρού ήταν Βλάχοι. Τέλος υπήρχαν και Τουρκόφωνοι Έλληνες όπως οι ‘Καραμανλίδες’ στην Μικρά Ασία. Πως όμως δημιουργήθηκαν οι Τούρκικοι Μωαμεθανικοί πληθυσμοί; Αλλά και πως  δημιουργήθηκε ο Ελληνισμός της διασποράς; Οι Τούρκοι περηφανεύονται ότι ποτέ δεν προσέλκυσαν γηγενείς πληθυσμούς στο Ισλάμ με την βία. Τίποτα ποιο αναληθές.

Φορολογικός εξισλαμισμός

Τα πλεονεκτήματα που δοθήκαν στους Μουσουλμάνους είτε φορολογικά είτε δικαστικά η κοινωνικά και άλλα, λειτούργησαν σαν κίνητρο σε πολλούς τοπικούς πληθυσμούς να εξισλαμισθούν, και να ξεφύγουν από το στίγμα του πολίτη δευτέρας κατηγορίας, επίσης οι μεικτοί γάμοι μεταξύ Χριστιανών και Μωαμεθανών υποχρεωτικά προέβλεπε τον ασπασμό του Ισλάμ στα τέκνα  που θα προκύπταν.

Βίαιος εξισλαμισμός

Τέλος ας μην ξεχνάμε τον βίαιο εξισλαμισμό που γινόταν με το παιδομάζωμα και άλλους εκβιασμούς.
Τελικά, η Οθωμανική Αυτοκρατορία παρέμεινε ένα βαθιά μεσαιωνικό  κράτος με φορολογικό σύστημα άδικο και με άμεση εμπλοκή όλων των κρατικών λειτουργών στη οθωμανική ιεραρχία. Το κράτος αυτό όχι μόνο δεν ενέπνεε εμπιστοσύνη στους υπηκόους του, απεναντίας προκαλούσε καχυποψία και οδηγούσε σε εσωστρέφεια και μαρασμό την οικονομία της υπαίθρου. Οι κάτοικοι των πόλεων ζούσαν σε σχετικά καλύτερες συνθήκες, αφού οι Οθωμανοί είχαν αφήσει τον τομέα του εμπορίου στους αλλόθρησκους συμπολίτες τους. Σε κάθε περίπτωση, το γεγονός της φορολογικής αντιμετώπισης των υπηκόων  ανάλογα με τη θρησκεία τους, ένα πραγματικά μοναδικό φαινόμενο στην ιστορία, οδήγησε στη δημογραφική αλλοίωση των Βαλκανίων, με δραματική μείωση των χριστιανικών πληθυσμών και αντίστοιχη αύξηση του αριθμού των μουσουλμάνων. .

Ο ρόλος των Ελλήνων κοτζαμπάσηδων την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Όπως αναφέραμε και παραπάνω η Τουρκική διοίκηση επέτρεπε στους Έλληνες εισπράκτορες φόρων σε συνεργασία με τους Πασσάδες να εκμεταλλεύονται  τους ντόπιους σε βαθμό που οι χριστιανοί πολλές φορές ζήταγαν από τους Τούρκους να τους προστατεύσουν από τις αυθαιρεσίες τους.
Πολλοί Κοτζαμπάσηδες δεν ήταν απλά συνεργάτες των Τούρκων, αλλά έγιναν δυνάστες των Ελλήνων. Ντύνονταν με τούρκικες γούνες, φέρονταν σαν Τούρκοι για να τονίζουν την εξουσία τους και έβλεπαν υποτιμητικά τον αγράμματο λαό, που οργισμένος τους αποκαλούσε “Χριστιανούς Τούρκους”.

Η παραχώρηση του Μοριά

Το 1714, οι πρόκριτοι του Μοριά αποφάσισαν να αποτινάξουν τη βάναυση Ενετική κατοχή και να προσφέρουν τον τόπο τους στους Οθωμανούς. Κάλεσαν τον Τοπάλ πασά της Θήβας και τον άφησαν να μπει στην Πελοπόννησο με τον στρατό του. Ο Μοριάς έγινε τούρκικη επαρχία μέσα σε 100 μέρες. Η κίνησή τους εκτιμήθηκε δεόντως από τους Τούρκους, που ανταπέδωσαν με παραχώρηση προνομίων. Όμως οι προύχοντες δεν υπολόγισαν την αντίδραση του λαού, που δεν ήταν διατεθειμένος να καλωσορίσει τον τουρκικό ζυγό και σε κάποιες περιπτώσεις πρόβαλε σθεναρή αντίσταση. Οι Τούρκοι πήραν ομήρους στην Κωνσταντινούπολη, μέλη από τις οικογένειες των προκρίτων, ώστε οι οικογένειες τους να κρατάνε ήρεμο το λαό, Η τακτική αυτή αποτέλεσε ένα δίκοπο μαχαίρι γιατί έτσι ποτέ δεν κατάφερε η Οθωμανική αυτοκρατορία να ενσωματώσει τον Ελληνικό πληθυσμό στην Οθωμανική αυτοκρατορία. Οι Έλληνες υπέστησαν εκτός της οικονομικής εξαθλίωσης και άλλες μορφής εξαθλίωσης όπως το παιδομάζωμα, ο δια βίας εξισλαμισμός και άλλες μορφές εξαρτίσεων που δημιούργησαν ομάδες με τάσεις ανεξαρτησίας όπως οι Κλέφτες και Αρματολοί. Το ίδιο δεν έγινε με τους Έλληνες της Μικράς Ασίας όπου δεν υπήρχαν οι συνθήκες ανάπτυξης ένοπλης αντίστασης, αντίθετα η Μικρά Ασία γινόταν περιοχή διαφυγής των ένοπλων επαναστατών. Η καλύτερη μεταχείριση και ευκαιρίες που είχαν οι Έλληνες της Μικράς Ασίας και ιδιαίτερα οι Φαναριώτες  απετέλεσαν ένα δεύτερο δίκοπο μαχαίρι για την διαμορφούμενη Ελληνική κοινωνία κάτω από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η αξιοποίηση των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης στην κρατική διοίκηση και η ανάπτυξη σημαντικών Ελληνικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων   έπαιξε μεγάλο ρόλο στις εξελίξεις στήριξης της Ελληνικής επανάστασης

Ένοπλη δράση του λαού της Ελλάδας  Κλέφτες και Αρματολοί

Καθώς οι Οθωμανοί Τούρκοι επέκτειναν την κυριαρχία τους στη Βαλκανική Χερσόνησο, είχαν να αντιμετωπίσουν διάφορες εξεγέρσεις από ομάδες Ελλήνων που συνέχιζαν την παράδοση των πολεμιστών του Βυζαντίου.
Ένοπλοι Έλληνες κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας ήταν οι Κλέφτες. Οι κλέφτες ζούσαν στην ύπαιθρο και είχαν τα λημέρια τους σε δύσβατα μέρη. Ήταν οργανωμένοι σε μικρές ομάδες, η καθεμιά με τον καπετάνιο της και το δικό της μπαϊράκι. Βασικό χαρακτηριστικό των κλεφτών ήταν η εχθρότητα που ένιωθαν για τους Τούρκους και γενικά για την εξουσία, στοιχείο που τους έκανε αγαπητούς στο λαό. Έτσι, οι κλέφτες έγιναν σύμβολο της αντίστασης των υπόδουλων Ελλήνων ενάντια στους κατακτητές. Προκειμένου να αντιμετωπίσουν τους κλέφτες και να αποκαταστήσουν την ασφάλεια στην ύπαιθρο, οι Οθωμανοί Τούρκοι αλλά και οι Αλβανοί χρησιμοποιούσαν ένοπλους Έλληνες, πρώην κλέφτες, τους αρματολούς. Ωστόσο οι Αρματολοί, παρόλο που αποτελούσαν βοηθητικά στρατεύματα των Τούρκων, συνεργάζονταν συνήθως με τους κλέφτες. Παρατηρήθηκε έτσι το φαινόμενο, ιδιαίτερα κατά τους τελευταίους αιώνες της Τουρκοκρατίας, πολλοί αρματολοί να εγκαταλείπουν τις θέσεις τους και να προσχωρούν στις τάξεις των κλεφτών. Από τους Κλέφτες και τους Αρματολούς  προέρχονται και οι πρώτοι αρχηγοί της Ελληνικής Επανάστασης όπως ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και άλλοι. Μεταξύ των Κλεφτών και Αρματολών πολέμησαν πολλοί Αρβανίτες και Βλάχοι.

Οι συντελεστές δημιουργίας τάσεων ανεξαρτησίας.

Ένας σημαντικός παράγοντας στην δημιουργία τάσης ανεξαρτησίας ήταν η Ναυσιπλοΐα που αναπτύχθηκε από τον νησιωτικό πληθυσμό που επέτρεψε στους Έλληνες να κυριαρχήσουν στο εμπόριο, και στις μεταφορές εμπορευμάτων από το Ιόνιο μέσω Αιγαίου στην Παρευξείνιες και Παραδουνάβιες χώρες, ενώ έδωσε την ευκαιρία σε νέους Έλληνες να παρακολουθήσουν τα Ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια και να εμπνευστούν από τις αρχές της Γαλλικής επανάστασης, Τέλος η Ναυσιπλοΐα έδωσε την τεχνογνωσία και την οικονομική δυνατότητα στην Ελλάδα να ανάπτυξη την δική της ναυπηγία, που εκτός από τον εμπορικό στόλο κατασκεύασε και τον δικό της πολεμικό στόλο. Επομένως η έννοια του εφοπλιστή και ναυπηγού ξεκίνησε από τους Έλληνες νησιώτες. Σαν παράπηγμα ας αναφέρουμε την Υδραία Μπουμπουλίνα. Η Μπουμπουλίνα παντρεύτηκε δυο φορές, στην ηλικία των 17 με τον Σπετσιώτη Δημήτριο Γιάννουζα και στην ηλικία των 30 ετών με τον Σπετσιώτη πλοιοκτήτη και πλοίαρχο Δημήτριο Μπούμπουλη. Και οι δυο σκοτώθηκαν από Αλγερινούς πειρατές.,. Της άφησαν, ωστόσο, μια τεράστια περιουσία, την οποία ξόδεψε εξ ολοκλήρου για να αγοράσει καράβια και εξοπλισμό για την Ελληνική Επανάσταση.


Τέλος ο Ελληνισμός που αναπτύχθηκε στο εξωτερικό όπως Βιέννη, Ρωσία, παραδουνάβιες  χώρες αλλά και  η υπόλοιπη Ευρώπη δημιούργησε συνθήκες για την αφύπνιση του υπόλοιπου Ελληνισμού για την αποτίναξη του Τουρκικού ζυγού. Παρατηρούμε την δημιουργία των συνθηκών και παραμέτρων που άρχιζαν να παίζουν κάποιο ρόλο, η ελίτ του Ελληνισμού στο εξωτερικό, οι πλοιοκτήτες και έμποροι που έβλεπαν την απελευθέρωση σαν αναγκαία εξέλιξη, ο λαός που δεν ήθελε να αντικαταστήσει την Ενετοκρατία με Τουρκοκρατία, τους ΄ήδη επαναστατημένους Κλέφτες και Αρματολούς αλλά ακόμα και τους κοτζαμπάσηδες που δεν μπορούσαν να μην ακολουθήσουν τις επαναστατικές τάσεις του απλού λαού και της Εκκλησίας. Αξίζει να αναφέρω σε αυτό το κεφάλαιο τη συμβολή των Αρβανιτών και Βλάχων που, παρά το γεγονός ότι και οι δύο ομάδες ήταν δίγλωσσοι, ήταν φανατικοί Χριστιανοί και ένιωθαν πλήρεις Έλληνες, και ως εκ τούτου συμμετείχαν στην επανάσταση και κυρίως οι Αρβανίτες έγιναν ηγέτες και ήρωες την επανάσταση του 1821.Ο OI Βλάχοι έγιναν αμέσως μετά από τους μεγαλύτερους Εθνικούς ευεργέτες.

Φιλική Εταιρία

Από τον  Ελληνισμό της διασποράς δημιουργήθηκε η “Φιλική Εταιρία”  η οποία ιδρύθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου του 1814 στο ρωσικό λιμάνι της Μαύρης Θάλασσας, την Οδησσό,. Οι ιδρυτές της ήταν, άτομα που ασχολούνταν με το εμπόριο και τη βιοτεχνία στη Ρωσία.
Σύντομα η Φιλική Εταιρία ενισχύθηκε με την συμμέτοχή μελών και συνεργατών από ομάδες Ελλήνων από τις παραδουνάβιες χώρες και τα Πριγκιπάτα (ηγεμονίες) που δημιουργούντο κυρίως στις περιοχές Βλαχίας και Μολδαβίας. Επίσης και οι Φαναριώτες έπαιζαν ειδικό ρόλο στην εξάπλωσης της Φιλικής Εταιρίας. Ας σημειωθεί ότι λόγο του τρόπου με τον οποίο χρησιμοποιούσε τους Φαναριώτες η Τουρκία ενίσχυσε, άθελά της, τον Ελληνισμό των παραδουνάβιων περιοχών, παράδειγμα αποτελεί το γεγονός ότι η Τουρκία τοποθέτησε Φαναριώτες ως Ηγεμόνες στις δια φόρου υποτελών Οθωμανικών  επαρχιών της Βλαχίας και Μολδαβίας
Ο ηγεμονικός θρόνος της Μολδαβίας δόθηκε τότε στο Νικόλαο Μαυροκορδάτο, γιο του “Μέγα Διερμηνέα” της ‘Πύλης’, Αλέξανδρου του «εξ απορρήτων». Από το 1711 οι Φαναριώτες θα διατηρήσουν υπό το συνεχή έλεγχό τους το θρόνο της Μολδαβίας και από το 1716 της Βλαχίας. ,

,Νικόλαος Μαυροκορδάτος Ηγεμόνας Μολδαβιας Βλαχίας

Στις αρχές του 1820 οι Φιλικοί πλησίασαν τον Ιωάννη Καποδίστρια, υπουργό εξωτερικών της Ρωσίας και του πρόσφεραν την ηγεσία της Φιλικής Εταιρείας. Όταν εκείνος αρνήθηκε, πρόσφεραν την αρχηγία στον Αλέξανδρο Υψηλάντη που είχε σταδιοδρομήσει με επιτυχία στον ρωσικό στρατό ,
Ο Αλεξανδρος Υψηλάντης, γιος ηγεμόνα της Μολδοβλαχίας, ο οποίος θαύμαζε τον Ρήγα Βελεστινλή και τις ιδέες του, επιδίωξε τη συνεργασία με τους άλλους Βαλκανικοιύς λαούς. Απευθύνθηκε στους Σέρβους και στους Βλάχους αλλά οι προσπάθειές του δεν ευοδώθηκαν. Όμως στις αρχές του 1821 υπήρχαν καλύτερες προϋποθέσεις για το ξέσπασμα της ελληνικής επανάστασης στη βόρεια Βαλκανική και συγκεκριμένα στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες διότι διοικούνταν από Φαναριώτες Ηγεμόνες και ο τουρκικός στρατός απαγορευόταν να σταθμεύει στην περιοχή. Η επανάσταση ξέσπασε ουσιαστικά στις 22 Φεβρουαρίου του 1821 όταν ο Υψηλάντης πέρασε τον Προύθο ποταμό και εισήλθε στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες. Το 1819 μυήθηκαν στη Φιλική Εταιρεία οι περισσότεροι πρόκριτοι της Πελοποννήσου και των νησιών του Αιγαίου και αρκετοί οπλαρχηγοί. Τον επόμενο χρόνο τα μέλη της ξεπερνούσαν τις 3.000. Αυτή η επιτυχής πορεία της Φιλικής Εταιρείας οφείλεται σε μεγάλο ποσοστό στο γεγονός, ότι καλλιεργούσαν την ιδέα πως η κίνησή τους υποστηριζόταν από τη Ρωσία και ότι είχαν την ευλογία του Πατριάρχη. Για τους Τούρκους η Φιλική Εταιρία ήταν αντικαθεστωτική  και παράνομη οργάνωση. Η τελευταία παράγραφος του όρκου της Φιλικής Εταιρίας: «Τέλος πάντων ορκίζομαι εις Σε, ω ιερά πλην τρισάθλια Πατρίς !  Ορκίζομαι εις τας πολυχρονίους βασάνους Σου. Ορκίζομαι εις τα πικρά δάκρυα τα οποία τόσους αιώνας έχυσαν και χύνουν τα ταλαίπωρα τέκνα Σου, εις τα ίδια μου δάκρυα, χυνόμενα κατά ταύτην την στιγμήν, και εις την μέλλουσαν ελευθερίαν των ομογενών μου ότι αφιερώνομαι όλως εις Σε. Εις το εξής συ θέλεις είσαι η αιτία και ο σκοπός των διαλογισμών μου. Το όνομά σου ο οδηγός των πράξεών μου, και η ευτυχία Σου η ανταμοιβή των κόπων μου. Η θεία δικαιοσύνη ας εξαντλήσει επάνω εις την κεφαλήν μου όλους τους κεραυνούς της, το όνομά μου να είναι εις αποστροφήν, και το υποκείμενόν μου το αντικείμενον της κατάρας και του αναθέματος των Ομογενών μου, αν  ίσως λησμονήσω εις μίαν στιγμήν τας δυστυχίας των και δεν εκπληρώσω το χρέος μου. Τέλος ο θάνατός μου ας είναι η άφευκτος τιμωρία του αμαρτήματός μου, δια να μη λησμονώ την αγνότητα της Εταιρείας με την συμμετοχήν μου».

Ρήγας Βελεστινλής

Μεταξύ των σημαντικότερων προσωπικοτήτων που επηρέασαν το Ελληνικό στοιχείο τόσο τις λαϊκές μάζες αλλά και τις ελίτ του Ελληνισμού της διασποράς ήταν και ο Ρήγας Βελεστινλής που αναφέρθηκε πάρα πάνω. ,
Ο Ρήγας Φεραίος « ο πιο ηρωικός εκπρόσωπος της παράδοσης του ελληνικού επαναστατικού Διαφωτισμού» και «ηγέτης ενός πρώιμου , άδηλου και ίσως παμβαλκανικού επαναστατικού κινήματος» με συνεχή παρουσία, από το 1790 όχι μόνο στα εθνικά αλλά και στα πνευματικά δρώμενα της εποχής και με το σύνθημα «όποιος ελεύθερα συλλογάται , συλλογάται καλά» εξέφρασε κατ εξοχήν το «πνεύμα της ανταρσίας» Σε αντίθεση με τον Αδαμάντιο Κοραή «άνθρωπο του γραφείου» που στεκόταν μακριά από την κοινωνική δράση και τις λαϊκές μάζες και αντιμετώπιζε τις εξελίξεις ως δάσκαλος και όχι ως πολιτικό ον, ο Ρήγας, ιδρυτής της πρώτης μυστικής απελευθερωτικής εταιρείας «στάθηκε πραγματικός αρχηγός» ,
Μαζί με τον Αδαμάντιο Κοραη απετέλεσαν του; Ακρογωνιαίους λίθους του Ελληνικού διαφωτισμού, έστω και από δύο διαφορετικές σκοπιές έδωσαν την πολιτισμική πνοή στον υπόδουλο Ελληνισμό. Ένα από τα σημαντικότερα έργα του ήταν ο Θούριος του Ρηγα που τραγουδιόταν με συνοδεία μουσικών οργάνων κυρίως φλάουτο που ενέπνεε τους ορεινούς Έλληνες. Ο δούρειος του Ρήγα Ως πότε παλληκάρια να ζούμεν στα στενά, Μονάχοι σαν λιοντάρια, σταιςράχαις στα βουνά; Σπηλιαίς να κατοικούμεν, να βλέπωμεν κλαδιά, Να φεύγωμ’ απ’ τον Κόσμον, για την πικρή σκλαβιά. Να χάνωμεν αδέλφια, Πατρίδα και Γονείς, Τους φίλους, τα παιδιά μας, κι’ όλους τους συγγενείς. Καλλιώναι μίας ώρας ελεύθερη ζωή, Παρά σαράντα χρόνοι σκλαβιά, και φυλακή. Τι σ’ ωφελεί αν ζήσης, και είσαι στη σκλαβιά, Στοχάσου πως σε ψένουν καθ’ ώραν στη φωτιά. Βεζίρης, Δραγουμάνος, Αφέντης κι’ αν σταθείς, Ο Τύραννος αδίκως, σε κάμει να χαθείς.  Η δεκαετία του 1780 υπήρξε αποφασιστικής σημασίας για τη διαμόρφωση του ιδεολογικού προσανατολισμού του Ρήγα. Οι ιδέες του ωρίμασαν υπό την επίδραση του γαλλικού φιλοσοφικού εγκυκλοπαιδισμού, ο οποίος δέσποζε στην όψιμη φαναριώτικη παιδεία Στο Βουκουρέστι ο Ρήγας βρέθηκε στην πνευματική τροχιά της φαναριώτικης λογιοσύνης και τις πιο επιβλητικές πνευματικές φυσιογνωμίες της εποχής. Στο πνευματικό αυτό περιβάλλον ο Ρήγας φαίνεται ότι συνδέθηκε ιδιαίτερα με τους ριζοσπαστικότερους εκπρόσωπους του Διαφωτισμού,

Το τραγικό τέλος του Ρήγα,

Εκτός του «Θούριου» που τυπώθηκε στην Κέρκυρα,  κατασχέθηκαν στην Τεργέστη κιβώτια με το επαναστατικό υλικό που έφτασε στα χέρια της αστυνομίας . Έτσι όταν ο Ρήγας ανύποπτος έφτασε στην Τεργέστη, συνελήφθη. Ανακρίθηκε και στη συνέχεια με χειροπέδες στα χέρια και στα πόδια εστάλη στη Βιέννη. Στο μεταξύ η αυστριακή κυβέρνηση ειδοποίησε την τουρκική .Ο Ρήγας και οι σύντροφοι του παραδόθηκαν στου Τούρκους και οδηγήθηκαν στο Βελιγράδι όπου βασανίστηκε και θανατώθηκαν στις 24 Ιούνη του 1798. , ,
Ο στραγγαλισμός του Ρήγα Φεραίου από τους Τούρκους, που πέταξαν το πτώμα του Δούναβη. Ποιος Έλληνας τον πρόδωσε, με τη δικαιολογία ότι το σχέδιο του για επανάσταση ήταν τρελό…

ΚΕΦΑΛΑΙΟ  Β:Περίοδος κατά την επανάσταση και τα πρώτα χρόνια μετά

Ο ρόλος των μεγάλων δυνάμεων

Ο ανταγωνισμός των Μεγάλων Δυνάμεων.

Η επέκταση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στα Βαλκάνια και την υπόλοιπη Ευρώπη είχε δημιουργήσει συνθήκες αντίστασης και ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων της Ευρώπης. Ο ανταγωνισμός για τον έλεγχο της Ελλάδας λειτούργησε σαν ένα ‘δίκοπο μαχαίρι’ διότι δημιούργησαν σφαίρες επιρροής και διχόνοιας ανάμεσα στους Έλληνες. Αυτή η διχόνοια αποτέλεσε για πολλά χρόνια ίσως μέχρι και σήμερα την ‘Αχείλιο πτέρνα’ του Ελληνισμού. Οι μεγάλες δυνάμεις που ανταγωνιζόντουσαν για τον έλεγχο των θεμάτων στα εσωτερικά της Ελλάδας ήταν η Αγγλία, η Ρωσία και η Γαλλία. Η Αγγλία Η Αγγλία πάντα αντιμετώπιζε την Τουρκία, διπλά, σαν πρόβλημα αλλά και σαν ευκαιρία, Για τον λόγο αυτό ήθελε την Ελλάδα σαν μέσο αναστολής της επέκτασης της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, αλλά ταυτόχρονα ήθελαν να διατηρήσουν την ίδια για ανάσχεση της καθόδου της Ρωσίας στην Μεσόγειο που θα δυσκόλευε τον δρόμο προς την Ινδία, ζωτικής  σημασίας για την Αγγλία. Οι Άγγλοι, ήθελαν την Ελλάδα, για γεωπολιτικούς λόγους “φόρου υποτελή” σαν προτεκτοράτο της Τουρκίας, βασικά ήθελαν την Ελεύθερη Ελλάδα να εκτείνεται, μόνο μέχρι την Πελοπόννησο και τις Κυκλάδες. Παρά ταύτα ο Καποδίστριας, oπρώτος διοικητής της Ελλάδας,  πριν την δολοφονία του κατάφερε να φθάσει την Ελλάδα, βορειότερα, μέχρι την Λαμία. Οι Άγγλοι είχαν τα Επτάνησα, είχαν την Μάλτα είχαν την Αίγυπτο του ΜωχάμετΑλη και μετά τον Ναπολέοντα ανταγωνιζόταν την Γαλλία που βρισκόταν σε μειονεκτική κατάσταση. Οι Άγγλοι από τότε είχαν οικονομικά συμφέροντα από την Τουρκία, όπως σήμερα έχει η Γερμανία, μαζί με την Ιταλία και την Ισπανία, το είχε βέβαια, αποδεχτεί ανοιχτά ο γνωστός μας Λόρδος Κάννινγκ. Το 1824 η Βρετανική κυβέρνηση υποστήριξε τον αγώνα των Ελλήνων για ανεξαρτησία από την Οθωμανική Αυτοκρατορία , και το 1826 ο Κάνινγκ υπέγραψε με τη Γαλλία και την Ρωσία συνθήκη ειρήνης ανάμεσα στην Τουρκία και την Ελλάδα

Λόρδος George Canning

Στην Ελλάδα, σημαντικό ρόλο έπαιξε, σαν φίλος των Άγγλων,  ο Μαυροκορδάτος, που λειτουργούσε σαν απόλυτος υποστηρικτής τους. Η Ρωσία Η Ρωσία επανειλημμένα εξήγειρε τους Έλληνες σε επαναστάσεις εναντίων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας με αποτέλεσμα συχνά να τους εγκαταλείπει και να προκύπτουν τρομακτικοί σφαγιασμοί Ελληνικών πληθυσμών όπως στο Οίτυλο, στις 17 Φεβρουαρίου 1770 , όπου χιλιάδες Μανιάτες συνέρρευσαν, με επικεφαλής τους ιερείς, για να υποδεχθούν τους αντιπροσώπους του λεγόμενου «ξανθού γένους» που έστειλαν 14 σκάφη και 600 στρατιώτες. Συγκροτήθηκαν δύο «Λεγεώνες», Ανατολική και Δυτική, που σημείωσαν αρκετές νίκες, ελέγχοντας το μεγαλύτερο μέρος της υπαίθρου, και αρκετές πόλεις και οχυρά, ενώ επιχείρησαν να καταλάβουν την Τρίπολη. Οι Τούρκοι, αιφνιδιάστηκαν και κάλεσαν στρατιωτικές ομάδες Τουρκαλβανών, ακόμα και από τη Βόρεια Αλβανία και, στη μάχη που έγινε στα Τρίκορφα, στις 29 Μαρτίου, οι άμαθοι σε μάχη εκ παρατάξεως Έλληνες διασκορπίστηκαν και ακολούθησε σφαγή των Ελλήνων της Τριπολιτσάς. Βέβαια πάντα η Ρωσία είχε σημαντική επιρροή στους Έλληνες αγωνιστές που χαρακτηριζόντουσαν  Ρωσόφιλοι από τις υπόλοιπες δυτικές δυνάμεις, κυρίως τους Άγγλους. Η Ρωσία ήταν ο βασικός αντίπαλος των Οθωμανών από την εποχή του Μ. Πέτρου (1689-1725) ενώ ο στόχος της διάλυσης της οθωμανικής Αυτοκρατορίας, καθίσταται η κυριότερη επιδίωξη της εξωτερικής πολιτικής της Αικατερίνης Β .

Αικατερίνης Β 

Στα πρώτα χρόνια της επανάστασης ο αρχιστράτηγος των Ελληνικών δυνάμεων ήταν ο Κολοκοτρώνης που μαζί με τον Καραϊσκάκη θεωρήθηκαν Ρωσόφιλοι που παρά την επιτυχία  αργότερα στα πρώτα χρόνια της επανάστασης φυλακίστηκαν και εκδιώχθηκαν για να κληθούν και πάλι να αντιμετωπίσουν τον Αιγυπτιακό στρατό του Ιμπραήμ.

Κολοκοτρώνης Καραϊσκάκης

Για να κατανοήσουμε την έκταση του ανταγωνισμού μεταξύ της Βρετανίας και της Ρωσίας για να επηρεάσουν τις εσωτερικές υποθέσεις στην Ελλάδα, πρέπει να αναφερθούμε τόσο στη φυλάκιση του Κολοκοτρώνη, αλλά κυρίως στη δολοφονία του Καποδίστρια και στον θάνατο του Καραϊσκάκη που έγινε υπό περίεργες και αμφιλεγόμενες συνθήκες που δείχνουν σαν πιθανούς ηθικούς αυτουργούς τον Μαυροκορδάτο και τους Άγγλους. Ο Καποδίστριας, ο πρώτος διοικητής της ελεύθερης Ελλάδας δολοφονήθηκε από Έλληνες υποστηρικτές των Βρετανικών πολιτικών. Ο Ιωάννης Αντώνιος Καποδίστριας, επίσης γνωστός ως Conte Giovanni Antonio Capod’Istria, ήταν ένας μεγάλος Έλληνας  Κερκυραίος πολιτικός που από Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας,  έπαιξε εξέχοντα ρόλο στη θεσμική αναδιοργάνωση της Ελβετίας και στην επιβεβαίωση του μόνιμου καθεστώτος της Ελβετίας ως ουδέτερης χώρας. Αυτές με λίγα λόγια ήταν οι συνθήκες μέσα στις οποίες γεννήθηκε και αναπτύχθηκε η Ελληνική επανάσταση.

Η αρχή της επανάστασης

Η επανάσταση της 21η Φεβρουαρίου 1821 στο Γκαλάτσι ,


Μετά την ανάληψη της αρχηγίας της “Φιλικής Εταιρείας” ο Υψηλάντης πήρε διετή άδεια από τον Ρωσικό στρατό και ξεκίνησε την δράση της συγκεντρώνοντας μεγάλα χρηματικά ποσά από πλούσιους εμπόρους και οργανώνοντας την επικείμενη εξέγερση. Τον Οκτώβριο του 1820 βρέθηκε στην Βεσσαραβία (Τμήμα των σημερινών Μολδαβίας και Ουκρανίας) όπου μετά από διαβουλεύσεις της Αρχής, καταστρώθηκε το σχέδιο της εξέγερσης, κέντρο της οποίας θα ήταν η Πελοπόννησος. Παρά ταύτα η επανάσταση κηρύχτηκε την 21η Φεβρουαρίου 1821 στο Γκαλάτσι  της Μολδαβίας από τον τότε πρόξενο της Ρωσίας, που με την βοήθεια άλλων Ελλήνων  εξουδετέρωσε την Οθωμανική φρουρά. Πρώτη επίσημη πολεμική πράξη της επανάστασης ήταν η διάβαση του ποταμού  Προύθου στη Μολδαβία από τον Υψηλάντη στις 22 Φεβρουαρίου 1821 . , Στις 24 Φεβρουαρίου 1821 ο Υψηλάντης εξέδωσε την προκήρυξη με τον τίτλο «Μάχου υπέρ πίστεως και πατρίδος», το ιδεολογικό μανιφέστο της επανάστασης, με την οποία ,καλούσε τους Έλληνες να πάρουν τα όπλα υπέρ των Δικαιωμάτων και της ελευθερίας τους, μιμούμενοι τους άλλους Ευρωπαϊκούς λαούς. Ο Υψηλάντης, με την προκήρυξή του, στόχευε εξ’ αρχής στο να προκαλέσει ανταγωνισμό μεταξύ των τότε μεγάλων δυνάμεων με αφορμή το ελληνικό ζήτημα, έτσι ώστε, τελικά, να ωφεληθεί η ίδια η επανάσταση. Την 1η Μαρτίου  ξεκίνησε την πορεία του προς τη Βλαχία, αφού ενώθηκε με τα τμήματα πολλών Ελλήνων εθελοντών και με τον ‘Ιερό Λόχο’ που είχε συγκροτηθεί από 500 περίπου σπουδαστές των σχολών των παραδουνάβιων πριγκιπάτων, η στρατιωτική δύναμη του Υψηλάντη έφτανε τους 7.000, μεταξύ των οποίων ήταν Βαλκάνιοι γείτονες (Σέρβοι, Βούλγαροι, Αρβανίτες). ,

Ιερός Λόχος

Σε διεθνές (ευρωπαϊκό) επίπεδο η είδηση για εξέγερση στα πριγκιπάτα από τον Υψηλάντη δεν έγινε ευνοϊκά δεκτή από τις ισχυρές δυνάμεις της εποχής και μετά από μια σειρά διπλωματικών διεργασιών (Αγγλία, Αυστρία) και πιέσεων ο τσάρος της Ρωσίας Αλέξανδρος αποκήρυξε τελικά την εξέγερση και ο Πατριάρχης Γρηγόριος Ε της Κωνσταντινούπολης αφόρισε , τον Υψηλάντη και κάλεσε τον πληθυσμό να μείνει υπάκουος στο καθεστώς. Σε μία επιστολή του προς τους Σουλιώτες, έγραψε: «Ο Πατριάρχης βιαζόμενος υπό της Πόρτας σας στέλλει αφοριστικά […] Εσείς, όμως, να τα θεωρείτε αυτά ως άκυρα, καθότι γίνονται με βίαν και δυναστείαν και άνευ της θελήσεως του Πατριάρχου…». Πάντως, φαίνεται να προκάλεσε ένα μούδιασμα στους επαναστάτες της Πελοποννήσου. Ο Κολοκοτρώνης έγραψε στα απομνήμονεύματά του: «Αυτός (ο πατριάρχης) έκανεν ό,τι του έλεγεν ο Σουλτάνος». Αυτή η ενέργεια αποδεικνύει την εξάρτηση του οικουμενικού πατριαρχείου από την Πύλη. Παρά την ενέργεια αυτή Ο πατριάρχης απαγχονίστηκε δύο μήνες μετά σαν εκδίκηση για την επανάσταση που είχε ξεκινήσει.

Γρηγόριος Ε´Αποκήρυξη της Ελληνικήςεπανάστασης_του_1821

Ο απαγχονισμός του Πατριάρχη Γρηγορίου του Ε,

Αυτές οι εξελίξεις είναι ενδεικτικές της πολυπλοκότητας των καταστάσεων και των συγκρουόμενων  συμφερόντων των εμπλεκομένων στα Βαλκάνια μεγάλων δυνάμεων, αλλά επίσης των εξαρτήσεων της Ελληνικής ελίτ αλλά και της Εκκλησίας που σε πολλές περιπτώσεις ήταν κάτω από τον έλεγχο του Σουλτάνου. Έτσι ερμηνεύεται και η μεταβατική περίοδος των πολιτικών εξελίξεων στην Ευρώπη που εξακολουθούσε να βρίσκεται κάτω από μοναρχικές, απολυταρχικές διοικήσεις που δεν έβλεπαν ακόμα τις εθνικές επαναστάσεις απολύτως φιλικές προς τις δικές τους διοικήσεις.

H επανάσταση στην Πελοπόννησο

Την 1η Μαρτίου ξεκίνησε από την Κωνσταντινούπολη με προορισμό τη Μάνη, μετά από ενέργειες των Φιλικών , ένα πλοίο φορτωμένο με όπλα και προκηρύξεις για την εξέγερση. Το πλοίο αυτό κατέπλευσε περί τα μέσα Μαρτίου κρυφά, στο Λυμένη Οιτύλου, όπου και παρελήφθη ασφαλώς το φορτίο του. Η  είδηση της εξέγερσης στη Μολδοβλαχία είχε ήδη προηγηθεί. Από το πρώτο δεκαήμερο του Μαρτίου όλη η ανατολική Μάνη είχε τεθεί σε εμπόλεμη κατάσταση. Αυτή είναι και η πρώτη επιστράτευση Ελλήνων του κυρίως ελλαδικού χώρου στον Αγώνα του 1821. Ο Φωτάκος αναφέρει ότι οι Έλληνες που κατέρχονταν στην Ελλάδα από τη Ρωσία και την Κωνσταντινούπολη διέδιδαν ως ημέρα έναρξης της επανάστασης την 25 Μαρτίου
Την 20η Μαρτίου 1821 Επίσημα η Επανάσταση κυρίσεται στη Γορτυνία υπό των Δημητρίου Πλαπούτα και Θ. Κολοκοτρώνη,

Δημήτριος Πλαπούτας

Το μήνυμα για την επανάσταση διαδόθηκε αστραπιαία σε ολόκληρη την Πελοπόννησο αλλά και σε πολλά μέρη της Ελλάδας, τα νησιά, Ύδρα Σπέτσες και Ψαρά, Σάμο, την Χαλκιδική, την Ήπειρο, το Πήλιο, Στερεά Ελλάδα, αλλά και Κρήτη κλπ,

,Ημερομηνιακή καταγραφή των γεγονότων και μαχών που ακολούθησαν την ανακήρυξη της επανάστασης του 1821.

23 Φεβρουαρίου 1821 ο Αλέξανδρος Υψηλάντης έρχεται στο Ιάσιο και κηρύσσει την επανάσταση. Η πόλη ήταν πρωτεύουσα του Πριγκιπάτου της Μολδαβίας από το 1564 ως το 1859, των Ενωμένων Πριγκιπάτων Μολδαβίας και Βλαχίας  , από το 1859 ως 1862 και της Ρουμανίας από το 1916 ως το 1918. Απετέλεσε σπουδαίο ελληνικό πνευματικό κέντρο στη περίοδο της Τουρκοκρατίας   και η συμβολή του στην Ελληνική Επανάσταση του 1821 , υπήρξε μεγάλη. 17 Μαρτίου Κήρυξη της επανάστασης στη Μάνη από τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη. 21 Μαρτίου Πολιορκία Καλαβρύτων – απελευθέρωση σε 5 ημέρες. Η πρώτη τουφεκιά της Ελληνικής Επανάστασης έπεσε στις 21 Μαρτίου  1821 στα Καλάβρυτα, όταν ένοπλοι αγωνιστές, με επικεφαλής τους τοπικούς οπλαρχηγούς πολιόρκησαν τους Τούρκους, που είχαν καταφύγει σε τρεις οχυρούς πύργους.

Απελευθέρωση Καλαβρύτων

23 Μαρτίου Ο Ανδρέας Λόντος υψώνει τη σημαία στη Βοστίτσα. Απελευθέρωση Καλαμάτας (Θ. Κολοκοτρώνης, Π. Μαυρομιχάλης, Παπαφλέσσας). Η απελευθέρωση της Καλαμάτας ήταν ένα από τα πρώτα επεισόδια της Επανάστασης του 1821. Μετά από τέχνασμα των Ελλήνων επαναστατών, οι Τούρκοι τους παρέδωσαν την πόλη χωρίς να προβάλλουν αντίσταση

Απελευθέρωση Καλαμάτας

25 Μαρτίου Ο Παλαιών Πατρών Γερμανός ορκίζει τους αγωνιστές της Πάτρας. 17 Απριλίου Ο μητροπολίτης Παΐσιος κηρύσσει την επανάσταση στη Σωζόπολη της Θράκης. Αρχές Μαρτίου 1821 ετοιμάζεται επανάσταση στη Θράκη. Διαρρέει όμως το μυστικό και οι Τούρκοι κατακτητές προχωρούν σε αντίποινα στη Σωζόπολη, Αίνο, Καλλίπολη, Σαμοθράκη, Λάβαρα. Πολλοί από τους κατοίκους της Σωζόπολης ήταν μέλη της Φιλικής Εταιρίας  ,. Η Σωζόπολη ξεσηκώθηκε κατά την, Ελληνική επανάσταση, στις 17 Απριλίου με επικεφαλής το μητροπολίτη Παΐσιο και τον οπλαρχηγό Δημήτριο Βάρη και εξέχουσες προσωπικότητες συνελήφθησαν και εκτελέστηκαν από τις οθωμανικές αρχές, λόγω της συμμετοχής στην προετοιμασία του αγώνα.  Στις 25 του μήνα οι Τούρκοι καταλαμβάνουν την πόλη και απαγχονίζουν τους πρωτεργάτες. Ο Παϊσιος (επειδή δεν αποκηρύσσει την επανάσταση) απαγχονίζεται. Οι δυνάμεις των Θρακιωτών πολιορκούνται από το Χουσείν Πασά στη θέση Κιουπκιοϊ και… «μια χούφτα άνθρωποι σώθηκαν από το χαλασμό». Ακολουθεί καταστροφή της Σωζόπολης Στο διάστημα Απρίλη-Μάη 1821 γίνονται σε πολλές γωνιές της Θράκης επαναστατικές κινήσεις με βάση σχέδιο, που φαίνεται ότι είχε εκπονήσει η Φιλική Εταιρία. Μπορεί η Μακεδονία και η Θράκη, όπως και άλλες περιοχές της χώρας, να μην απελευθερώθηκαν από τη μεγαλειώδη και παγκόσμιας ακτινοβολίας Ελληνική Επανάσταση του 1821, σίγουρα όμως και τα μέρη αυτά έχουν το δικό τους μερτικό στην εξέλιξη και την τελική έκβαση της Επανάστασης. Άλλωστε, ανάλογης αποφασιστικότητας επαναστατικός ξεσηκωμός ήταν οι δράσεις και οι εκδηλώσεις των υπόδουλων Βορειοελλαδιτών κατά την περίοδο αυτή. Και δεν αναφερόμαστε μόνο στο φαινόμενο του κλεφταρματολισμού, που ήταν ένας συνεχής επαναστατικός ανταρτικός πονοκέφαλος για τους κατακτητές, αλλά κυρίως για τις ηρωικές τοπικές εξεγέρσεις, οι οποίες δεν ήταν άσχετες με την κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης. 23-24 Απριλίου Μάχη της Αλαμάνας – μαρτυρικός θάνατος του Αθανάσιου Διάκου. Στη Χαλκωμότα φονεύεται πολεμώντας κατά των Τούρκων ο μητροπολίτης Σαλώνων Ησαΐας.   Η Μάχη της Αλαμάνας, όπως έχει μείνει στην βιβλιογραφία, σημειώθηκε στις 23 Απριλίου του 1821, στην περιοχή του Σπερχειού, κοντά στις Θερμοπύλες, ενώ κάλλιστα θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως οι «Θερμοπύλες» της Επανάστασης λόγω της αυτοθυσίας και του ηρωισμού του Αθανάσιου Διάκου, που οδήγησε στο άδοξο τέλος του.

Η μάχη της Αλαμάνας

Απρίλιος Μάιος 1821 Επαναστατούν η Ύδρα, οι Σπέτσες, τα Ψαρά, η Σάμος.   Η Επανάσταση βρίσκει την Ύδρα κάτοχο αμύθητου πλούτου από χρυσά νομίσματα της εποχής, αποτέλεσμα κυρίως της επιτυχημένης εμπλοκής της στο εμπόριο σίτου κατά τους Ναπολεόντειους πολέμους. Το εμπόριο μετά το 1810 είχε κάμψη αλλά ο στόλος της αριθμούσε 186 μικρά και μεγάλα πλοία συνολικής χωρητικότητας 27.736 τόνων δηλαδή ήταν διπλάσιος από αυτόν των Σπετσών που διέθεταν ως δύναμη 64 πλοία συνολικά 15.907 τόνων. Τα Ψαρά διέθεταν 35 – 40 πλοία και η Κάσος 15. Τα πληρώματα είχαν αποκτήσει και πολεμική εμπειρία λόγω των συγκρούσεων με πειρατές της Αλγερίας. Τουλάχιστον από το 1820 οι προεστοί είχαν μυηθεί από τη Φιλική Εταιρεία στο μυστικό της Επανάστασης. . H επανάσταση από την Πελοπόννησο και τη Στερεά Ελλάδα μεταδόθηκε σύντομα στα νησιά του Αιγαίου. Πρώτα επαναστάτησαν οι κοντινές Σπέτσες με τη Μπουμπουλίνα, τον Απρίλιο του 1821 και ακολούθησε η Ύδρα, με πρωτοστάτη τον πλοίαρχο Αντώνιο Οικονόμου. Στη συνέχεια ξεσηκώθηκαν τα Ψαρά, η Σάμος, η Κάσος και τα Δωδεκάνησα. Επαναστατική δραστηριότητα εκδηλώθηκε και στην Κρήτη, ιδιαίτερα στα Σφακιά, ενώ οι κάτοικοι των Κυκλάδων φάνηκαν διστακτικοί.

Ο στόλος της Ύδρας

7 Μαίου Κήρυξη επανάστασης στην περιοχή του Πηλίου (Μηλιές). Στις πέντε Μαΐου εφτά Υδραίικα και Τρικεριώτικα πλοία , με επικεφαλής τον καπετάνιο Αναστάσιο Τσαμαδό μπαίνουν στον Παγασητικό κόλπο και ο κόσμος που τα βλέπει ενθουσιάζεται, ξεσηκώνεται. Η αποστολή τους ήταν , σύμφωνα με το σχέδιο των φιλικών και του Γαζή ,να μεταφέρουν πολεμοφόδια στους αγωνιστές , που σε λίγο θα ξεκινούσαν την πολιορκία του κάστρου του Βόλου. Επτά Μαΐου 1821 , η ημέρα ορόσημο για την Επανάσταση σ΄ ολη τη Μαγνησία . Ο Γιάννης Δήμου υψώνει τη Σημαία της Επανάστασης στην πλατεία του χωριού και στο ναό των Αγίων Ταξιαρχών στις Μηλιές , μιλάει στους ντόπιους μαζί με το Φιλικό Γρηγόριο Κωνσταντά και καλεί τους σκλαβωμένους ραγιάδες να ξεσηκωθούν για την ελευθερία τους. (24/4) και (12-13/5), 1821 Νίκη των Ελλήνων στο Βαλτέτσι (Θ. Κολοκοτρώνης, Ηλίας Μαυρομιχάλης, Κυριακούλης Μαυρομιχάλης).   Το Βαλτέτσι είναι ένα μικρό χωριό σε υψόμετρο 1.000μ, 12χλμ νοτιοδυτικά της Τρίπολης. Την άνοιξη του 1821, (24/4) και (12-13/5), έγινε στο Βαλτέτσι μια διπλή μάχη, από τις σημαντικότερες μάχες της Ελληνικής Επανάστασης και έληξε με θριαμβευτική νίκη των “ατάκτων” ελληνικών δυνάμεων υπό τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη. Η νίκη στο Βαλτέτσι συνέβαλε καθοριστικά στην πτώση της Τριπολιτσάς (23 Σεπτεμβρίου 1821), καθώς από τη μια πλευρά αναπτέρωσε το ηθικό των επαναστατών και από την άλλη προκάλεσε σοβαρές απώλειες στη τουρκική στρατιωτική δύναμη της Πελοποννήσου. Για  την ιδιαίτερη αξία της μάχης αυτής στον Αγώνα,  ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης αναφέρει στα Απομνημονεύματά του, μεταξύ άλλων, ότι:  “πρέπει να νηστεύσωμεν όλοι διά δοξολογίαν εκείνης της ημέρας και να δοξάζεται αιώνας αιώνων, έως ου στέκει το έθνος, διατί  ήτον  η ελευθερία της πατρίδος”.

Νίκη των Ελλήνων στο Βαλτέτσι (Θ. Κολοκοτρώνης, Ηλίας Μαυρομιχάλης, Κυριακούλης Μαυρομιχάλης).

18 Μάϊου 1821 Κηρύσσεται η επανάσταση στις Καρυές του Αγίου Όρους και στον Πολύγυρο Χαλκιδικής από τον Εμμανουήλ Παππά. Η Κήρυξη της Επανάστασης του ηρωικού λαού του Πολυγύρου και της Χαλκιδικής εναντίον των Τούρκων έγινε το βράδυ της 16ης προς την 17η Μαΐου 1821. Με πίστη και ηρωισμό πολέμησαν, πριν σχεδόν δύο αιώνες, οι αγωνιστές του Πολυγύρου και της Χαλκιδικής, οι αδελφοί Παπαγεωργάκη, ο Καπετάν Χάψας, ο Εμμανουήλ Παππάς, οι αγιορείτες μοναχοί, οι επώνυμοι και ανώνυμοι κάτοικοι αυτού του ευλογημένου τόπου, που ζούμε εμείς σήμερα ελεύθεροι. Πρωτεργάτης της επανάστασης στη Χαλκιδική, ο πατριώτης Εμμανουήλ Παππάς. Έμπορος από τη Δοβίτσα Σερρών, ενώ βρίσκεται στις Σέρρες και στην Κωνσταντινούπολη για τις δουλειές του, ήταν σε συνεχή επικοινωνία με τον Χαρτοφύλακα Νικηφόρο Ιβηρίτη, με τον οποίο ετοίμαζαν την επανάσταση στο ʼγιο Όρος και τη Χαλκιδική από το 1817. Ο Εμμ. Παππάς έφθασε στις 23 Μαρτίου 1821 στο ‘Αγιο Όρος και συναντήθηκε αμέσως με τον φίλο του και συνεργάτη Νικηφόρο Ιβηρίτη, που εμυήθη στην Φιλική Εταιρεία από τον Ιωάννη Φαρμάκη, ο οποίος είχε μυήσει και τον ίδιο τον Εμμ. Παππά.

Εμμανουήλ Παπάς

Μέσα Μαιου 1821 ,Επανάσταση στη δυτική Στερεά Ελλάδα και στην Κρήτη. Η Κρήτη, υπό οθωμανική κυριαρχία, έμεινε μέχρι το 1898, οπότε άρχισε η λαμπρή περίοδος της Αυτόνομης Κρητικής Πολιτείας που διήρκεσε μέχρι το 1913 που η Μεγαλόνησος ενώθηκε με την Ελλάδα. Πρώτος μύθος, λοιπόν, τα 400 χρόνια τουρκικής σκλαβιάς για την Κρήτη, δεν ισχύει, αφού οι Τούρκοι έμειναν ως κατακτητές για λιγότερους από 2,5 αιώνες. Η πρώτη μεγάλη επανάσταση των Κρητικών εναντίον του τουρκικού ζυγού εκδηλώθηκε το 1770 από τον Ιωάννη Βλάχο, γνωστό ως Δασκαλογιάννη, πλούσιο έμπορο και πλοιοκτήτη από τα Σφακιά. Ο Δασκαλογιάννης προσπάθησε να εκμεταλλευτεί τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο εκείνης της περιόδου, προσβλέποντας παράλληλα και σε Ρωσική βοήθεια μέσω των Ρώσων αδελφών Ορλώφ που είχαν παράλληλα υποκινήσει επανάσταση στην Πελοπόννησο. Δυστυχώς, παρά τις πρώτες σημαντικές επιτυχίες η επανάσταση απέτυχε και ο Δασκαλογιάννης θανατώθηκε με φρικτό τρόπο στην ομώνυμη πλατεία του Ηρακλείου. Ας περάσουμε όμως στην επανάσταση του 1821 που οδήγησε στην απελευθέρωση και δημιουργία του πρώτου ελληνικού κράτους, Η Κρήτη ήταν η νοτιότερη επαρχία της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, αποκομμένη από την ηπειρωτική Ελλάδα. Δεν διέθετε εμπορικό στόλο, που να είχε μετατραπεί σε πολεμικό κατά τα πρότυπα των Υδραίων και των Σπετσιωτών. Οπότε ήταν εύκολη η από θαλάσσης μεταφορά και απόβαση τουρκικών στρατευμάτων και πολεμοφοδίων. Τα τάγματα των Γενιτσάρων (Αυτοκρατορικών και Κρητικών) ήταν τα μεγαλύτερα σε πληθυσμό, αλλά και σε αγριότητα από κάθε άλλη τουρκοκρατούμενη περιοχή. Η ιδιότυπη-μοναδική στα ελληνικά δεδομένα της εποχής- ύπαρξη της μεγάλης κοινότητας των Τουρκοκρητικών (Κρητικοί στην καταγωγή, στη γλώσσα, τα ήθη και έθιμα αλλά μουσουλμάνοι στο θρήσκευμα) δημιουργούσε μια περίπλοκη κατάσταση. Τέλος, ήταν νωπές ακόμη οι ωμότητες και οι καταστροφές στο νησί από την αποτυχημένη επανάσταση του Δασκαλογιάννη. Αλλά και σε στρατιωτικό επίπεδο η σύγκριση ήταν άνιση. Στην υπεροπλία των Τούρκων η Κρήτη είχε να αντιτάξει μόλις 1.200 τουφέκια, από τα οποία τα 800 στα Σφακιά, αλλά χωρίς τα ανάλογα πολεμοφόδια (μόλις 40 βαρέλια πυρίτιδα, χωρίς όμως μολύβι και χαρτί για τα φυσέκια). Παρόλα αυτά κι εδώ φαίνεται το μεγαλείο των Κρητών, δεν έμειναν απαθείς και άπραγοι στην επανάσταση που είχε ξεσπάσει από τον Μάρτη του 1821 στην Πελοπόννησο. Από το 1819 αρκετοί επιφανείς Κρήτες είχαν μυηθεί στη Φιλική Εταιρεία. , Οι επαναστάτες όμως δεν πτοούνται και με επίκεντρο τα Σφακιά η επανάσταση σημειώνει επιτυχίες και εδραιώνεται στη δυτική Κρήτη. Οι αγάδες των χωριών των Χανιών καταφεύγουν στο κάστρο των Χανίων, ενώ μεγάλη νίκη των Κρητικών σημειώνεται στις 15 Ιουνίου στους Λάκκους Κυδωνίας. ,Ο Σουλτάνος Μαχμούτ ο Δ’ βλέποντας ότι η επανάσταση δεν καταπνίγεται εύκολα, ζήτησε τη βοήθεια του διοικητή της Αιγύπτου Μεχμέτ-Αλή, ο οποίος έστειλε ισχυρή στρατιωτική δύναμη στην Κρήτη. Ο στόλος του, ανενόχλητος, κατέπλευσε στη Σούδα στα τέλη του Μάη του 1822 και υπό τον γαμπρό του Χασάν πασά άρχισε αμέσως τις επιθέσεις σε θέσεις των Χανίων. Τις ίδιες ημέρες οι Τούρκοι, με ανεβασμένη την ψυχολογία, καταστρέφουν τα Ανώγεια. Οι μάχες, με εκατέρωθεν νίκες, μαίνονται όλο το καλοκαίρι και το φθινόπωρο του 1822. ,Η Επανάσταση στην Κρήτη διήρκεσε τρία σχεδόν χρόνια Από όλα τα παραπάνω εύκολα κατανοείται ότι έμμεσα η επανάσταση στην Κρήτη το 1821-1824 συνέβαλε τα μέγιστα στην απελευθέρωση της Ελλάδας. 27 Μαιου Ο Δ. Παπανικολής πυρπολεί τουρκικό δίκροτο στην Ερεσό της Λέσβου. Η ναυμαχία της Ερεσού θεωρείται η πρώτη κατά μέτωπο ναυμαχία που έδωσαν οι Έλληνες ναυμάχοι στην ελληνική επανάσταση του 1821 με πλοίο γραμμής, δίκροτο, του τότε αυτοκρατορικού οθωμανικού στόλου, η οποία και διεξήχθη στις 27 Μαΐου του 1821 στον όρμο Ερεσού της Λέσβου. Πρωταγωνιστής της ναυμαχίας αυτής ήταν ο Δημήτριος Παπανικολής ο οποίος και επιχείρησε για πρώτη φορά με απόλυτη επιτυχία «πυρπόληση» με χρήση «καυστικού» όπως λεγόταν αρχικά το πυρπολικό με αποτέλεσμα την ανατίναξη του εχθρικού πλοίου

Η ναυμαχία της Ερεσού στην Λέσβο

8 Ιουνίου 1821 Ήττα του Ιερού Λόχου στο Δραγατσάνι. Το Δραγατσάνι είναι πόλη του νομού Βούλτσεα στη Ρουμανία, κοντά στη δεξιά όχθη του ποταμού Ολτ Ανήκει στο γεωγραφικό διαμέρισμα της Βλαχίας και βρίσκεται 150 χλμ δυτικά του Βουκουρεστίου. Στις 30 Απριλίου 1821 πραγματοποιήθηκε, με τη συγκατάθεση της Ρωσίας, είσοδος των Οθωμανικών στρατευμάτων στη Μολδοβλαχία. Ο Ιερός Λόχος που βρέθηκε στο Δραγατσάνη δέχτηκε επίθεση από το τουρκικό ιππικό, αρνούμενος το κάλεσμα να παραδοθεί, με αποτέλεσμα να υποστεί σοβαρές απώλειες. Η μάχη αποτέλεσε και το ουσιαστικό τέλος της Φιλικής Εταιρίας. Ο Τσακάλωφ  , κατέβηκε στη Ρούμελη προκειμένου να βοηθήσει την επανάσταση που είχε λίγο πριν ξεσπάσει. Ο Υψηλάντης  συνελήφθη και φυλακίστηκε στην Αυστρία  όπου κατέφυγε με τα εναπομείναντα στρατεύματα, ενώ ο Ολύμπιος  ανατινάχτηκε μαζί με τους άντρες του και δυνάμεις του εχθρού στη μονή Σέκου της Μολδαβίας, όπου είχε αποκλειστεί από τα Οθωμανικά στρατεύματα. 23 Ιουνίου 1821 Οι Τούρκοι εκτελούν στο Μεγάλο Κάστρο (Ηράκλειο) τον Αρχιεπίσκοπο Κρήτης Γεράσιμο, πέντε αρχιερείς και πολλούς προκρίτους της μεγαλονήσου. Από τις 260.000 κατοίκους του νησιού το 1821, ένα μεγάλο μέρος (120.000) ήταν μουσουλμάνοι και μάλιστα οι 20.000 καλά εξοπλισμένοι. Αυτοί ήταν είτε Τούρκοι είτε Τουρκοκρητικοί (Κρητικοί που εξισλαμιστηκαν  την περίοδο της Τουρκοκρατίας). Οι τελευταίοι ήταν φανατικότεροι από τους ίδιους τους Τούρκους. Κατά συνέπεια, ο ελληνικός-χριστιανικός πληθυσμός ζούσε σε ένα καθεστώς καταπίεσης και τρομοκρατίας, που επέβαλαν οι κατακτητές, 25 Ιουνίου 1821 Κήρυξη της επανάστασης στην Ήπειρο. Ο Ι. Κωλέττης και ο Γ. Ράγκος κηρύσσουν την επανάσταση στο Συράκο και τους Καλαρίτες της Ηπείρου. Μετά την πρώτη πολιορκία του Αλή στα Γιάννενα (1821), είχαν καταφύγει στους Καλαρρύτες πολλοί ευκατάστατοι Γιαννιώτες (χριστιανοί, Εβραίοι αλλά και Οθωμανοί) με αξιόλογη κινητή περιουσία. Η παρουσία 500 Αλβανών υπό τον Ιμπραήμ Πρεμέτη, που είχε σκοπό να μείνει ανοικτή η επικοινωνία μεταξύ των σουλτανικών στρατοπέδων των Ιωαννίνων και της Θεσσαλίας, δεν εμποδίζει την κήρυξη της επανάστασης. Αρχηγός στο Συρράκο είναι ο Ιωάννης Κωλέττης, ο μετέπειτα πρωθυπουργός της Ελλάδος, ενώ στους Καλαρρύτες ο Γεώργιος Τουρτούρης και ο Ιωάννης Ράγκος. Το Συρράκο καταλαμβάνεται μετά από ασθενή αντίσταση και καταστρέφεται. Στους Καλαρρύτες οι Αλβανοί συλλαμβάνουν προκρίτους ως ομήρους και οχυρώνονται σε σπίτια, αναμένοντας ενισχύσεις από τον Χουρσίτ πασά. Αυτός στέλνει δύναμη για την καταστολή, με επικεφαλής τον Χαμζά μπέη, που ενώνεται με τους άνδρες του Πρεμέτη. Οι κάτοικοι, όταν αντιλαμβάνονται ότι κάθε αντίσταση είναι μάταιη, παίρνουν μαζί τους ό,τι πολύτιμο μπορούν να μεταφέρουν και απομακρύνονται από το χωριό. Η εγκατάλειψη των περιουσιών συντείνει πολύ στη διάσωση των φυγάδων. Οι Οθωμανοί και οι Αλβανοί εκθεμελιώνουν το χωριό, λαφυραγωγούν και πυρπολούν τα πάντα, αλλά συγχρόνως δίνουν και ικανό χρόνο σ’ αυτούς που φεύγουν. Η καταστροφή είναι ολοκληρωτική. Ο Στρατηγός Μακρυγιάννης στα απομνημονεύματά του αναφέρει:   «Και χάλασαν τους Έλληνες και αφανίστηκαν οι δυστυχείς Καλαρρυτιώτες, οπόταν οι πλέον πλούσιοι σ’ εκείνα τα μέρη κι έμειναν διακονιαραίοι. Αφανίστηκαν αυτοί και ο τόπος τους ερήμαξε.» Ιούνιος 1821 Ήττα των Ελλήνων στη Γαλάτιστα Θεσσαλονίκης. 5 Ιουλίου 1821 Κήρυξη της επανάστασης στην περιοχή Ασπροποτμου Τρικάλων. 9 Ιουλίου. 1821 Οι Τούρκοι απαγχονίζουν στη Λευκωσία τον Αρχιεπίσκοπο της Κύπρου Κυπριανό και τους μητροπολίτες Πάφου, Κιτίου και Κυρήνειας.   1821: Στη Λευκωσία οι Τούρκοι προχωρούν σε σφαγές επιφανών Κυπρίων λόγω της Ελληνικής Επανάστασης , Απαγχονίζουν τον αρχιεπίσκοπο Κυπριανό και αποκεφαλίζουν του μητροπολίτες Πάφου Χρύσανθο, Κιτίου Μελέτιο και Κυρηνείας Λαυρέντιο.

Οι Τούρκοι απαγχονίζουν στη Λευκωσία τον Αρχιεπίσκοπο της Κύπρου Κυπριανό

25 Αυγούστου 1821 Οι Τούρκοι μετά την καταστολή της επανάστασης στη Μακεδονία προχώρησαν μέσω Λάρισας προς τη Λαμία με σκοπό να εισβάλουν στην Πελοπόννησο . Την εκστρατεία προς την Πελοπόννησο ανέλαβε ο Μπεϋράμ Πασάς με άλλους τρεις στρατηγούς, τον Χατζή Μπεκήρ Πασά, τον Μεμίς Πασά και τον Σαχήν Αλή Πασά. Η δύναμη τους αριθμούσε 7.000 ιππείς, πεζοί με πυροβολικό. Οι οπλαρχηγοί της Ανατολικής Ελλάδας πληροφορήθηκαν την εκστρατεία αυτή και μαζεύτηκαν στην Εργίνα της Βουδουνίτσας για να αποφασίσουν την επόμενή τους κίνηση. Αποφάσισαν να εμποδίσουν την προέλαση των Τούρκων καταλαμβάνοντας την θέση των Βασιλικών. Οι Έλληνες με αρχηγούς τον Γκούρα, τον Πανουργιά και τον Δυοβουνιώτη νικούν στα Βασιλικά της Λοκρίδας τον Μπεϋράν πασά.

Νικη στα Βασιλικά της Λοκρίδας

1 Σεπτεμβρίου 1821 Σφαγή εκατοντάδων αμάχων στη Σαμοθράκη.   Κατά την περίοδο της Ελληνικής Επανάστασης και συγκεκριμένα τον Αύγουστο του 1821, οι Σαμοθρακίτες ξεσηκώθηκαν και αντιστάθηκαν στον τούρκικο ζυγό. Ένα μήνα μετά, οι αντίπαλες δυνάμεις έβαψαν την αντίσταση τον νησιωτών με αίμα. Χιλιάδες σφαγιάστηκαν και εκατοντάδες ακόμη στάλθηκαν στα σκλαβοπάζαρα.

Σαμοθράκη χιλιάδες σφάχτηκαν και εκατοντάδες ακόμη στάλθηκαν στα σκλαβοπάζαρα.

23 Σεπτεμβρίου 1821 Η Άλωση της Τριπολιτσάς Η Πύλη θεωρούσε πρωταρχικό θέμα την αντιμετώπιση της ανταρσίας του Αλή πασά, αλλά ανησυχούσε σοβαρά από τις φήμες και τις καταγγελίες των Άγγλων για εξέγερση στο Μοριά. Αυτή η καθυστέρηση αποστολής μεγάλου αριθμού Τουρκικών στρατευμάτων βοήθησε στην εγκαθίδρυση της επανάστασης στη Πελοπόννησο η οποία προστατευόταν και με την απασχόληση των Τούρκων σε άλλες περιοχές. Για τον λόγο αυτό οι Τούρκοι της Τριπολιτσάς κάλεσαν τους προεστούς του Μοριά με πρόσχημα την συνηθισμένη κοινή ετήσια σύσκεψη, με στόχο όμως να τους κρατήσουν ομήρους. Οι περισσότεροι προεστοί δεν πήγαν. Όσοι πήγαν εκτελέστηκαν αργότερα, άλλοι με το ξέσπασμα της επανάστασης, άλλοι λίγες μέρες πριν την Άλωση της Τριπολιτσάς και άλλοι πέθαναν από τις κακουχίες στις φυλακές. Η πρώτη σοβαρή Επαναστατική ενέργεια του 1821 ήταν η Άλωση της Τριπολιτσάς.που πραγματοποιήθηκε από τον στρατό του Κολοκοτρώνη στις 23 Σεπτεμβρίου  έξι μήνες μετά από την έναρξη της επανάστασης του 1821
Η πολιορκία (από τις αρχές Ιουνίου 1821) και η άλωση (23 Σεπτεμβρίου 1821) της Τριπολιτσάς αποτέλεσαν καθοριστικό σταθμό στην πορεία της Ελληνικής Επανάστασης, δεδομένου ότι είχαν ως αποτέλεσμα τη σταθεροποίησή της και την επικράτηση των Ελλήνων σε όλη την Πελοπόννησο, πλην ορισμένων φρουρίων. Η σφαγή που ακολούθησε την κατάληψη της πόλης από τον στρατό του Κολοκοτρώνη ήταν τρομακτική: επί τρεις ημέρες οι Έλληνες σφαγιάζανε τους αμάχους Τούρκους και Εβραίους, τις γυναίκες, τα παιδιά και τα βρέφη, αφού προηγουμένως βασάνισαν, εκπαραθύρωσαν, έκαψαν και λεηλάτησαν. Υπολογίζεται ότι θανατώθηκαν 2.000 Εβραίοι και 30.000 Τούρκοι. ,,,
Οι Τούρκοι προσπάθησαν ν’ αντισταθούν αλλά μάταια. Μερικοί κλείστηκαν στην Μεγάλη Τάπια, την ακρόπολη δηλαδή, άλλοι στο τουρκικό σχολείο και πολλοί οχυρώθηκαν στα σπίτια τους, Ελάχιστοι παραδόθηκαν. Οι περισσότεροι ή «εκάησαν μέσα εις αυτά με της φαμίλιαις των παρά να παραδοθούν εις τους δούλους των».,Ο Δελήμπασης (σκοτώθηκαν αρχηγός του ιππικού) του Χουρσίτ έβαλε φωτιά στο σαράι για να κάψει τα χαρέμια αλλά οι Έλληνες πρόλαβαν να σβήσουν την φωτιά και οι γυναίκες των πασάδων παραδόθηκαν στην φύλαξη του Πετρόμπεη. Όλοι οι Τούρκοι αρχηγοί αιχμαλωτίστηκαν. Αλλά το πλήθος των Τούρκων έμελλε να σφαγεί ανελέητα. 30 Οκτωβρίου 1821 Καταστροφή της Κασσάνδρας Χαλκιδικής. Η Κασσάνδρα πατήθηκε. Ο Τούρκος έβαλε φωτιές, έκαψε σπίτια και περιουσίες, βασάνισε, έσφαξε και αιχμαλώτισε αθώους. Ο Κασσανδρινός χώρος, για μήνες κάπνιζε, απ’ τις πυρπολήσεις των κατακτητών. Η Κασσάνδρα ερημώθηκε. Δεν θα ήταν υπερβολή αν παρουσιάζαμε και παραλληλίζαμε την καταστροφή της με την καταστροφή των Ψαρών. Κι εδώ η δόξα μονάχη της περπάτησε και μελέτησε τα λαμπρά παλικάρια και φόρεσε στεφάνι από τα λείψανα των σφαγμένων Κασσανδρινών και των καμένων σπιτιών και δασών της.

Μετά την καταστροφή της Κασσάνδρας οι πρτισσότερες γυναίκες πουλήθηκαν σε σκλαβοπάζαρα από αυτό δόθηκε και συγκεκριμένη επωνυμία σε χωριό της περιοχής

Επόμενος στόχος τών Τούρκων ήταν τό χωριό Βασιλικά, πού βρίσκεται στόν δρόμο Θεσσαλονίκης Πολύγυρου. Οι Μακεδόνες επιχείρησαν νά εκκενώσουν τήν κωμόπολη από τά γυναικόπαιδα καί νά τά στείλουν στή Μονή τής Αγίας Αναστασίας στή Γαλάτιστα. Ωστόσο τό τουρκικό ιππικό πρόλαβε τά γυναικόπαιδα. Άλλα κατέσφαξε καί άλλα αιχμαλώτισε γιά νά τά πουλήσει αργότερα στά σκλαβοπάζαρα τής Σμύρνης, τής Αλεξάνδρειας καί τής Βεγγάζης.

Η Α’ Εθνοσυνέλευση Επιδαύρου (20 Δεκεμβρίου 1821 – 16 Ιανουαρίου 1822)

H ανάγκη ενιαίας διοικητικής αρχής για ολόκληρο τον επαναστατημένο χώρο κατέστη επιτακτική μετά την κατάληψη της Τριπολιτσάς και τη συνακόλουθη εδραίωση της Επανάστασης. Παράλληλα με τους τοπικούς οργανισμούς που ιδρύονταν, θα έπρεπε να συγκροτηθεί και μια εθνική Βουλή μέσω της οποίας οι ασύνδετες ξεσηκωμένες επαρχίες θα μεταμορφώνονταν σε ενιαίο  κυρίαρχο κράτος.H Πρώτη Εθνική Συνέλευση της Επιδαύρου (20 Δεκεμβρίου 1821 – 16 Ιανουαρίου 1822) ήταν η πρώτη συνέλευση νομοθετικού σώματος του νέου Ελληνικού κράτους

.1ο Σύνταγμα το 22 που ονομάστηκε Σύνταγμα του Μαυροκορδάτου

Ο Μαυροκορδάτος ήταν μια από τις περισσότερο αμφιλεγόμενες για την κοινή γνώμη προσωπικότητες της Επανάστασης Ήταν Φαναριώτης και μέλος της οικογένειας  Άρχοντων παραδουνάβιων Πριγκιπάτων για αρκετά  χρόνια.. Από την διοικητική εμπειρία και την γενικότερη μόρφωσή του σχεδόν μονοπώλησε την σύνταξη του 1ου Συντάγματος. , Όμως από τις πρώτες συνελεύσεις άρχισαν να φαίνονται τα πρώτα δείγματα των αντιθέσεων που τελικά κατέληξαν σε εμφύλιο που καλλιεργήθηκε ακόμα περισσότερο από τον ανταγωνισμό των Μεγάλων Δυνάμεων. Ο ίδιος ο Μαυροκορδάτος  άλλοτε Ήρωας, άλλοτε  υπηρέτης των Τούρκων κατά τον Μακρυγιάννη αλλά κατά γενική ομολογία μεγάλος υποστηρικτής των Άγγλων  και πολέμιος των Ρώσων

Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος

Γενικά τα πρώτα Ελληνικά συντάγματα που σχεδιάστηκαν ,κατά γενική ομολογία,  θεωρήθηκαν από τα καλύτερα του δυτικού κόσμου, καλύτερα ακόμα και από το Γαλλικό και το Αμερικανικό. Φεβρουάριος 1822 Επανάσταση στον Όλυμπο και στη δυτική Μακεδονία. Επανάσταση στη Νάουσα και ση Βέροια (Ζαφειράκης Λογοθέτης). 10 Μαρτίου 1822 Ο Λ. Λογοθέτης και ο Α. Μπουρνιάς κάνουν απόβαση στη Χίο. 30 Μαρτίου-2 Απρηλίου 1822 Σφαγές στη Χίο από τα τουρκικά στρατεύματα υπό τον Καρά Αλή.   Η σφαγή της Χίου αναφέρεται στην σφαγή δεκάδων χιλιάδων Ελλήνων  ,της Χίου ,από τον  Οθωμανικό στρατό. Το γεγονός συνέβη τον Απρίλιο του ,1822 Είχε προηγηθεί ο ξεσηκωμός του νησιού στις 11 Μαρτίου 1822, με την απόβαση εκστρατευτικού σώματος Σαμιωτών. Οι Οθωμανοί (ντόπιοι και άλλοι που είχαν έλθει από την Ασία ) κλείστηκαν αρχικά στο κάστρο. Στις 30 Μαρτίου έφθασε ο οθωμανικός στόλος ο οποίος έλυσε την πολιορκία και άρχισε τη σφαγή του ορθόδοξου πληθυσμού με τη συμμετοχή και ατάκτων μουσουλμάνων που κατέφθαναν από τις ακτές της Μ. Ασίας   με κάθε είδους πλεούμενο

Η σφαγή της Χίου

13 Απριλίου Η Νάουσα καταλαμβάνεται από τους Τούρκους και πυρπολείται – νέο «Ζάλογγο» στην Αραπίτσα.     Το ολοκαύτωμα της Νάουσας είναι κυρίως γνωστό από τη θυσία των γυναικών που έπεσαν στην Αράπιτσα, κι αυτό εξαιτίας της μικρής αναφοράς που γίνεται στα μαθητικά εγχειρίδια του δημοτικού. Όμως η θυσία των Ναουσαίων και ο αγώνας τους για ελευθερία ήταν πολύ μεγαλύτερα, αφού, όπως καταγράφουν έγκριτοι ιστορικοί, στη σφαγή χιλιάδων κατοίκων της πόλης εκτός από τους Τούρκους «συνέβαλαν», και μάλιστα με πολλή αγριότητα, και οι Εβραίοι. Άρπαξαν τα παιδιά τους και θαρρετά προχώρησαν ως την άκρη του καταρράκτη και πήδησαν μέσα κρατώντας τα.  Μια… δυο… τρεις… πέντε… είκοσι… τριάντα… κι άλλες κι άλλες… Έτσι δεν θα ζούσαν σε χαρέμια αγάδων κι ούτε τα παιδιά τους θα μεγάλωναν σκλάβοι.

       Νάουσα το νέο Ζάλογγο

21 Μαίου
Προσωρινό πολίτευμα Κρήτης 6-7 Ιουνίου 1822 Ο Κωνσταντίνος Κανάρης πυρπολεί τη ναυαρχίδα του Καρά Αλή.   Η πυρπόληση της τουρκικής ναυαρχίδας στη Χίο, τη νύχτα της 6ης προς 7η Ιουνίου 1822, ήταν πολεμικό ναυτικό γεγονός της επανάσρασης του 1821  , κατά το οποίο ελληνικό πυρπολικό  ανατίναξε τη ναυαρχίδα του τουρκικού στόλου ο οποίος είχε καταστρέψει τη Χίο . Κατά την επιχείρηση σκοτώθηκε και ο ναύαρχος του τουρκικού στόλου,  Καρά Αλής.
 Πυρπόληση της τουρκικής ναυαρχίδας στη Χίο, από τον Κανάρη,
9 Ιουνίου 1822 Πολιορκία και εκπόρθηση των Τούρκων από την Ακρόπολη. Το 1821 επαναστάτησαν οι Αθηναίοι μαζί με όλους τους άλλους Έλληνες. Από τον Απρίλιο, εξεγέρθηκαν και ανάγκασαν τους Τούρκους να κλεισθούν στην Ακρόπολη. Η πολιορκία της Ακρόπολης κράτησε πολλούς μήνες, με τους Τούρκος να κάνουν εξόδους για προμήθεια τροφίμων και νερού, γιατί σημειώνονταν μεγάλες ελλείψεις. Στην πολιορκία της ακρόπολης διακρίθηκαν διαχρονικά ως ηγέτες ο Γεώργιος Νέγκας και ο Λιβέριος Λιβερόπουλος. Στις 19 Ιουλίου του 1821 κατόρθωσε να εισέλθει στην Αθήνα σχεδόν ανενόχλητος ο Ομέρ Βρυώνης, ο οποίος όμως εγκατέλειψε την Αττική τον Σεπτέμβριο εξαιτίας των επιτυχιών των Ελλήνων στα πέριξ (Αττική και Εύβοια) φοβούμενος μήπως αποκλεισθεί εκεί.

Η πολιορκία της Ακρόπολης από  Γεώργιος Νέγκα και ο Λιβέριο Λιβερόπουλο

10 Ιουνίου Νίκη των Ελλήνων στο Κομπότι της Άρτας. Στις 10 Ιουνίου, ο ελληνικός στρατός αφού πέρασε από τον Κραβασάρα βγήκε από το Μακρυνορος ,και στρατοπέδευσε στο Κομπότι . Επικεφαλής τους ήταν ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος ,. Οι Τούρκοι, πληροφορημένοι για τις κινήσεις των Ελλήνων, άρχισαν να συγκεντρώνουν δυνάμεις στην Πρέβεζα , και στην Άρτα . Επικεφαλής αυτής της δυνάμεως ήταν ο Κιουταχής και ο Ισμαήλ Πασάς Πλιάσας. Ο Πλιάσας επικεφαλής 500 ιππέων βγήκε στις 10 Ιουνίου από την Άρτα με σκοπό να ανιχνεύσει τις ελληνικές θέσεις και συγχρόνως να παρασύρει τον ελληνικό στρατό προς την πεδιάδα όπου θα δεχόταν επίθεση του τουρκικού πεζικού. Ο  Μάρκος Μπότσαρης, όμως, αντιλήφθηκε τις προθέσεις του και με σύστασή του οι Έλληνες οχυρώθηκαν σε φυσικούς τάφρους της περιοχής. Έτσι όταν οι ιππείς του Πλιάσα άρχισαν την επίθεση βρέθηκαν αντιμέτωποι σε απροσδόκητη αντίσταση στην οποία πρωτοστατούσε ο Γερμανός στρατηγός Νόρμαν. Οι Τούρκοι υποχρεώθηκαν να τραπούν προς την Άρτα κυνηγημένοι από τους Έλληνες, αφήνοντας πολλούς νεκρούς ανάμεσα στους οποίους ήταν κι ο κεχαγιάς του Πλιάσα, Μετζάλης, που φονεύθηκε από τους άνδρες του Γενναίου Κολοκοτρώνη.

Η μάχη στο Κομπότι της Άρτας

4 Ιουλίου Ήττα των Ελλήνων και των φιλελλήνων υπό τον Α. Μαυροκορδάτο στο Πέτα από τον Κιουταχή 26-28 Ιουλίου Ο Κολοκοτρώνης στα Δερβενάκια αποδεκατίζει ολόκληρη τουρκική στρατιά υπό τον Μαχμούτ πασά Δράμαλη. Η επανάσταση θριαμβεύει.

Δερβενάκια ο Κολοκοτρώνης αποδεκατίζει  ολόκληρη Τουρκική στρατιά υπό τον Μαχμούτ πασά Δράμαλη

28 Ιουλίου 1822 Το Σούλι παραδίδεται στους Τούρκους. Γύρω στα 1600, πολλοί χριστιανοί –που ήθελαν να αποφύγουν την καταπίεση και τους αναγκαστικούς εξισλαμισμούς των Τούρκων – ίδρυσαν το χωριό Σούλι, στα Κασσιώπεια όρη, περίπου 100 χλμ. ΝΑ των Ιωαννίνων, σε ένα μικρό οροπέδιο, 600 μέτρα πάνω από την κοίτη του Αχέρoντα.
Νοέμβριος Δεκέμβριος 1822 Πρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου (Κιουταχής και Ομέρ Βρυώνης). Μετά την συντριβή των ελληνικών σωμάτων, όπου σκοτώθηκαν και πολλοί φιλέλληνες  στην, Μαχη του Πέτα (4 Ιουλ. 1822) οι τουρκικές δυνάμεις υπό την αρχιστρατηγία του Ομέρ Βρυώνη  κατευθύνονται προς τη Δυτική Ελλάδα και ανασυντάσσονται στο Βραχοχώρι (σημ.  Αγρίνιο ) δύο ώρες πεζοπορία από το Μεσσολόγγι. Η αντίσταση των ελληνικών σωμάτων στο Κεφαλόβρυσο Αιτωλοακαρνανίας ,(κοντά στο Αιτωλικό) δεν κράτησε παρά ελάχιστες ώρες και κατά τον ιστορικό Τρικούπη  , «οι μεν εντόπιοι οπλαρχηγοί ανέβησαν στα βουνά, ο δε Κίτσος (Γεώργιος) και ο Μπότσαρης   εισήλθαν καταδιωκόμενοι υπό των εχθρών και κακώς έχοντες εις Μεσολόγγι» (με τριάντα πέντε άνδρες), όπου είχε καταφύγει τέσσερις ημέρες προτού και ο Μαυροκορδάτος»
30 Νοεμβρίου 1822 Στο Ναύπλιο ο Στάικος Σταϊκόπουλος εκπορθεί το Παλαμήδι. Την παραμονή του Αγίου Ανδρέα στις 29 Νοεμβρίου του 1822, η νύχτα ήταν ασέληνη και έβρεχε ασταμάτητα. Οι Τούρκοι είχαν κατέβει από το Παλαμήδι στο Ναύπλιο για να συσκεφθούν μετά από δίχρονη πολιορκία, για την απάντηση που θα έδιναν στην επιστολή του Γέρου του Μοριά, για να φύγουν ελεύθεροι και να σωθούν. Ο Στάϊκος που βρισκόταν στην Άρια, δεν έχασε την ευκαιρία. Έστησε σκάλες στα βράχια του άπαρτου Κάστρου του Παλαμηδίου και άρχισε το ανέβασμα ύψους 216 μέτρων. Πρώτος έφθασε στη «Γιουρούς Τάπια» ο Μοσχονησιώτης μαζί με τον Θανάση Σταϊκόπουλο. Μαζί τους ο Αγιορίτης καλόγερος Παφούντιος, ο Αργίτης Βιολιστής Πορτοκάλης και άλλα παλικάρια. Το κάστρο κυριεύτηκε εκείνη τη νύχτα. Ήταν μια μεγάλη στιγμή στην ιστορία καθώς το κάστρο ήταν από τα πιο τρανά της ανατολικής Μεσογείου. Η άλωσις του Παλαμηδίου και στη συνέχεια η παράδοσις του Ναυπλί­ου ήταν σύμφωνα με τον χαρακτηρισμό του Καποδίστρια, ένα γεγονός μεγάλης σημασίας για την εξέλιξη του Αγώνα. Μετά την στρατιωτική επιτυχία η προσωρινή ελληνική διοίκηση, τίμησε τον Σταϊκόπουλο για τα κατόρθωματά του και τον προβίβασε από Χιλίαρχο στον ανώτερο βαθμό του Στρατηγού. Ο ίδιος πάντως ούτε σπίτι δεν δέχθηκε να πάρει από τα τόσα που άδειασαν τότε, από τη φυγή των Τούρκων…, 2 Δεκεμβρίου 1822 Το Συνέδριο της Βερόνας αποκηρύσσει την Ελληνική Επανάσταση. ,Το Συνέδριο της Βερόνας ήταν μια διπλωματικού επιπέδου συνάντηση των εκπροσώπων της Ιεράς Συμμαχίας των κρατών, που διεξήχθη το φθινόπωρο του 1822, με πρωτοβουλία της Αυστρίας στην σημερινή Ιταλική πόλη Βερόνα, εξ ου και η ονομασία του. Κύριο θέμα του ήταν η επανάσταση που είχε εκδηλωθεί στην Ισπανία (Ισπανικό ζήτημα) και δευτερευόντως το ιταλικό και ελληνικό ζήτημα, δηλαδή η επανάσταση που είχε εκδηλωθεί στην Ιταλία, καθώς και η επανάσταση των Ελλήνων που είχε ξεκινήσει το προηγούμενο έτος. Τι συμπέρασμα και η απόφαση του συνέδριου ήταν η αποκήρυξη της Ελληνικής επανάστασης για διάφορους λόγους συγκρούσεων συμφερόντων και συγκυρίας, ήταν και ο πρώτος διαξιφισμός του μελλοντικού κυβερνήτη της Ελλάδας Καποδίστρια και του γνωστού εχθρού της Ελλάδας Μέτερνιχ.

Η αρχή των εμφυλίων.

Μέχρι το 1824, παρά τις  διαφωνίες μεταξύ των Ελλήνων μαχητών  η επανάσταση είχε μεγάλες στρατιωτικές επιτυχίες. και ιδιαίτερα  με την ανάκτηση της  Τρίπολης,  τη συντριβή του Δράμαλη στα Δερβενάκια κλπ, οι πρώην προύχοντες κοτζαμπάσηδες και νυν πολιτικοί  άρχισαν να υποσκάπτουν το γόητρο , τη ραγδαία αυξανόμενη φήμη  που δημιουργούσε πλέον ο Κολοκοτρώνης , ο οποίος με τη απροσπέλαστη προσωπικότητα του , άρχισε να γίνεται επικίνδυνος αντίπαλος Οι διαμάχες πολιτικών και στρατιωτικών, που υπέβοσκαν από το πρώτο έτος της Επανάστασης οξύνθηκαν κατά τη διάρκεια και μετά την ολοκλήρωση της Β’ Εθνοσυνέλευσης στο Άστρος  18 Απριλίου 1823 ,. Η πολιτική κρίση εξελίχθηκε σε εμφύλιο πόλεμο το πρώτο εξάμηνο του 1824. Οι δύο αντιμαχόμενες παρατάξεις ήσαν από τη μία πλευρά οι σημαντικότεροι στρατιωτικοί της Πελοποννήσου με επικεφαλής τον Κολοκοτρώνη   («Αντικυβερνητικοί») και από την άλλη οι σημαντικότεροι πολιτικοί της Πελοποννήσου και οι νησιώτες («Κυβερνητικοί»). Το ρουμελιώτικο στοιχείο, που δεν είχε ενεργό ανάμιξη στη φάση αυτή, εκπροσώπησε ο ηπειρώτης Ιωάννης Κωλέττης  ,. Το θέατρο των επιχειρήσεων υπήρξε η Πελοπόννησος. Οι «Αντικυβερνητικοί» κατηγορούσαν τους «Κυβερνητικούς» ότι θέλουν να παραδώσουν την Ελλάδα στους Άγγλους, ενώ οι «Κυβερνητικοί» εξέφραζαν τους φόβους για τις δικτατορικές τάσεις των στρατιωτικών, που αποτελούσαν τη ραχοκοκκαλιά των «Αντικυβερνητικών». Η πλάστιγγα έγειρε εύκολα υπέρ των «Κυβερνητικών», που είχαν τη δύναμη και τον πλούτο. Συσπείρωναν τους νησιώτες εφοπλιστές και κεφαλαιούχους, τους περισσότερους ρουμελιώτες οπλαρχηγούς, το μεγαλύτερο μέρος των πελοποννησίων γαιοκτημόνων, τους Έλληνες του εξωτερικού και τους περισσότερους φιλέλληνες. Ο Κολοκοτρώνης μπορεί να ήταν η ψυχή των «Αντικυβερνητικών», αλλά οι δυνάμεις που τον υποστήριζαν ήταν περιορισμένες. Δυστυχώς οι διαθέσεις των κυβερνώντων δεν άρχισαν να φανούν. Αρχικά η δολοφονία του πρωτότοκου υιού του, Πάνου Κολοκοτρώνη (Νοέμβριος 1824) , κατόπιν υποκίνησης του τότε πολιτικού κατεστημένου , ο οποίος , προοριζόταν ως διάδοχος του  πατέρα του , καθώς κατείχε λαμπρή παιδεία αλλά και διακρίσεις στα πεδία των μαχών, κλόνισε το Γέρο του Μοριά.

Πάνος Κολοκοτρώνης

Ακολούθησε, η αναίτια σύλληψη του Κολοκοτρώνη (1825)  χωρίς να τηρηθεί κανενός είδους δικονομική διαδικασία (κατηγορητήριο-δίκη-καταδίκη) και η φυλάκιση του στην Ι.Μ. Προφήτη Ηλία στην Ύδρα , την ίδια στιγμή που ο Αιγύπτιος Ιμπραήμ έκανε απόβαση στη Μεθώνη με περίπου 100.000 στρατό , έπληξε τον Αγώνα στην πιο κρίσιμη καμπή του. Σαν ιστορική δικαίωση διατάχθηκε η αποφυλάκισή του , μερικές μέρες μετά τη μάχη στο Μανιάκι (19 Μαΐου 1825

Η φυλάκιση του Θ, Κολοκοτρώνη

Η ανάμιξη της Αιγύπτου

Στις αρχές του 1824 ο σουλτάνος, σε προφανή αδυναμία να καταστείλει την Ελληνική Επανάσταση, απευθύνθηκε στον Μωχάμετ Άλη και του ζήτησε να τον βοηθήσει. Ως αντάλλαγμα θα ελάμβανε την Κρήτη και την Πελοπόννησο.
Στις 4 Ιουλίου 1824 η αρμάδα του Ιμπραήμ με 17.000 άνδρες απέπλευσε με προορισμό την Κρήτη. Το επιτελείο του συνίστατο αποκλειστικά από Γάλλους αξιωματικούς, με επικεφαλής το συνταγματάρχη Ντε Σεβ, που έλαβε τον τίτλο του πασά με το όνομα Σολεϊμάν. Το σχέδιο του Ιμπραήμ προέβλεπε τη συνδυασμένη επίθεση του Tουρκικού και του Aιγυπτιακού στόλου στα επαναστατημένα νησιά του Αιγαίου, ως απαραίτητη προϋπόθεση για απόβαση στην Πελοπόννησο. Έτσι, ο Τουρκικός στόλος κατέστρεψε τα Ψαρά (20 Ιουνίου 1824), ενώ ο Αιγυπτιακός προσπάθησε ανεπιτυχώς να καταλάβει τη Σάμο, αφού συνάντησε ισχυρή αντίσταση από τον ελληνικό στόλο στη Ναυμαχία του Γέροντα (28 Αυγούστου 1824).
Η καταστροφή των Ψαρών

Στις 26 Φεβρουαρίου 1825 αποβιβάστηκε ανενόχλητος στη Μεθώνη με 4.000 πεζούς και 400 ιππείς και κατέλαβε το κάστρο της πόλης.

Τις επόμενες μέρες ενισχύθηκε με νέες δυνάμεις και ο συνολικός αριθμός του πεζικού του έφθασε τις 15.000. Μέχρι τα τέλη Απριλίου είχε καταλάβει τα στρατηγικά κάστρα της Κορώνης και της Πύλου (Νεόκαστρο), αφού προηγουμένως είχε νικήσει τους Έλληνες στα Κρεμμύδια (7 Απριλίου 1825). Οι επαναστάτες αφυπνίστηκαν, έστω και καθυστερημένα. Άφησαν κατά μέρος τις διαφορές τους και προσπάθησαν να προβάλουν αποτελεσματική αντίσταση με ηγέτη τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, που εν τω μεταξύ είχε αποφυλακιστεί. Μόνο σε κλεφτοπόλεμο μπορούσαν να ελπίζουν, αφού σε κανονική μάχη ο στρατός του Ιμπραήμ προκαλούσε σοκ και δέος στους ανοργάνωτους Έλληνες.

Ο Παπαφλέσας στο Μανιάκι

19 Μαΐου 1825 Ο Ιμπραήμ κατατρόπωσε τον Παπαφλέσσα στο Μανιάκι (19 Μαΐου 1825) και άνοιξε το δρόμο για την Τριπολιτσά, την οποία κατέλαβε και κατέστρεψε στις 11 Ιουνίου 1825. Την επομένη βάδισε κατά του Άργους και του Ναυπλίου, αλλά ο Δημήτριος Υψηλάντης τον σταμάτησε στους βάλτους των Μύλων (12 Ιουνίου 1825).
Έκτοτε δεν επιχείρησε άλλη εκστρατεία στην περιοχή. Το Νοέμβριο του 1825 άφησε την Τρίπολη και μετέβη στο Μεσολόγγι για να βοηθήσει τον Κιουταχή που πολιορκούσε τη μαρτυρική πόλη. Μετά την Έξοδο  Μεσολογγίου (10 Απριλίου 1826) επέστρεψε δριμύτερος στην Πελοπόννησο, αλλά βρέθηκε αντιμέτωπος με τον κλεφτοπόλεμο του Κολοκοτρώνη, που του προκαλούσε σημαντικές φθορές.

Η δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου και η έξοδος

Τον Ιούλιο του 1826 επιχείρησε να καταλάβει τη Μάνη, αλλά απέτυχε παταγωδώς.14 Απριλίου 1827 14 Απριλίου 1827

Εθνική Συνέλευση της Τροιζήνας 14 Απριλίου 1827

14 Απριλίου 1827 η Εθνική Συνέλευση της Τροιζήνας  επέλεξε τον Καποδήστρια πρώτο κυβερνήτη της Ελλάδας, θέση από την οποία ήρθε σε τριβή με τους τοπικούς αξιωματούχους με αποτέλεσμα τη δολοφονία του στις 9 Οκτωβρίου 1831, στο Ναύπλιο, από τον αδελφό και τον γιο του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, σε αντίποινα της φυλάκισης του τελευταίου.
Στην ίδια Συνέλευση  ψηφίσθηκαν ομόφωνα αρχηγοί των δυνάμεων ξηράς και θάλασσας οι Ριχάρδος Τσωρτς (Richard Church) και ο λόρδος Τόμας Κόχραν αντίστοιχα. Ο λόρδος Τόμας Κόχραν ήταν Βρετανός αξιωματικός του ναυτικού και ένας από τους φιλέλληνες της ελληνικής επανάστασης του 1821. Διορίστηκε  αρχηγός του ελληνικού στόλου στη θέση του Ανδρέα Μιαούλη, καθώς του ζητήθηκε από τους Έλληνες να βοηθήσει στην εκστρατεία τους, λόγω της καλής του φήμης στα στρατιωτικά και ναυτικά ζητήματα..
. Η Συνέλευση της Τροιζήνας ψήφισε την 1η Μαΐου 1827 το τρίτο κατά σειρά σύνταγμα της ελληνικής επανάστασης και περισσότερο δημοκρατικό και φιλελεύθερο από τα προηγούμενα. Για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκε για το νομοθετικό σώμα ο όρος «βουλή»,
Ως κυβερνήτης της Ελλάδας ο Καποδήστριας προώθησε σημαντικές μεταρρυθμίσεις για την ανόρθωση της κρατικής μηχανής, καθώς και για τη θέσπιση του νομικού πλαισίου της πολιτείας , απαραίτητου για την εγκαθίδρυση της τάξης. Επίσης, αναδιοργάνωσε τις ένοπλες δυνάμεις υπό ενιαία διοίκηση. Όλα αυτά πραγματοποιούντο μέσα σε δυσχερέστατες συνθήκες Απριλιος  1827

O θάνατος του Καραισκάκη στο Κερατσίνη

Στις αρχές του Απριλίου του 1827 προσήλθαν και οι, διορισμένοι από τη  Συνεύκευση Της Τεοιζήνα ,(Κυβέρνηση), Κόχραν , ως «στόλαρχος πασών των ναυτικών δυνάμεων» και Τζωρτσ  , ως «διευθυντής χερσαίων δυνάμεων», προκειμένου να συνδράμουν τον Αγώνα. Με τους δύο αυτούς ξένους ο Καραϊσκάκης βαθμιαία περιήλθε σε έριδες, τόσο για την τακτική του πολέμου, όσο και κατά την οργάνωση για την κατά μέτωπο επίθεση. Οι διορισμοί των ξένων εκείνων προσώπων υπήρξαν αναμφίβολα το μοιραίο σφάλμα που ανέτρεψε την έκβαση του Αγώνα. Και τούτο διότι προσπαθούσαν να εφαρμόσουν τακτικές οργανωμένου στρατού αγνοώντας τις τακτικές των Ελλήνων, την ψυχολογία τους, αλλά και τις μορφολογικές δυνατότητες της περιοχής, επιζητώντας την έξοδο με κατά μέτωπο επίθεση σε πεδιάδα, επειδή ακριβώς, δεν γνώριζαν το είδος αυτό του πολέμου που επιχειρούσαν μέχρι τότε οι Έλληνες. Έτσι η ανάμιξη αυτών στις πολεμικές ενέργειες με ταυτόχρονες διαταγές του ενός και του άλλου παρέλυσαν τις διαταγές του Καραϊσκάκη. Αυτό οδήγησε τον Αρχιστράτηγο Καραισκάκη να επεμβαίνει προσωπικά μέχρι αυτοθυσίας σε όλες τις συμπλοκές, ακόμη και τις μικρότερες, ένα ακόμη μοιραίο σφάλμα των περιστάσεων εκείνων. Αυτό το αντελήφθη ο Κολοκοτρώνης ο οποίος και διαμήνυσε στον Καραϊσκάκη να αποφεύγει τις άσκοπες αψιμαχίες και ακροβολισμούς για να μη φονεύονται και οπλαρχηγοί τους οποίους «κυνηγά το βόλι«. Ο Κολοκοτρώνης του τόνιζε μάλιστα ότι είναι ανάγκη «να σώσει τον εαυτόν του για να σωθεί και η πατρίδα». Ο Καραϊσκάκης όμως έχοντας ατίθασο χαρακτήρα, παρά τις συστάσεις και παρά την κατάσταση της υγείας του αποφάσισε να ανακόψει τους ακροβολισμούς των Τούρκων.
Μάχες γύρω από τον Πειραιά, Μακρυγιάννης & Ζωγράφος, ξύλινο ταμπλό, Εθνικό Ιστορικό Μουσείο.
Η επιχείρηση ορίσθηκε να πραγματοποιηθεί τη νύχτα της 22ας προς την 23η Απριλίου 1827, έχοντας συμφωνήσει κανείς να μην ξεκινήσει άκαιρα τους πυροβολισμούς πριν δοθεί το σύνθημα για γενική επίθεση. Το απόγευμα της 22ας Απριλίου ακούστηκαν πυροβολισμοί από ένα Κρητικό οχύρωμα. Οι Κρητικοί προκαλούσαν τους Τούρκους και καθώς εκείνοι απαντούσαν οι εχθροπραξίες γενικεύτηκαν. Ο Καραϊσκάκης, παρότι άρρωστος βαριά, έφτασε στον τόπο της συμπλοκής. Εκεί μια σφαίρα τον τραυμάτισε θανάσιμα στο υπογάτριο  . Οι γιατροί που ανέλαβαν την περίθαλψή του γρήγορα κατάλαβαν πως θα κατέληγε. Ο ήρωας μεταφέρθηκε στο στρατόπεδό του στο Κερατσίνι και αφού μετάλαβε των Αχράντων Μυστηρίων, υπαγόρευσε τη διαθήκη  του που ιδιόχειρα υπέγραψε. Η τελευταία κουβέντα που είπε στους συμπολεμιστές του, κατά τον στρατηγό Μακρυγιάννη  ,που τον επισκέφθηκε, ήταν «Εγώ πεθαίνω. Όμως εσείς να είστε μονιασμένοι και να βαστήξετε την πατρίδα». Την επομένη στις 23 Απριλίου 1827 ο Αρχιστράτηγος Γεώργιος Καραϊσκάκης υπέκυψε στο θανατηφόρο τραύμα του μέσα στο εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου στο  Κερατσίνι , ανήμερα της γιορτής του. Η σορός του μεταφέρθηκε στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου στη Σαλαμίνα   όπου ετάφη και θρηνήθηκε από το πανελλήνιο. Αναφέρεται πως όταν ο Κολοκοτρώνης έμαθε τον θάνατο του Καραϊσκάκη «κάθισε σταυροπόδι» και μοιρολογούσε σαν γυναίκα. Μετά το θάνατο του Καραϊσκάκη ανέλαβαν ο Κόχραν με τον Τσώρτς την διοίκηση της διεξαγωγής της μάχης στη πεδιάδα του Φαλήρου όπου και ακολούθησε η ολοκληρωτική καταστροφή του Ανάλατου, στη σημερινή περιοχή Φλοίσβου (Φαλήρου) όπου είχαν οι Τούρκοι παρασύρει τους Έλληνες μέχρι που τους περικύκλωσαν. Ακολούθησε η διάλυση του ελληνικού στρατοπέδου της Ακρόπολης και η ανακατάληψή της και η διάλυση και του στρατοπέδου του Κερατσινίου. ,

Φημολογία για τον θάνατό του

Τύμβος Γ. Καραϊσκάκη (Ν. Φάληρο – Πειραιάς)Οι πηγές που αναφέρονται στον θάνατο του Καραϊσκάκη χαρακτηρίζονται από ασυμφωνία.
Ο  γραμματέας του Καραϊσκάκη  στην βιογραφία του το 1833, αναφέρει τον τραυματισμό του αρχιστράτηγου και ότι ο Καραϊσκάκης πριν πεθάνει εμπιστεύτηκε στους , πως «…Λέγουν ότι εν παρόδω τρόπον τινά ανέφερε εις αυτούς ότι επληγώθη από το μέρος των Ελλήνων, ότι εγνώριζεν τον αίτιον και ότι, αν ήθελε ζήση, ήθελε τον κάμει γνωστόν και εις το στρατόπεδον». Δ. Αινιάν, Ο Καραϊσκάκης, σ.185. Μόνο ένας συγγραφέας, αυτόπτης απομνημονευματογράφος, υποστήριξε επίμονα την εκδοχή της δολοφονίας. Η συντριπτική πλειονότητα των πρωτογενών πηγών, μεταξύ των οποίων επίσης αυτόπτες, δέχεται ότι ο Καραϊσκάκης πυροβολήθηκε από Τούρκους. Από τους νεώτερους συγγραφείς ο Γιάννης Βλαχογιάννης υποστήριξε ότι ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος οργάνωσε την δολοφονία του Καραϊσκάκη, ,

Τα  προβλήματα που είχε να αντιμετωπίσει ο Καποδίστριας

Πέραν των πιεστικότατων οικονομικών, κοινωνικών και διπλωματικών προβλημάτων, ο Καποδίστριας είχε να αντιμετωπίσει δύο σημαντικά εμπόδια στην πολιτική του για την οικοδόμηση του νεοπαγούς ελλαδικού κράτους: πρώτον την εχθρότητα της Γαλλίας (μετά το 1830) και της Αγγλίας, τα γεωστρατηγικά συμφέροντα των οποίων στην Ανατολική Μεσόγειο κινδύνευαν από την προοπτική δημιουργίας ενός νέου και δυναμικού ναυτικού και εμπορικού κράτους έξω από τον έλεγχό τους ή, χειρότερα, υπό την επιρροή της Ρωσίαςˑ δεύτερον, τους φατριασμούς και τα τοπικιστικά, οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα των κοτζαμπάσηδων και Φαναριωτών  και πλοιοκτητών, οι οποίοι επεδίωκαν διατήρηση των προνομίων και συμμετοχή στη νομή της εξουσίας. Ειδικά από τις προστάτιδες δυνάμεις  (οι οποίες είχαν μόλις καταναυμαχήσει τον τουρκοαιγυπτιακό στόλο στο Ναυαρίνο) δεν συμφωνούσαν στην ανεξαρτησία της Ελλάδας ούτε και οι στρατιωτικές δυνάμεις των Ελλήνων μπορούσαν να την επιβάλλουν. Η Ελλάδα είχε χάσει ολόκληρη τη Στερεά Ελλάδα και την Πελοπόννησο εκτός της Αργοναυπλίας. Λίγα νησιά ήταν ελεύθερα ακόμα. Μόνη λύση για την επιβίωση της Επανάστασης ήταν η αποδοχή της Συνθήκης του Λονδίνου (6 Ιουλίου 1827) η οποία όριζε την αυτονομία της Ελλάδας υπό την οθωμανική κυριαρχία. Το ζήτημα ήταν νομικό και όχι ουσιαστικό. Εν τέλει ο συνδυασμός των παραπάνω παραγόντων προετοίμασε το έδαφος και οδήγησε στην πολιτική και φυσική εξόντωση του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας στις 9 Οκτωβρίου 1831 (27 Σεπτεμβρίου 1831)

Η δολοφονία του Καποδίστρια

8 Οκτωβρίου 1827 Ναυμαχία του Ναβαρίνου Το καλοκαίρι του 1827, ο Ιμπραήμ, μην μπορώντας να εδραιώσει τη θέση του στην Πελοπόννησο, άρχισε να εφαρμόζει την τακτική της «καμένης γης», προκειμένου να κάμψει τους επαναστάτες, ενώ προετοίμαζε απόβαση στην Ύδρα και τις Σπέτσες, γεγονός που θα είχε ολέθριες συνέπειες για την Επανάσταση, αν γινόταν πραγματικότητα. Τον πρόλαβαν, όμως, οι ναυτικές δυνάμεις Γαλλίας, Ρωσίας και Αγγλίας, που κατέστρεψαν τον τουρκοαιγυπτιακό στόλο στη Ναυμαχία του Ναυαρίνου (8 Οκτωβρίου 1827).

Ναυμαχία του Ναβαρίνου

Στη Ναυμαχία αυτή έλαβαν µέρος 29 από τα καλύτερα πλοία των τριών συµµάχων µε το πλέον έμπειρο προσωπικό και διοικητή τον σπουδαίο Βρετανό ναύαρχο Κόδριγκτον, που διέλυσαν τον τουρκοαιγυπτιακό στόλο των 90 πλοίων. Με την καταστροφή του Τουρκοαιγυπτιακού στόλου σταθεροποιήθηκε και το νέο Ελληνικό κράτους,

Συνθήκη του Λονδίνου (1832),  μετατροπή του ελληνικού κράτους σε βασίλειο.

Λόγω της καχυποψίας απέναντι στον Κυβερνήτη της Ελλάδας Ιωάννη Καποδίστρια (θεωρείτο ρωσόφιλος), το 1830 η Αγγλία κατά την υπογραφή Πρωτοκόλλου της ανεξαρτησίας του Ελληνικού Κράτους (στις 3 Φεβρουαρίου του 1830. Ήταν η πρώτη επίσημη, διεθνής διπλωματική πράξη του  που αναγνώριζε την Ελλάδα ως κυρίαρχο και ανεξάρτητο κράτος, το οποίο θα επεκτεινόταν νότια της συνοριακής γραμμής που όριζαν οι ποταμοί Αχελώος και Σπερχειός) έτσι ι Αγγλία πέτυχε συμφωνία με τις Μεγάλες Δυνάμεις («Προστάτιδες Δυνάμεις») για τη μεταβολή του πολιτειακού σχήματος της χώρας, την επιβολή μοναρχίας και τη μετατροπή του ελληνικού κράτους σε βασίλειο. Οι ίδιες όρισαν, με τη Συνθήκη του Λονδίνου (1832) ,τον 17χρονο τότε Όθωνα ως Βασιλιά της Ελλάδας ,, Το πολίτευμα ορίστηκε να είναι απόλυτη μοναρχία. Επιπλέον, οι Δυνάμεις έδωσαν στην Ελλάδα 20.000.000 φράγκα ως πρώτη δόση ενός δανείου που θα έφτανε συνολικά τα 60.000.000 φράγκα.

Πορτραίτο του Όθωνα. Έργο του Γιόζεφ Καρλ Στίλερ

Στις17 Ιουνίου 1832 καθορίστηκαν τα «οριστικά» σύνορα του νεοσύστατου βασιλείου, το οποίο αποκτούσε την Ακαρνανία  , την Αιτωλία  και τη Φθιώτιδα  με οροθετική γραμμή που ξεκινούσε από τον Αμβρακικό Κόλπο   περνούσε από τις κορυφές όθρους και Τυμφρηστού  και κατέληγε στο Μαλιακό Από αυτή την περίοδο ξεκινά μία περίοδος προβλημάτων κυρίως λόγω της ανάθεσης της διοίκησης του κράτους  σε Βαυαρούς αντιβασιλείς που αντικαθιστούσαν τον ανήλικο Οθωνα. Η Αντιβασιλεία θέλησε να οικοδομήσει ένα σύγχρονο, κατά τα δυτικά πρότυπα, εθνικό κράτος. Οι επιδιώξεις της συνοψίζονταν στο τρίπτυχο: εθνική ανεξαρτησία, βασιλική απολυταρχία και συγκεντρωτικό σύστημα διακυβέρνησης. Ο στρατός βασίστηκε, αρχικά, στους περίπου 3.500 Βαυαρούς στρατιωτικούς που είχαν έρθει μαζί με τον Όθωνα στην Ελλάδα. Το μεγάλο σφάλμα ήταν ότι οι Έλληνες αγωνιστές που δεν έγιναν δεκτοί στις ένοπλες δυνάμεις του κράτους έμειναν χωρίς κανέναν πόρο ζωής, με αποτέλεσμα τη μεγάλη δυσαρέσκειά τους. Αρκετοί από αυτούς στράφηκαν στη ληστεία, η ακόμα χειρότερα έγιναν μισθοφόροι των Οθωμανών. Η ελληνική εκκλησία ορίστηκε αυτοκέφαλη, δηλαδή χωρίστηκε διοικητικά από το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, απόφαση που υπαγορεύθηκε από το ότι το τελευταίο βρισκόταν σε οθωμανικό έδαφος, υπό την άμεση επιρροή του σουλτάνου. Επίσης, διατάχθηκε το κλείσιμο των μοναστηριών που είχαν μικρό αριθμό μοναχών. Η στάση των Ελλήνων απέναντι στην Αντιβασιλεία ήταν αρχικά δύσπιστη και στη συνέχεια απροκάλυπτα εχθρική. Αναπτύχθηκαν, μάλιστα, συνωμοτικές κινήσεις με σκοπό την ανατροπή της Αντιβασιλείας, ενώ δεν έλειψαν και ανοιχτές εξεγέρσεις (Μεσσηνία, 1834). Μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης από τον Όθωνα (Μάιος 1835), η κατάσταση δεν άλλαξε. Ο βασιλιάς προσπάθησε, όπως και η Αντιβασιλεία πριν απ’ αυτόν, να περιορίσει την επιρροή των κομμάτων ενισχύοντας κατά περιόδους ένα από αυτά και περιθωριοποιώντας τα άλλα. Ωστόσο, η πολιτική αυτή συνάντησε έντονες αντιδράσεις που εκφράστηκαν αρχικά με εξεγέρσεις τοπικού χαρακτήρα (Ύδρα, Μεσσηνία).

Περίοδος Αντιβασιλείας

Το δεύτερο πρωτόκολλο του Λονδίνου, που επικυρώθηκε από την ελληνική εθνοσυνέλευση στις 8 Αυγούστου 1832, ανακήρυξε τον Όθωνα βασιλιά της Ελλάδας. Ο νεαρός άνακτας έφτασε στην τότε πρωτεύουσα, το Ναύπλιο, στις 6 Φλεβάρη 1833. Τα πρώτα χρόνια η διακυβέρνηση ασκούνταν στο όνομά του από τη βαυαρική αντιβασιλεία, την τετρανδρία των Γιόζεφ Άρμανσπεργκ,  Γκέοργκ Μάουερ, Κάρολο φον Άμπελ και Καρλ Βίλχελμ φον Χάιντεκ. Η αντιβασιλεία δεν ήταν αγαπητή στο μεγαλύτερο μέρος του λαού καθώς και των αγωνιστών του ’21, που έβλεπαν σε σημαντικό βαθμό να παραγκωνίζονται κατά τη διαδικασία συγκρότησης του νέου κρατικού και στρατιωτικού μηχανισμού, συχνά προς όφελος Βαυαρών που κατέφθαναν μαζικά στο βασίλειο. Διαβόητη ήταν η δίκη κατά των Κολοκοτρώνη και Πλαπούτα, που καταδικάστηκαν σε θάνατο, μέχρι τη μετατροπή της ποινής του σε 20ετή κάθειρξη λόγω της διαφωνίας των δικαστών Ο Όθωνας ήλθε στην Ελλάδα συνοδευόμενος από σώμα περίπου 3500 χιλιάδων Βαυαρών, που αποτέλεσαν βάση μιας γερμανικής παροικίας ίχνη της οποίας θα επιβίωναν ως και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο στο Παλαιό Ηράκλειο, όταν οι γερμανικές κατοχικές αρχές έπεισαν ορισμένες οικογένειας απογόνων να μεταναστεύσουν στη Γερμανία. Γνωστές οικογένειες, όπως οι Νέζερ (με παράδοση στην ηθοποιία) και οι Φιξ (του γνωστού βιομηχάνου μπύρας) έλκουν την καταγωγή τους από τότε. Η προσπάθειά των αντιβασιλέων να εφαρμόσουν πιστά τα βαυαρικά διοικητικά και νομικά πρότυπα στη χώρα, περιλαμβανομένου ακόμα και του “νόμου περί καθαρότητας της μπίρας”, έδειχνε σαφώς άγνοια για την ελληνική πραγματικότητα, παρότι σηματοδότησε και κάποια βήματα αστικού εκσυγχρονισμού, που είχαν εγκαταλειφθεί μετά τις πρώτες δειλές απόπειρες του Καποδίστρια. Σύντομα εξάλλου τα μέλη της αντιβασιλείας διασπάστηκαν από εσωτερικές έριδες, που αφορούσαν την πρόσδεση μιας μερίδας με το ρωσικό και της άλλης με το γαλλικό κόμμα, κάτι που οδήγησε τελικά στην αντικατάσταση των γαλλόφιλων Μάουρερ και Άμπελ. Σε ό,τι αφορά την εξωτερική πολιτική, όπως είπαμε ο Όθωνας επηρεάστηκε έντονα από τη Μεγάλη Ιδέα, η οποία εξάλλου διατυπώθηκε για πρώτη φορά επίσημα από τον πρωθυπουργό του, αρχηγό του γαλλικού κόμματος Ιωάννη Κωλέττη το 1844. Η Βρετανική Αυτοκρατορία φρόντιζε ωστόσο να θέτει από καιρού εις καιρόν αυστηρά όρια στην “περιπετειώδη” διάθεση του μονάρχη, όπως το 1841, όταν έστειλε στόλο στον Πειραιά μετά από απόπειρα προσάρτησης της Κρήτης, όπως και στον Κριμαϊκό Πόλεμο (1853-1856), όπου ο Όθωνας υποστήριξε με ενθουσιασμό τη ρωσική πλευρά, με την αποστολή “εθελοντών” στο πλευρό των Ρώσων,  ευελπιστώντας σε νίκη του τσάρου και συμμετοχή στη λεία από οθωμανικά εδάφη που θα κατακτώνταν. Αυτό προκάλεσε παρέμβαση του γαλλο-βρετανικού στόλου που απέκλεισε τον Πειραιά και κατέλαβε την πρωτεύουσα, επιβάλλοντας την πρωθυπουργία του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου, πρέσβη της Ελλάδας στη Μ. Βρετανία και εξαναγκάζοντας τον Όθωνα σε διακήρυξη ουδετερότητας. Είχε προηγηθεί η πολύκροτη υπόθεση Πατσίφικο, όταν και πάλι ο βρετανικός στόλος απέκλεισε τον Πειραιά ως το 1850, μετά από επίθεση που είχε δεχθεί το σπίτι του δον Πατσίφικο, εβραϊκής καταγωγής Βρετανού υπήκοου, τοκογλύφου και πρώην πρόξενου της Πορτογαλίας. Η 3η Σεπτεμβρίου 1843 Παράλληλα, η οικονομική κατάσταση των αγροτών χειροτέρευε και στην ύπαιθρο αναπτυσσόταν η ληστεία. Επιπλέον, η Ελλάδα αδυνατούσε να εξοφλήσει τα δάνειά της, με αποτέλεσμα οι Δυνάμεις να επιβάλουν οικονομικό έλεγχο στη χώρα και περικοπή των κρατικών δαπανών. Οι στρατιωτικοί, από τα πρώτα θύματα των περικοπών, στράφηκαν εναντίον του Όθωνα. Η γενική αναταραχή οδήγησε σε έντονη πολιτική κινητοποίηση με πρωτεργάτες τους Α. Μαυροκορδάτο, Ι. Κωλέττη, Α. Μεταξά και Α. Λόντο, δηλαδή πολιτικούς όλων των κομμάτων. Κοινή ήταν η πεποίθηση ότι η παραχώρηση συντάγματος θα απάλλασσε τη χώρα από τους Βαυαρούς και θα την ανακούφιζε από την οικονομική και κοινωνική κρίση. Έτσι, τη νύχτα της 2ης προς την 3η Σεπτεμβρίου 1843 δυνάμεις της φρουράς της Αθήνας και πολλοί πολίτες με επικεφαλής τον συνταγματάρχη Δημήτριο Καλλέργη και τον αγωνιστή του ’21 Μακρυγιάννη συγκεντρώθηκαν έξω από τα ανάκτορα (σημερινή Βουλή) και απαίτησαν από τον Όθωνα να παραχωρήσει σύνταγμα (σε ανάμνηση των γεγονότων ο χώρος ονομάστηκε αργότερα πλατεία Συντάγματος). Ο βασιλιάς, αν και αρχικά αρνήθηκε, υποχρεώθηκε τελικά να προκηρύξει εκλογές για Εθνοσυνέλευση, που θα ψήφιζε σύνταγμα. Έτσι, τελείωσε η περίοδος της απόλυτης μοναρχίας του Όθωνα,

H επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »