”Η ιστορία είναι ο καλύτερος διδάσκαλος για την αξιολόγηση των  γεγονότων  που βιώνουμε σήμερα αλλά και των μελλοντικών επιπτώσεων που θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε μεσοπρόθεσμα.

Δυστυχώς διαπιστώνω ότι γενιές Ελλήνων δεν γνωρίζουν βασικές πτυχές της Ελληνικής ιστορίας με αποτέλεσμα να μην μπορούν να εκμεταλλευτούν τα διδάγματα που αυτή μας προσφέρει.

Ευκαιρία να καλύψουμε λίγο από αυτό το καινό με την ευκαιρία της επετείου των 200 ετών  από την δημιουργία του σύγχρονου Ελληνικού κράτους. Πολλές δραστηριότητες προγραμματίζονται σε ολόκληρη  την Ελλάδα.

Τις δύσκολες μέρες που περνάμε με την επιθετικότητα της Τουρκίας εναντίον της χώρας μας γίνεται επιτακτικό να εμβολιαστούμε με γνώσεις από την ιστορία μας.

Οι προσπάθειες παραχάραξης της ιστορίας γίνονται από πολλές πλευρές και σε πολλά σημεία.

Αμφισβητούνται, η κυριαρχία 152 νήσων του ανατολικού αιγαίου, τα χωρικά ύδατα , η Γαύδος, τα Δωδεκάνησα συμπεριλαμβανομένων του συγκροτήματος του Καστελόριζου, αλλά και στην υπόλοιπη Ελλάδα, αντιμετωπίζουμε θέματα όπως το Μακεδονικό, τους Τσάμηδες, ακόμα και την αμφισβήτηση της Ελληνικότητας των Σουλιωτών  κλπ

Αλλά πέραν αυτών, αμφισβητείται η ηθική βάση του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα και των Βαλκανικών αγώνων που αντιπαρατίθενται σαν τρομοκρατικές ενέργειες  εκτάσεως γενοκτονίας ιθαγενούς Μωαμεθανικού πληθυσμού.

Τα μέσα προπαγανδιστικού πολέμου έχουν αλλάξει και αποτελούν  όπλα που παίζουν σημαντικό ρόλο στην επιρροή της παγκόσμιας κοινής γνώμης.

 Δηλώσεις όπως του Προέδρου της Τουρκίας, ‘ Εμείς οι Τούρκοι είμαστε οικοδεσπότες στην δική μας Γαλάζια Πατρίδα στο Αιγαίο και την Μεσόγειο και όχι μουσαφίρηδες’, δεν είναι δυνατόν να μένουν αναπάντητες.

Επίσης η αμφισβήτηση των γεγονότων και του καθεστώτος στην Κρήτη, κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας δεν είναι δυνατόν να γίνονται όταν η Τουρκοκρατία που διήρκεσε μόλις δυόμισι αιώνες εκεί, αντιπαραβάλλεται με χιλιετίες επιβίωσης και ανάπτυξης του Ελληνικού στοιχείου και πολιτισμού.

Όλα αυτά και πολλά άλλα πρέπει να είναι γνωστά στους νεοέλληνες και κυρίως στη νεότερη γενιά τόσο στην Ελλάδα αλλά ακόμη περισσότερο στο εξωτερικό γιατί καλώς η κακώς σημαντικό μέρος του Ελληνισμού βρίσκεται πλέον διάσπαρτο στα πέρατα του κόσμου.

Ας μην ξεχνάμε ότι και η επανάσταση του 1821 ξεκίνησε από τις Ελληνικές παρηκοΐες στο εξωτερικό και εξοπλίστηκε με την προσαρμογή του εμπορικού στόλου που αναπτύχθηκε σε μικρά νησιά όπως η Ύδρα οι Σπέτσες και τα ψαρά.

Το άρθρο που ακολουθεί είναι μία ελάχιστη συμβολή προκειμένου άτομα και φίλοι να βρουν την ευκαιρία να φρεσκάρουν τις γνώσεις τους ειδικά για την πρώτη περίοδο κατά την οποία εμφανίζονται τόσο τα πλεονεκτήματα των Ελλήνων όσο και τα καταστροφικά μειονεκτήματα που συχνά τα εκμεταλλεύονται εχθροί και φίλοι.

Το ίδιο διάστημα βλέπουμε τον ρόλο που έπαιξαν οι μεγάλες δυνάμεις που ονομάστηκαν προστάτιδες δυνάμεις στις ποιο κρίσιμες φάσεις του αγώνα έτσι που δείχνουν την μεγαλύτερη  σύγκρουση που γινόταν μεταξύ της Δύσης και της Ανατολής αλλά και μεταξύ τους.

Ειδικό ενδιαφέρον παρουσιάζει πως κάθε μία από τις προστάτιδες δυνάμεις βοηθούσε την Ελλάδα ενώ ταυτόχρονα εξυπηρετούσε τα δικά της βραχυπρόθεσμα και μακροχρόνια σχέδια με αποτέλεσμα να μην αποκτήσει η Ελλάδα την ισχύ και το μέγεθος που της αντιστοιχούσε με το τίμημα  να χαθεί σημαντικό τμήμα του Ελληνισμού που κατοικούσε από αιώνων στην Μικρά Ασία.” Αυτό βέβαια δεν μειώνει την ευθύνη της Ελλάδας σε αυτή την διαδικασία.1821,

Ο πόλεμος ανεξαρτησίας της Ελλάδας.V1

«Όποιος ελεύθερα συλλογάται , συλλογάται καλά» Ρήγας Φεραίος

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

  1. Εισαγωγή
  2. Η παραχάραξη της Ιστορίας
  3. Η αντίληψη της Τουρκίας για την Ελλάδα.
  4. ΚΕΦ Α Περίοδος προ του 1821
  5. ‘Φόρου υποτελής’
  6. Ο cizye ή κεφαλικός φόρος
  7. Το harac ή χαράτσι
  8. Οι έκτακτοι φόροι.
  9. Εθνικές ενότητες και πληθυσμιακή κατανομή.
  10. Αρβανίτες Βλάχοι κλπ
  11. Φορολογικός εξισλαμισμός
  12. Βίαιος εξισλαμισμός
  13. Ο ρόλος των Ελλήνων κοτζαμπάσηδων την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
  14. Η παραχώρηση του Μοριά
  15. Ένοπλη δράση του λαού της Ελλάδας  Κλέφτες και Αρματολοί
  16. Οι συντελεστές δημιουργίας τάσεων ανεξαρτησίας.
  17. Φιλική Εταιρία
  18. Ρήγας Βελεστινλής
  19. Το τραγικό τέλος του Ρήγα,
  20. ΚΕΦΑΛΑΙΟ  Β: Περίοδος κατά την επανάσταση και τα πρώτα χρόνια μετά
  21. Ο ρόλος των μεγάλων δυνάμεων
  22. Η Αγγλία
  23. Η Ρωσία
  24. Η αρχή της επανάστασης
  25. Η επανάσταση της 21η Φεβρουαρίου 1821 στο Γκαλάτσι.
  26. H επανάσταση στην Πελοπόννησο
  27. Ημερομηνιακή καταγραφή των γεγονότων και μαχών που ακολούθησαν την ανακήρυξη της επανάστασης του 1821.
  28. Η Α’ Εθνοσυνέλευση Επιδαύρου (20 Δεκεμβρίου 1821 – 16 Ιανουαρίου 1822)
  29. Η αρχή των εμφυλίων.
  30. Η ανάμιξη της Αιγύπτου
  31. Εθνική Συνέλευση της Τροιζήνας 14 Απριλίου 1827
  32. O θάνατος του Καραισκάκη στο Κερατσίνη
  33. Τα  προβλήματα που είχε να αντιμετωπίσει ο Καποδίστριας
  34. Συνθήκη του Λονδίνου (1832),  μετατροπή του ελληνικού κράτους σε βασίλειο.
  35. Περίοδος Αντιβασιλείας
  36. Τα Δάνεια
  37. ΣΥΜΠΕΡΆΣΜΑΤΑ

Εισαγωγή

Το, 2021, γιορτάζουμε την επέτειο 200 ετών από την επανάστασης του 1821, μετά από 400 χρόνια, καταπίεσης κάτω από τον ζυγό των Οθωμανών αλλά και των Ενετών κατά περιοχές και περιόδους. Η Ελλάδα προετοιμάζεται να φορέσει τα γιορτινά της την ίδια περίοδο που οι εντάσεις μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας οξύνονται και μας προβληματίζει το γεγονός ότι αυτή η σύγκρουση συνεχίζει και θα συνεχίσει για απρόβλεπτο χρονικό διάστημα. Ιδιαίτερα μας προβληματίζει η τελευταία αμφισβήτηση των θαλασσίων ορίων και η αμφισβήτηση της κυριαρχίας ορισμένων νήσων και των δικαιωμάτων όλων των νήσων σε δική τους ΑΟΖ. Η επιθετική συμπεριφορά της Τουρκίας μέχρι και της άρνησης της υποχρέωσης να διαπραγματευτεί την οριοθέτηση θαλασσίων ορίων, ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, όσο και της  αμφισβήτησης του δικαιώματος,  μονομερούς, αύξησης των θαλασσίων ορίων κυριαρχίας των νήσων στο νότιο Αιγαίο, από εξ σε δώδεκα  μίλια, προσβάλει κάθε έννοια του διεθνούς δικαίου το οποίο η Τουρκία, σκόπιμα, δεν έχει υπογράψει .Είναι δε αδιανόητο με κάθε έννοια, η Τουρκία μονομερώς να ανακοινώνει δική της Υφαλοκρηπίδα  και ΑΟΖ  σε διαφιλονικούμενα ύδατα, ή υφαλοκρηπίδα και να μην προσέρχεται σε διαπραγμάτευση, αντ’ αυτού να  αποστέλλει ερευνητικά πλοία συνοδευόμενα από  πολεμικά πλοία παραβιάζοντας ακόμα και τα 12 μίλια χώρου Εθνικής κυριαρχίας , που κατά τον διεθνή νόμο αποτελούν μονομερές δικαίωμα . Είναι επίσης πράγματι αδιανόητο να επικαλείται η Τουρκία δικαιοδοσία πάνω σε διεθνή ύδατα επικαλούμενη κυριαρχία σαν διάδοχος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία καταλύθηκε με την Διεθνή συνθήκη της Λοζάνης από το 1923. Ο εκβιασμός αυτός γίνεται προκειμένου η Ελλάδα να απεμπολήσει κάθε κυριαρχικό δικαίωμά της αμάχητή ή να υποχρεωθεί να προχωρήσει σε ένοπλη αντιπαράθεση γεγονός που θεωρεί η Τουρκία ότι έχει το πλεονέκτημα. Μία σοβαρή οπισθοδρόμηση για την εποχή. Η Ελλάδα , τα Βαλκάνια και ο Καύκασος (Ναγκόρνο Καραμπάχ), εξακολουθούν να βιώνουν τα υπολείμματα των ευρύτερων εθνικών ανακατατάξεων που η υπόλοιπη Ευρώπη έχει ξεπεράσει τους τελευταίους αιώνες. Οι λόγοι είναι ποικίλοι, ένας εκ των οποίων είναι οι διαφορετικότητα στα θέματα θρησκείας αλλά και άλλα εθνολογικά και γεωπολιτικά χαρακτηριστικά και συμφέροντα μεταξύ της Δύσης και της Ανατολής, με μόνιμη δικαιολογία, για την Τουρκία, το αποικιοκρατικό παρελθόν της Δύσης, σαν να μην είναι και η ίδια αποτέλεσμα στρατιωτικών επελάσεων για την απόκτηση εδαφών και κατακτήσεων προς εκμετάλλευση γηγενών πληθυσμών και πλουτοπαραγωγικών πηγών. Αλλά και οι μέθοδοι τους οποίους διαχρονικά χρησιμοποίησε η Τουρκία και νομιμοποίησε, όπως μετατοπίσεις πληθυσμών ,που εφαρμόζει μέχρι πρόσφατα, αποτελούν μελετημένες τακτικές επεκτατισμού. Η πληρέστερη ανάλυση των προβλημάτων στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο μίας ξεχωριστής έρευνας, δεν απέχει όμως από την βασική μεθοδολογία επέκτασης της Τουρκίας γενικότερα. Στόχος του παρόντος άρθρου είναι η επικέντρωση αποκλειστικά στα στοιχεία της Ελληνοτουρκικής διαμάχης  και ακόμη πιο συγκεκριμένα στα χαρακτηριστικά της επανάστασης και των επιπτώσεων που είχε αυτή στην διαμόρφωση της νεότερης Ελλάδας και των σχέσεων του νεοσύστατου κράτους με την Τουρκία και την υπόλοιπη διεθνή κοινότητα. Επανερχόμενος στο θέμα της επετείου, αποτελεί επιδίωξη των διοργανωτών,  ο εορτασμός να ξεπεράσει η εκδήλωση αυτή την επιφανειακή αναφορά τον τύπο μίας εθνικιστικής σχολικής εορτής, με εθνικιστικά χαρακτηριστικά και να προσεγγίσει την ουσία , την σημασία και την συνεισφορά των πραγματικών θυσιών των προγόνων μας στην διαμόρφωση της εξέλιξης του νεότερου Ελληνισμού. Με τον στόχο αυτό, στο παρόν άρθρο γίνεται μία αναδρομή στα γεγονότα που  χαρακτηρίζουν την εποχή. Θεωρώ ότι η προσπάθεια αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, λόγω της σοβινιστικής συμπεριφοράς της Τουρκίας εναντίον του δυτικού κόσμου που απαξιώνει κάθε διεθνή οργανισμό που ενστερνίζεται διεθνείς αρχές και αξίες, με την αιτιολογία των Τούρκων ότι όλα αυτά σχεδιάστηκαν για να εξυπηρετήσουν τις αποικιοκρατικές καταβολές της Δύσης. Η παραχάραξη της Ιστορίας Η σημερινή Τουρκία προσπαθεί να παραχαράξει την Ιστορία γιατί πιστεύει ότι αδικήθηκε η ίδια και ολόκληρος ο Μουσουλμανικός κόσμος από την Δύση. Η γνώση της ιστορίας της δημιουργίας της Νεότερης Ελλάδας δεν αποτελεί απλή ανάγκη αναφοράς στα επιφανειακά γεγονότα, τα ιστορούμενα  στις εθνικές εορτές αλλά αντίθετα εξυπηρετούν την ανάγκη βαθύτερης μελέτης για να αντιμετωπισθεί η προσπάθεια της Τουρκίας να αντιστρέψει την Ιστορία εργαλειοποιώντας  κάθε θεμιτό και αθέμιτο μέσο που της προσφέρεται για να αμφισβητήσει δικαιώματα της Ελλάδας στο Αιγαίο, διεκδικώντας 120 Βραχονησίδες και Νησιά, θαλάσσια σύνορα, ΑΟΖ, στην Ελλάδα και Κύπρο, κλπ . Η Τουρκία αντιδρά σαν τον «καταφρονημένο Μουσουλμάνο» που έχει ανάγκη να ανακτήσει την αξιοπρέπειά του και ταυτόχρονα να ανακτήσει την θέση που πιστεύει ότι ανήκει στην ίδια σαν προστάτης των απανταχού ομόθρησκων θυμάτων αδερφών της που τους προσδιορίζει από την γλώσσα και την Μουσουλμανική θρησκεία. Μια ιδιαίτερα επικίνδυνη αντίληψη σήμερα, που η ανθρωπότητα σβήνει τα κατάλοιπα του αποικιοκρατικού παρελθόντος με την ενίσχυση θεσμών, και όχι με την αντικαταστασή τους με αναχρονιστικό και πολλές φορές προσχηματικό θρησκευτικό φανατισμό, ή ακόμα και με εθνικιστικές ιμπεριαλιστικές ορέξεις . Ένα ακόμα στοιχείο που αξίζει να αναλυθεί είναι η τάση της Τουρκίας να οικειοποιηθεί στοιχεία γηγενών πολιτισμών προκειμένου να κατοχυρώσει την πολιτιστική της συνεισφορά και τις νέες ρίζες που δημιουργεί . Ένα από τα δυσκολότερα στοιχεία που καλείται να διαχειριστεί κάθε αυτοκρατορία που προκύπτει από κατακτητική διαδικασία είναι η επιβολή της δικής της κουλτούρας, συμπεριλαμβανομένης της θρησκείας στους λαούς που μετατρέπονται σε υποτελείς Από την ιστορία παρατηρούμε την συμπεριφορά παλαιότερων Αυτοκρατοριών όπως των Ελλήνων κατά την Ελληνιστική περίοδο, των Ρωμαίων που ακολούθησε και του Βυζαντίου έζησε για 1200 χρόνια πριν την Οθωμανική αυτοκρατορία . Ο Μέγας Αλέξανδρος προσπάθησε να μεταδώσει τον Ελληνικό πολιτισμό αλλά ταυτόχρονα, ήταν στοιχείο της ευφυίας του, αναγνώρισε την ανάγκη διατήρησης σημαντικών τοπικών πολιτιστικών στοιχείων του Περσικού και Αιγυπτιακού πολιτισμού., Αποτέλεσμα της τακτικής αυτής ήταν η σχεδόν θεοποίηση του Αλέξανδρου και η επιβίωση χαρακτηριστικών του Ελληνισμού για 300 χρόνια παρά το βραχύβιο της στρατιωτικής επιβολής της αυτοκρατορίας που δημιούργησε..

Θεοποίηση του Μετά Αλέξανδρου από τους Αιγύπτιους

Η επιβολή της Ρωμαίικής αυτοκρατορίας ήταν ουσιαστικά η συνέχιση της Ελληνικής κουλτούρας που επέτρεπε την επιβίωση των τοπικών κοινωνιών. Η δημιουργία και επιβίωση του Βυζαντίου βασίστηκε στην επικράτηση της Χριστιανικής Θρησκείας αλλά και του Ελληνισμού που παρά την καταστροφή της αρχαίας Θρησκείας του δωδεκάθεου κατάφερε να μεταλαμπαδεύσει πολιτιστικά στοιχεία όπως η δημιουργία του Κυριλλικού   αλφάβητου στους Σλαβικούς πληθυσμούς και πολλά άλλα.

Κύριλλος και Μεθόδιος

Η επέλαση των Τουρκικών Φυλών δεν είχε σημαντικές πολιτισμικές ρίζες γι’ αυτό επηρεάστηκε από τον Περσικό πολιτισμό και την Θρησκεία από τους Πέρσες και τον Αραβικό κόσμο. (Οι Φυλές αυτές ήταν δεκάδες και προερχόντουσαν από την Μογγολία και την Νοτιοανατολική Σιβηρία)

Στην εξέλιξη της ισλαμοποίησης των γηγενών πληθυσμών που ήταν κατά μεγάλη πλειοψηφία Έλληνες, με μειοψηφίες Ιουδέων, Ασσύριων, Κούρδων κλπ , και με την αντιπαράθεση της με την δύση, η Τουρκία αισθάνθηκε ότι το Ισλάμ δεν διέθετε ικανό πολιτισμικό υπόβαθρο, σε σύγκριση με την αναγέννηση της Δύσης, Την ανάγκη αυτή  αισθανόταν η Οθωμανική αλλά ακόμα και η νεότερη Τουρκία του Κεμαλ και των Νεότουρκων, ώστε αναγκάστηκαν να αποζητήσουν ρίζες ανεξάρτητα από τις Αραβικές η Περσικές επιρροές. Έτσι κατέφυγε στους ανατολικούς πολιτισμούς που εξαφανίστηκαν υιοθετώντας την άποψη ότι αυτές αποτελούν και τις δικές της πολιτισμικές ακόμα και γενετικές ρίζες.. Επομένως η Τουρκία εξισορροπεί την θέση της με την υπόλοιπη Δύση την οποία κατά τα άλλα κατηγορεί για βαρβαρότητα και αποικιοκρατία. Αυτά είναι λίγα από τα συμπλέγματα της νεότερης Τουρκίας που εκφωνεί σήμερα πολιτικές νεο Οθωμανισμού. Έτσι προσπαθεί η Τουρκία να επιβάλει, σαν αρχή της ιστορίας της Τουρκικής Ασίας το 1071 ή την πτώση του Βυζαντίου το 1453, ενώ ταυτόχρονα βάζει τα θεμέλιά της πολιτισμικής της παρουσίας ταυτόχρονα ή και πριν από την Δύση.

Επέλαση Τουρκικών Φυλών στην Ασία

Η αντίληψη της Τουρκίας για την Ελλάδα.

Το πρώτο στοιχείο που πρέπει να γίνει κατανοητό είναι η αντίληψη της Τουρκίας για την Ελλάδα.

Για την Τουρκία, η Ελλάδα ήταν τμήμα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας που ζούσε σε συνθήκες ισότητας με τις υπόλοιπες εθνότητες που τις εξασφάλιζαν ελευθερία οικονομικής δράσης και θρησκευτικής ανεξαρτησίας, δηλαδή ανεξιθρησκεία και δυνατότητα οικονομικής ανάπτυξης ενώ, αντίθετα, η Ελλάδα χρησιμοποιήθηκε σαν εργαλείο από την δύση  με σκοπό την διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Υπάρχουν και αρκετοί ιστορικοί που πιστεύουν ότι η Ελληνική επανάσταση αφαίρεσε την δυνατότητα να σχηματιστεί μία αυτοκρατορία μεσαίου χώρου με την ισχυροποίηση του Ελληνικού στοιχείου και την αποφυγή εξάλειψης του χριστιανισμού από την Ασία.

Κάτω από τις συνθήκες αυτές οι διάφορες εθνικές κοινότητες, σύμφωνα με τους Τουρκικούς ισχυρισμούς,  συμβίωναν ειρηνικά και σε πολλές περιπτώσεις ήταν και ευνοημένες έναντι του Τουρκικού πληθυσμού κάτω από ένα ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς. Τίποτα ποιο αναληθές! Η όποια ισορροπία διαταράχτηκε από τις Εθνικές επαναστάσεις που ταυτόχρονα με την αφύπνισή τους υποκινήθηκαν και από την Δύση συμπεριλαμβανομένης και της Ρωσίας που επιθυμούσαν την διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Την βαρβαρότητα της Τουρκίας, οι Τούρκοι, την αρνούνται και αντιπαραθέτουν την μεσαιωνική Βαρβαρότητα της Δύσης την ίδια περίοδο, βλέπε περίοδο Ιεράς εξέτασης, Ενετοκρατία, σταυροφορίες κλπ. παρά το γεγονός ότι η Δύση είχε ήδη εισέλθει στην περίοδο της αναγέννησης, και στις δύο κοινωνικές-απελευθερωτικές επαναστάσεις των οποίων οι επιρροές δεν έφτασαν στην Οθωμανική αυτοκρατορία δεδομένης της πολιτικής δομής της εξουσίας τόσο στην Τουρκία όσο και στις υπόλοιπες Μουσουλμανικές χώρες . Επομένως η αντίδραση της Τουρκίας στη Ελληνική  , όπως οι σφαγές στην Χίο αλλά και οι γενοκτονίες των Ελλήνων, Αρμενίων και Ασσυρίων, οι Τούρκοι τις αιτιολογούν σαν φυσιολογικές αντιδράσεις στις επιθετικές ενέργειες των αντιστοίχων Εθνοτήτων που επεδίωκαν να εκδιώξουν τους Τούρκους από την πατρίδα τους. Με λίγα λόγια οι Τούρκοι θεωρούν τους Οθωμανούς σαν τους φυσικούς διαδόχους της Ρωμαϊκής και Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, τις οποίες θεωρούν πραγματικούς δυνάστες των αυτόχθονων πληθυσμών οι οποίοι θα έπρεπε να θεωρούν τους Τούρκους ουσιαστικά σαν απελευθερωτές. Σε αυτή την άποψη βοήθησε η οικονομική οργάνωση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας που βασιζόταν στην φορολόγηση των δικών της κατακτήσεων. Η διαφορά με την φορολόγηση που που επέβαλαν μετέπειτα οι Σελτζούκους ήταν ότι δεν υπήρχε διαφορά με την φορολόγηση μεταξύ των εθνοτήτων. Ιδιαίτερα για την Ελλάδα την θεωρούν σημαντικό όργανο της Δύσης που επεκτείνεται, σε βάρος της Τουρκίας, τα τελευταία 200 χρόνια, η οποία κατά την διάρκεια της επανάστασης και των μετέπειτα Βαλκανικών πολέμων πραγματοποίησε εκκαθαρίσεις γηγενών μωαμεθανικών πληθυσμών που είχαν μετοικίσει ακόμα και στα Βαλκάνια πριν από την πτώση της Κωνσταντινούπολης. Οι Τούρκοι αγνοούν, ή δεν είναι σε θέση να αντιληφθούν τις επιπτώσεις της πολιτισμικής διαφοράς και της επιρροής βασικών θρησκευτικών αρχών, τακτικής όπως ο εξισλαμισμός των πληθυσμών που σε συνδυασμό με συντονισμένες  δημογραφικές επεμβάσεις δεν μπορεί να μην προξενούν κινήματα ανεξαρτησίας. Με λίγα λόγια η Τούρκοι βλέπουν κάθε απελευθερωτικό κίνημα σαν τρομοκρατική οργάνωση εναντίον του νόμιμου καθεστώτος. Ταυτόχρονα οι Τούρκοι λόγο της μιλιταριστικής αλλά και θρησκευτικής τους παράδοσης δεν ήταν σε θέση να αντιληφθούν τις αξίες αλλά και τις δυνατότητες συγκεκριμένων πολιτισμικών, πολιτικών, εμπορικών και διαχειριστικών πρακτικών που δεν τους επέτρεψε να ενσωματώσουν ομάδες αλλόθρησκων λαών που κατάκτησαν και διοίκησαν σαν υποτελείς. Περιέργως υποτιμούσαν τα επαγγέλματα που είχαν σχέση με το εμπόριο, την ναυτιλία ακόμη και της δημόσιας διοίκησης εφόσον δεν θα είχε άμεση σχέση με τα στρατιωτικά. Η ‘Υψηλή Πύλη’ δυσκολευόταν να κατανοήσει τον εθνικοαπελευθερωτικό χαρακτήρα της ελληνικής επανάστασης Την εξόργιζε ιδιαίτερα το γεγονός ότι το «Ρουμμιλλέτ» επαναστάτησε παρά τα προνόμια που απολάμβανε. Η ιδέα της εθνικής ταυτότητας, συνειδητά, δεν υπήρχε στο οθωμανικό πολιτικό λεξιλόγιο. Στα διατάγματα του σουλτάνου Μαχμούτ Β’, αλλά και στις σχετικές αφηγήσεις, βλέπουμε έντονη την βεβαιότητα ότι η Ρωσία υποκίνησε το Βιλαέτι των Ρωμιών με βάση το κοινό θρήσκευμα, καθώς και δεν έκρυβε την έκπληξη του για την αποφασιστικότητα και επιμονή των επαναστατών. Χαρακτηριστική είναι μια αποστροφή του Μαχμούτ ΙΙ: «Η επιμονή των Ρωμιών χάριν της…“λαθεμένης” θρησκείας τους πρέπει να γίνει παράδειγμα για τους μουσουλμάνους». Εν γένει, όπως είπαμε, η «εθνική» ερμηνεία άργησε να μπει στο οπλοστάσιο της οθωμανικής ανάλυσης που ακόμη μέχρι σήμερα με την προσπάθεια αναβίωσης του Νέο οθωμανισμού. προσπαθεί να αποκαλεί όλους τους Μωαμεθανούς εθνικά Τούρκους. Η Υψηλή Πύλη μετακινείται από την παραδοσιακή ερμηνεία, ότι η επανάσταση έγινε από τους εχθρούς του Ισλάμ, στην αναγνώριση ότι οι Ρωμιοί αποτελούσαν ένα ξεχωριστό «βιλαέτι»-έθνος, , σαν όλα τα έθνη σε κατάσταση δουλείας αναζητούσε την ανεξαρτησία· με άλλα λόγια, υπήρχαν βιλαέτια-έθνη στην αυτοκρατορία, που αμφισβητούσαν την πολιτική κυριαρχία των μουσουλμάνων.   Εδώ είναι σημαντικό να σημειώσουμε ότι δεν υπήρχαν Τούρκοι αλλά μόνο μουσουλμάνοι, ενώ, αντίθετα, υπήρχαν Ρωμιοί όπως και Αρβανίτες. Αυτή η μετακίνηση από τη θρησκεία στο έθνος όσον αφορά τους μη μουσουλμάνους Οθωμανούς υπηκόους, δείχνει και την μετατόπιση της σημασίας της έννοιας βιλαέτι από τη θρησκευτική στην εθνική ομάδα, που είναι ορατή την εποχή αυτή, Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι παύει να δίνεται έμφαση στον ρόλο της θρησκείας: π.χ. σε σχετικά κείμενο αναφέρεται ότι οι Ρώσοι βοήθησαν τους Ρωμιούς γιατί έχουν την ίδια θρησκεία, οι “κακούργοι” Ρωμιοί επιτίθενται εναντίον των (μουσουλμάνων) πιστών, η σφαγή των Οθωμανών στην Τρίπολη οφείλεται και στα αμαρτήματα των μουσουλμάνων κ.λπ.   Μην ξεχνάμε ότι μιλάμε για μια άκρως μεταβατική περίοδο, στην οποία οι άξονες που όριζαν την πραγματικότητα για έναν Οθωμανό μουσουλμάνο (πολιτική και θρησκευτική ανωτερότητα έναντι των μη μουσουλμάνων) είχαν αρχίσει να  ανατρέπονται. Εδώ αρχίζουν να αναφαίνονται αντιφάσεις που αλλάζουν κατά καιρούς μέχρι σήμερα, δηλαδή άποψη ότι όλοι οι Μουσουλμάνοι είναι Τούρκοι σε αντίθεση με την άποψη ότι όλοι  οι Μουσουλμάνοι δεν είναι Τούρκοι. Δηλαδή στοιχεία Παντουρκισμού κλπ που αναβιώνουν σήμερα για να ενισχύσουν την αναβίωση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας που βρίσκεται σε απόλυτη αντίθεση με τις διεθνιστικές αρχές της Ενωμένης Ευρώπης και των Ηνωμένων Εθνών. Σήμερα οι απόψεις αυτές της Τουρκίας αντιπαρατίθενται, δεδομένου ότι η Τουρκία θέλει να αποκτήσει κρίσιμη μάζα με βάση τους Μουσουλμανικούς πληθυσμούς ώστε να συγκριθεί με την Ηνωμένη Ευρώπη, ακόμα και με τις ΗΠΑ.. Σημείωση: Ο Παντουρκισμός γεννήθηκε τον περασμένο αιώνα στους Τουρκόφωνους λαούς που ζούσαν στην Τσαρική Ρωσία, και εν συνεχεία αναπτύχθηκε στον χώρο της Μικρός Ασίας. Χωρίς ποτέ να έχει θεσπισθεί ως επίσημη ιδεολογία του τουρκικού κράτους, υπεθάλπτετο πάντα από τις κυβερνήσεις της Άγκυρας, άλλοτε φανερά και άλλοτε κρυφά. Η βάση της Παντουρκικής ιδεολογίας είναι ο αλυτρωτισμός, με στόχους την ανεξαρτησία και ακολούθως την Ένωση με την «Μητέρα Τουρκία», όλων των Τουρκόφωνων ομάδων που ζουν στην Διασπορά, όπως στην Κριμαία, Αζερμπαϊτζάν, Καύκασο, Τουρκεστάν, Καζακστάν, Ουζμπεκιστάν, Δυτική Κίνα, Κιργισία, Ταταριστάν, Σιβηρία, Αφγανιστάν, Ιράν, Ιράκ, Συρία, Βουλγαρία, Γιουγκοσλαβία, Δυτική Θράκη, Κύπρο, για να δημιουργηθεί έτσι ένα μεγάλο Τουρκικό Κράτος άνω των 100 εκατομμυρίων κατοίκων. Μερικά από τα συνθήματα που κατά καιρούς χρησιμοποίησαν οι Παντουρκιστές είναι: «Όπου υπάρχουν Τούρκοι υπάρχει και μία Τουρκία». «Ο κόσμος των Τούρκων είναι ένα ενιαίο σύνολο». «Όλοι οι Τούρκοι είναι ένας στρατός». «Ο Παντουρκισμός ως ιδανικό αποτελεί ηθική τροφή για το έθνος». «Η Κύπρος είναι εξίσου τουρκική όσο η Μικρά Ασία και η Δυτική Θράκη». ,
, Στα επόμενα κεφάλαια θα αποπειραθώ, εκτός της απαρίθμησης των κυρίων ιστορικών γεγονότων να  αναφερθώ σε ορισμένες πρακτικές που εφαρμόστηκαν και δεν επέτρεψαν στη Οθωμανική Αυτοκρατορία να απορροφήσει σε κάποιο αποδεκτό ποσοστό τμήματα εθνικών μειονοτήτων που αποτελούσαν μέρος των κτίσεων τους Ας παρατηρήσουμε λοιπόν πως λειτουργούσε η Ελληνική κοινωνία λίγο πριν την επανάσταση του 1821.

ΚΕΦ Α Περίοδος προ του 1821

‘Φόρου υποτελής’

Η διοίκηση της Ελλάδας γινόταν  βάση της αρχής ‘Φόρου υποτέλειας’. Οι εντεταλμένοι από την Πύλη τοποτηρητές ήταν οι Πασσάδες για κάθε διοικητική περιοχή οι οποίοι εισέπρατταν τους φόρους που απέδιδαν στην κεντρική διοίκηση. Η φορολογία αυτή, ήταν η συνέχεια του συστήματος φορολογίας που είχαν αρχικά εφαρμόσει οι Σελτζούκοι Τούρκοι που ουσιαστικά επέβαλαν, μεταξύ άλλων, δύο επιπλέον φόρους στους λαούς που κατακτούσαν και ήταν αλλόθρησκοι, τοcizye ή κεφαλικός φόρος και το χαράτσι ή harac.

Ο cizye ή κεφαλικός φόρος

Αυτόν τον φόρο τον κατέβαλλαν, κάθε χρόνο, μόνο οι μη μουσουλμάνοι άνδρες, οι ικανοί για εργασία, και προοριζόταν για ειδικό τμήμα του αυτοκρατορικού θησαυροφυλακίου. Οι εισπράκτορες πάντα έδειχναν έναν υπερβάλλοντα ζήλο, εφόσον  η αμοιβή τους εξαρτιόταν από το ποσό που θα προωθούσαν στο σουλτανικό ταμείο. Ο κεφαλικός φόρος ,ήταν το τίμημα, που με βάση τον ιερό νόμο πλήρωναν οι «άπιστοι» προκειμένου να εξασφαλίζουν τη ζωή τους και την άδεια να κατοικούν στην επικράτεια του Ισλάμ, διατηρώντας τη θρησκεία τους με την εγγύηση και την προστασία του κράτους. Από την πληρωμή του εξαιρούνταν  οι γυναίκες, τα  παιδιά, οι κληρικοί και οι ανάπηροι και όσοι απασχολούνταν σε κρατική υπηρεσία. Φυσικά και οποιοσδήποτε άλλος που δεν ήταν μουσουλμάνος είχε τη δυνατότητα να απαλλαγεί από αυτόν, αν βέβαια ασπαζόταν τον Ισλαμισμό.

Το harac ή χαράτσι

Το χαράτσι βασίστηκε σε αρχή του Κορανίου και η καταβολή του συμβόλιζε την υποταγή τα ων απίστων εξαγοράζοντας την ανεκτικότητα του κράτους. Ως βασικός τακτικός φόρος, είχε διττό χαρακτήρα. Από τη μια ήταν φόρος επί της γης (haracimuvazzaf) και από την άλλη φόρος επί του εισοδήματος (haracimukaseme). Ο πρώτος ήταν πάγιος ετήσιος φόρος που βάρυνε την γη και όχι την παραγωγή. Ήταν δηλαδή έγγειος φόρος. Οι διάφορες ονομασίες που απαντώνται στα οθωμανικά αρχεία, ispence, resm-i cift, resm-i bennak, resm-i mucerred, αποτελούν διαφορετικές κατά περίπτωση ονομασίες του έγγειου αυτού φόρου που ήταν γνωστός ως harac-i muvazzaf. Ουσιαστικά πρόκειται για φόρο που κατέβαλαν οι ραγιάδες σε αντάλλαγμα για την κατοχή και καλλιέργεια δημόσιας γης, μη διαθέτοντας την κυριότητα στη γη αυτή. Μαζί με την δέκατη (πληρωμή του 10 τοις εκατό) αποτελούσε τον πυρήνα των εισοδημάτων των γαιοκτημόνων-τιμαριούχων ή των διαχειριστών των ιδρυμάτων, όταν επρόκειτο για κρατικές γαίες, ή τέλος των αντιπροσώπων του σουλτάνο ,

Οι έκτακτοι φόροι.

Η επόμενη μεγάλη κατηγορία είναι οι έκτακτοι φόροι, στους οποίους μπορούμε να συγκαταλέξουμε και τα πρόστιμα. Αυτοί επιβάλλονταν για να αντιμετωπιστούν διάφορες έκτακτες ανάγκες, όπως οι ολοένα και μεγαλύτερες απαιτήσεις των διοικητικών οργάνων, η επισκευή των οχυρωματικών έργων και των σεραγιών, η συντήρηση των οδών και των γεφυρών, η εξάρτυση του στρατού και του στόλου,  ακόμη και η διατροφή των αλόγων και υποζυγίων του οθωμανικού στρατού. Οι έκτακτοι φόροι ήταν πάρα πολλοί, μερικοί μάλιστα είναι δύσκολο να καταταγούν σε κάποια ειδική κατηγορία., Την είσπραξη την έκαναν οι Έλληνες κοτζαμπάσηδες, για λογαριασμό των Πασσάδων, που τελικά πλούτιζαν και οι δύο από αυτή την διαδικασία. Ήταν και αυτή μία διαδικασία εξαγοράς και διαφθοράς  και εκβιασμού των υπόδουλων Ελλήνων Αξίζει να σημειωθεί ότι η παρουσία των Τούρκων στην Ελλάδα ήταν διαφορετική κατά περιοχή. Επίσης ο χρόνος της Τουρκικής επιβολής είχε και διαφορετική επίπτωση. Ιδιαίτερα σε περιοχές που προϋπήρχε Ενετική κατοχή όπως Κρήτη, Πελοπόννησος Δωδεκάνησα η ακόμα και Κυκλάδες. Αλλά και ΄άλλες περιοχές όπως  Ήπειρος Μακεδονία, κλπ που είχαν και διαφορετικό μείγμα πληθυσμών διαφορετικών εθνοτήτων που επέβαλαν και παραλλαγές στην  εφαρμογή των Τουρκικών μεθόδων διοίκησης. Ειδικά σε περιοχές Ενετικής κατοχής οι Έλληνες προτιμούσαν την Τουρκική κατοχή από την Ενετική που πολλές φορές την θεωρούσαν και απελευθερωτική. Πολύς κόσμος δεν συνειδητοποιεί ότι ο χρόνος υποδούλωσης συγκεκριμένων περιοχών της Ελλάδας ήταν πολύ περιορισμένος ακόμα και μικρότερος από 100 χρόνια πχ η Πελοπόννησος από την οποία ξεκίνησε η Ελληνική επανάσταση. Πριν από τους Τούρκους, επικυρίαρχοι ήταν οι Ενετοί.

Εθνικές ενότητες και πληθυσμιακή κατανομή.

Ουσιαστικά ο βαλκανικός κορμός, μέχρι το 1460, έχει υποκύψει στους Οθωμανούς «γαζήδες», τους μαχητές της πίστης, που διεξάγουν την «τζιχάντ», τον ιερό πόλεμο, σύμφωνα με τα κελεύσματα του ιερού Κορανίου.
Μία από τις τακτικές που ακολούθησαν  οι Γαζήδες ήταν ν α  χρησιμοποιήσουν μία αίρεση των Μωαμεθανών τους Μπεκτασήδες.  Οι μπεκτασήδες διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στη διάδοση του ισλάμ στα Βαλκάνια. Διεισδύοντας στην Χερσόνησο του Αίμου πριν τους Οθωμανούς, συνέβαλαν σημαντικά, ιδίως μετά το 1352, στην επέκτασή τους σ’ αυτή. Τον εξισλαμισμό των Χριστιανών διευκόλυνε ο συγκρητισμός των μπεκτασήδων, καθώς μπορούσαν να διατηρήσουν πολλά δικά τους ήθη και έθιμα, έχοντας και την ασφάλεια της μουσουλμανικής ιδιότητας. Τον 15ο αιώνα, μετά τη διατάραξη των σχέσεων σουνιτών και μπεκτασήδων, οι τελευταίοι άρχισαν να είναι πιο διαλλακτικοί έως και φιλικοί προς τους Χριστιανούς. Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφερθούμε πως έβλεπε η Τουρκία τις εθνικές ενότητες και πως καταμετρούσε τις αντίστοιχες πληθυσμιακές ενότητες. Για την Τουρκία δεν υπήρχαν εθνικές ενότητες, υπήρχαν θρησκευτικές και γλωσσικές ενότητες. Οι Ελληνόγλωσσοι πληθυσμοί ήταν διάσπαρτοι μεταξύ της σημερινής Ελλάδας της Βουλγαρίας, κυρίως στις ακτές της Μαύρης θάλασσας,(Ανατολική Ρωμυλία) ακόμα και στους αστικούς πληθυσμούς της Ρουμανίας και στο ίδιο το Βελιγράδι, την Ανατολική Θράκη και την Μικρά Ασία όπως η Σμύρνη ( ΓκιαουρΙσμιρ),τις περιοχές της Τραπεζούντας (Ποντιακός Ελληνισμός όπου δημιουργήθηκαν και πολλοί ‘κρυπτοχριστιανοί’)και τα νησιά του Αιγαίου. Όπου θάλασσα, πλοίο και εμπόριο δημιουργήθηκαν αστικοί Ελληνικοί πληθυσμοί.

Αρβανίτες Βλάχοι κλπ

Ελληνόφωνες δεν ήταν μόνο Έλληνες Χριστιανοί αλλά και ορισμένοι Αλβανοί χριστιανοί (Αρβανίτες) που κατά καιρούς είχαν κατεβεί σε περιοχές της Νοτίου Ελλάδας, αλλά και Βλάχοι, και Σλάβοι που είχαν αναπτυχθεί μετά το 600 μχ σε ολόκληρη την Βαλκανική χερσόνηαο Τον 13ο αιώνα ένα μεγάλο μέρος των κατοίκων της Αλβανίας ζει στις πεδιάδες και στις ακτές, μαζί με Έλληνες και Λατίνους. Όταν οι Φράγκοι κατέλαβαν τις ακτές, αρκετοί απ’ αυτούς τους χωρικούς απωθήθηκαν στις ορεινές περιοχές της χώρας όπου διατηρούνταν ισχυρές παραδοσιακές κοινότητες. Η δημιουργία του Δεσποτάτου της Ηπείρου και η συμπαράταξη των ορεσίβιων Αλβανών στις συγκρούσεις εναντίον Σλάβων και Βενετών επιβεβαιώνει τις στενές σχέσεις των πρώτων με το ελληνικό στοιχείο…. Η ανάμειξη των Αρβανιτών με τους πολυπληθέστερους ελληνικούς πληθυσμούς είχε ως αποτέλεσμα με το πέρασμα των αιώνων, το μεγαλύτερο μέρος τους να αφομοιωθεί πλήρως γενετικά και πολιτισμικά.. Το κοινό θρησκευτικό δόγμα, η κοινή καταγωγή (όσον αφορά στους Ηπειρώτες) και η όσμωση τόσων αιώνων με το ελληνικό στοιχείο κατέστησε τους Αρβανίτες «πιο Έλληνες από τους Έλληνες».. Κατά τη διάρκεια αυτών των αγώνων μάλιστα, ήρθαν αντιμέτωποι με μουσουλμάνους Αλβανούς, τους λεγόμενους «Τουρκαλβανούς»…. Οι Βλάχοι ήταν αυτόχθονες αρχαίοι πληθυσμοί, προ πάντων ορεσίβιοι αλλά και αστοί, λατινοφώνησαν στην προφορική αποκλειστικά ομιλία τους επειδή υπηρέτησαν όλη τη ζωή τους ως στρατιώτες και αξιωματούχοι της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας στην Ελλάδα και στον ευρύτερο χώρο της Βαλκανικής. Επί μακρούς αιώνες παρέμειναν επίμονα ενδογαμικοί, δηλαδή παντρεύονταν μονάχα μεταξύ τους, και, γι’ αυτό, διατήρησαν ανόθευτη τη γηγενή καταγωγή τους. Βλάχοι αυτοπροσδιοριζόμαστε ως Αρμάνοι, δηλαδή Ρωμαίοι πολίτες της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, που κατά τους τελευταίους αιώνες της επονομαζόταν και Ρωμανία. Ως Ρωμαίοι, άλλωστε, αυτοπροσδιορίζονται επί χίλια διακόσια και άνω χρόνια όλοι ανεξαιρέτως οι Έλληνες οι οποίοι ακόμη μέχρι σήμερα αυτοπροσδιορίζονται, επίσης, ως Ρωμιοί. Αρειμάνιοι στην ελληνική γλώσσα σημαίνει αγέρωχοι πολεμιστές. Και ανέκαθεν οι Βλάχοι ήταν πολεμιστές Οι Βλάχοι ή καλύτερα οι Βλαχόφωνοι Έλληνες ανέδειξαν σπουδαίους λόγιους, αγωνιστές αλλά κυρίως Εθνικούς Ευεργέτές όπως οι Γεώργιος Αβέρωφ, Κωνσταντίνος και Ευάγγελος Ζάππας, Μιχαήλ ΤοσίτσαςΝικόλαος Στουρνάρας, Απόστολος Αρσάκης, Ποστολάκας ΔημήτριοςΣίμωνας Σίνας, Στέργιος Δούμπας και Γεώργιος Σταύρου. Δεν είναι καθόλου υπερβολή να πούμε ό,τι όλοι οι μεγάλοι Εθνικοί Ευεργέτες πλην του Συγγρού ήταν Βλάχοι. Τέλος υπήρχαν και Τουρκόφωνοι Έλληνες όπως οι ‘Καραμανλίδες’ στην Μικρά Ασία. Πως όμως δημιουργήθηκαν οι Τούρκικοι Μωαμεθανικοί πληθυσμοί; Αλλά και πως  δημιουργήθηκε ο Ελληνισμός της διασποράς; Οι Τούρκοι περηφανεύονται ότι ποτέ δεν προσέλκυσαν γηγενείς πληθυσμούς στο Ισλάμ με την βία. Τίποτα ποιο αναληθές.

Φορολογικός εξισλαμισμός

Τα πλεονεκτήματα που δοθήκαν στους Μουσουλμάνους είτε φορολογικά είτε δικαστικά η κοινωνικά και άλλα, λειτούργησαν σαν κίνητρο σε πολλούς τοπικούς πληθυσμούς να εξισλαμισθούν, και να ξεφύγουν από το στίγμα του πολίτη δευτέρας κατηγορίας, επίσης οι μεικτοί γάμοι μεταξύ Χριστιανών και Μωαμεθανών υποχρεωτικά προέβλεπε τον ασπασμό του Ισλάμ στα τέκνα  που θα προκύπταν.

Βίαιος εξισλαμισμός

Τέλος ας μην ξεχνάμε τον βίαιο εξισλαμισμό που γινόταν με το παιδομάζωμα και άλλους εκβιασμούς.
Τελικά, η Οθωμανική Αυτοκρατορία παρέμεινε ένα βαθιά μεσαιωνικό  κράτος με φορολογικό σύστημα άδικο και με άμεση εμπλοκή όλων των κρατικών λειτουργών στη οθωμανική ιεραρχία. Το κράτος αυτό όχι μόνο δεν ενέπνεε εμπιστοσύνη στους υπηκόους του, απεναντίας προκαλούσε καχυποψία και οδηγούσε σε εσωστρέφεια και μαρασμό την οικονομία της υπαίθρου. Οι κάτοικοι των πόλεων ζούσαν σε σχετικά καλύτερες συνθήκες, αφού οι Οθωμανοί είχαν αφήσει τον τομέα του εμπορίου στους αλλόθρησκους συμπολίτες τους. Σε κάθε περίπτωση, το γεγονός της φορολογικής αντιμετώπισης των υπηκόων  ανάλογα με τη θρησκεία τους, ένα πραγματικά μοναδικό φαινόμενο στην ιστορία, οδήγησε στη δημογραφική αλλοίωση των Βαλκανίων, με δραματική μείωση των χριστιανικών πληθυσμών και αντίστοιχη αύξηση του αριθμού των μουσουλμάνων. .

Ο ρόλος των Ελλήνων κοτζαμπάσηδων την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Όπως αναφέραμε και παραπάνω η Τουρκική διοίκηση επέτρεπε στους Έλληνες εισπράκτορες φόρων σε συνεργασία με τους Πασσάδες να εκμεταλλεύονται  τους ντόπιους σε βαθμό που οι χριστιανοί πολλές φορές ζήταγαν από τους Τούρκους να τους προστατεύσουν από τις αυθαιρεσίες τους.
Πολλοί Κοτζαμπάσηδες δεν ήταν απλά συνεργάτες των Τούρκων, αλλά έγιναν δυνάστες των Ελλήνων. Ντύνονταν με τούρκικες γούνες, φέρονταν σαν Τούρκοι για να τονίζουν την εξουσία τους και έβλεπαν υποτιμητικά τον αγράμματο λαό, που οργισμένος τους αποκαλούσε “Χριστιανούς Τούρκους”.

Η παραχώρηση του Μοριά

Το 1714, οι πρόκριτοι του Μοριά αποφάσισαν να αποτινάξουν τη βάναυση Ενετική κατοχή και να προσφέρουν τον τόπο τους στους Οθωμανούς. Κάλεσαν τον Τοπάλ πασά της Θήβας και τον άφησαν να μπει στην Πελοπόννησο με τον στρατό του. Ο Μοριάς έγινε τούρκικη επαρχία μέσα σε 100 μέρες. Η κίνησή τους εκτιμήθηκε δεόντως από τους Τούρκους, που ανταπέδωσαν με παραχώρηση προνομίων. Όμως οι προύχοντες δεν υπολόγισαν την αντίδραση του λαού, που δεν ήταν διατεθειμένος να καλωσορίσει τον τουρκικό ζυγό και σε κάποιες περιπτώσεις πρόβαλε σθεναρή αντίσταση. Οι Τούρκοι πήραν ομήρους στην Κωνσταντινούπολη, μέλη από τις οικογένειες των προκρίτων, ώστε οι οικογένειες τους να κρατάνε ήρεμο το λαό, Η τακτική αυτή αποτέλεσε ένα δίκοπο μαχαίρι γιατί έτσι ποτέ δεν κατάφερε η Οθωμανική αυτοκρατορία να ενσωματώσει τον Ελληνικό πληθυσμό στην Οθωμανική αυτοκρατορία. Οι Έλληνες υπέστησαν εκτός της οικονομικής εξαθλίωσης και άλλες μορφής εξαθλίωσης όπως το παιδομάζωμα, ο δια βίας εξισλαμισμός και άλλες μορφές εξαρτίσεων που δημιούργησαν ομάδες με τάσεις ανεξαρτησίας όπως οι Κλέφτες και Αρματολοί. Το ίδιο δεν έγινε με τους Έλληνες της Μικράς Ασίας όπου δεν υπήρχαν οι συνθήκες ανάπτυξης ένοπλης αντίστασης, αντίθετα η Μικρά Ασία γινόταν περιοχή διαφυγής των ένοπλων επαναστατών. Η καλύτερη μεταχείριση και ευκαιρίες που είχαν οι Έλληνες της Μικράς Ασίας και ιδιαίτερα οι Φαναριώτες  απετέλεσαν ένα δεύτερο δίκοπο μαχαίρι για την διαμορφούμενη Ελληνική κοινωνία κάτω από την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η αξιοποίηση των Ελλήνων της Κωνσταντινούπολης στην κρατική διοίκηση και η ανάπτυξη σημαντικών Ελληνικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων   έπαιξε μεγάλο ρόλο στις εξελίξεις στήριξης της Ελληνικής επανάστασης

Ένοπλη δράση του λαού της Ελλάδας  Κλέφτες και Αρματολοί

Καθώς οι Οθωμανοί Τούρκοι επέκτειναν την κυριαρχία τους στη Βαλκανική Χερσόνησο, είχαν να αντιμετωπίσουν διάφορες εξεγέρσεις από ομάδες Ελλήνων που συνέχιζαν την παράδοση των πολεμιστών του Βυζαντίου.
Ένοπλοι Έλληνες κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας ήταν οι Κλέφτες. Οι κλέφτες ζούσαν στην ύπαιθρο και είχαν τα λημέρια τους σε δύσβατα μέρη. Ήταν οργανωμένοι σε μικρές ομάδες, η καθεμιά με τον καπετάνιο της και το δικό της μπαϊράκι. Βασικό χαρακτηριστικό των κλεφτών ήταν η εχθρότητα που ένιωθαν για τους Τούρκους και γενικά για την εξουσία, στοιχείο που τους έκανε αγαπητούς στο λαό. Έτσι, οι κλέφτες έγιναν σύμβολο της αντίστασης των υπόδουλων Ελλήνων ενάντια στους κατακτητές. Προκειμένου να αντιμετωπίσουν τους κλέφτες και να αποκαταστήσουν την ασφάλεια στην ύπαιθρο, οι Οθωμανοί Τούρκοι αλλά και οι Αλβανοί χρησιμοποιούσαν ένοπλους Έλληνες, πρώην κλέφτες, τους αρματολούς. Ωστόσο οι Αρματολοί, παρόλο που αποτελούσαν βοηθητικά στρατεύματα των Τούρκων, συνεργάζονταν συνήθως με τους κλέφτες. Παρατηρήθηκε έτσι το φαινόμενο, ιδιαίτερα κατά τους τελευταίους αιώνες της Τουρκοκρατίας, πολλοί αρματολοί να εγκαταλείπουν τις θέσεις τους και να προσχωρούν στις τάξεις των κλεφτών. Από τους Κλέφτες και τους Αρματολούς  προέρχονται και οι πρώτοι αρχηγοί της Ελληνικής Επανάστασης όπως ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και άλλοι. Μεταξύ των Κλεφτών και Αρματολών πολέμησαν πολλοί Αρβανίτες και Βλάχοι.

Οι συντελεστές δημιουργίας τάσεων ανεξαρτησίας.

Ένας σημαντικός παράγοντας στην δημιουργία τάσης ανεξαρτησίας ήταν η Ναυσιπλοΐα που αναπτύχθηκε από τον νησιωτικό πληθυσμό που επέτρεψε στους Έλληνες να κυριαρχήσουν στο εμπόριο, και στις μεταφορές εμπορευμάτων από το Ιόνιο μέσω Αιγαίου στην Παρευξείνιες και Παραδουνάβιες χώρες, ενώ έδωσε την ευκαιρία σε νέους Έλληνες να παρακολουθήσουν τα Ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια και να εμπνευστούν από τις αρχές της Γαλλικής επανάστασης, Τέλος η Ναυσιπλοΐα έδωσε την τεχνογνωσία και την οικονομική δυνατότητα στην Ελλάδα να ανάπτυξη την δική της ναυπηγία, που εκτός από τον εμπορικό στόλο κατασκεύασε και τον δικό της πολεμικό στόλο. Επομένως η έννοια του εφοπλιστή και ναυπηγού ξεκίνησε από τους Έλληνες νησιώτες. Σαν παράπηγμα ας αναφέρουμε την Υδραία Μπουμπουλίνα. Η Μπουμπουλίνα παντρεύτηκε δυο φορές, στην ηλικία των 17 με τον Σπετσιώτη Δημήτριο Γιάννουζα και στην ηλικία των 30 ετών με τον Σπετσιώτη πλοιοκτήτη και πλοίαρχο Δημήτριο Μπούμπουλη. Και οι δυο σκοτώθηκαν από Αλγερινούς πειρατές.,. Της άφησαν, ωστόσο, μια τεράστια περιουσία, την οποία ξόδεψε εξ ολοκλήρου για να αγοράσει καράβια και εξοπλισμό για την Ελληνική Επανάσταση.

Μπουμπυλίνα

Τέλος ο Ελληνισμός που αναπτύχθηκε στο εξωτερικό όπως Βιέννη, Ρωσία, παραδουνάβιες  χώρες αλλά και  η υπόλοιπη Ευρώπη δημιούργησε συνθήκες για την αφύπνιση του υπόλοιπου Ελληνισμού για την αποτίναξη του Τουρκικού ζυγού. Παρατηρούμε την δημιουργία των συνθηκών και παραμέτρων που άρχιζαν να παίζουν κάποιο ρόλο, η ελίτ του Ελληνισμού στο εξωτερικό, οι πλοιοκτήτες και έμποροι που έβλεπαν την απελευθέρωση σαν αναγκαία εξέλιξη, ο λαός που δεν ήθελε να αντικαταστήσει την Ενετοκρατία με Τουρκοκρατία, τους ΄ήδη επαναστατημένους Κλέφτες και Αρματολούς αλλά ακόμα και τους κοτζαμπάσηδες που δεν μπορούσαν να μην ακολουθήσουν τις επαναστατικές τάσεις του απλού λαού και της Εκκλησίας. Αξίζει να αναφέρω σε αυτό το κεφάλαιο τη συμβολή των Αρβανιτών και Βλάχων που, παρά το γεγονός ότι και οι δύο ομάδες ήταν δίγλωσσοι, ήταν φανατικοί Χριστιανοί και ένιωθαν πλήρεις Έλληνες, και ως εκ τούτου συμμετείχαν στην επανάσταση και κυρίως οι Αρβανίτες έγιναν ηγέτες και ήρωες την επανάσταση του 1821.Ο OI Βλάχοι έγιναν αμέσως μετά από τους μεγαλύτερους Εθνικούς ευεργέτες.

Φιλική Εταιρία

Από τον  Ελληνισμό της διασποράς δημιουργήθηκε η “Φιλική Εταιρία”  η οποία ιδρύθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου του 1814 στο ρωσικό λιμάνι της Μαύρης Θάλασσας, την Οδησσό,. Οι ιδρυτές της ήταν, άτομα που ασχολούνταν με το εμπόριο και τη βιοτεχνία στη Ρωσία.
Σύντομα η Φιλική Εταιρία ενισχύθηκε με την συμμέτοχή μελών και συνεργατών από ομάδες Ελλήνων από τις παραδουνάβιες χώρες και τα Πριγκιπάτα (ηγεμονίες) που δημιουργούντο κυρίως στις περιοχές Βλαχίας και Μολδαβίας. Επίσης και οι Φαναριώτες έπαιζαν ειδικό ρόλο στην εξάπλωσης της Φιλικής Εταιρίας. Ας σημειωθεί ότι λόγο του τρόπου με τον οποίο χρησιμοποιούσε τους Φαναριώτες η Τουρκία ενίσχυσε, άθελά της, τον Ελληνισμό των παραδουνάβιων περιοχών, παράδειγμα αποτελεί το γεγονός ότι η Τουρκία τοποθέτησε Φαναριώτες ως Ηγεμόνες στις δια φόρου υποτελών Οθωμανικών  επαρχιών της Βλαχίας και Μολδαβίας
Ο ηγεμονικός θρόνος της Μολδαβίας δόθηκε τότε στο Νικόλαο Μαυροκορδάτο, γιο του “Μέγα Διερμηνέα” της ‘Πύλης’, Αλέξανδρου του «εξ απορρήτων». Από το 1711 οι Φαναριώτες θα διατηρήσουν υπό το συνεχή έλεγχό τους το θρόνο της Μολδαβίας και από το 1716 της Βλαχίας. ,

,Νικόλαος Μαυροκορδάτος Ηγεμόνας Μολδαβιας Βλαχίας

Στις αρχές του 1820 οι Φιλικοί πλησίασαν τον Ιωάννη Καποδίστρια, υπουργό εξωτερικών της Ρωσίας και του πρόσφεραν την ηγεσία της Φιλικής Εταιρείας. Όταν εκείνος αρνήθηκε, πρόσφεραν την αρχηγία στον Αλέξανδρο Υψηλάντη που είχε σταδιοδρομήσει με επιτυχία στον ρωσικό στρατό ,
Ο Αλεξανδρος Υψηλάντης, γιος ηγεμόνα της Μολδοβλαχίας, ο οποίος θαύμαζε τον Ρήγα Βελεστινλή και τις ιδέες του, επιδίωξε τη συνεργασία με τους άλλους Βαλκανικοιύς λαούς. Απευθύνθηκε στους Σέρβους και στους Βλάχους αλλά οι προσπάθειές του δεν ευοδώθηκαν. Όμως στις αρχές του 1821 υπήρχαν καλύτερες προϋποθέσεις για το ξέσπασμα της ελληνικής επανάστασης στη βόρεια Βαλκανική και συγκεκριμένα στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες διότι διοικούνταν από Φαναριώτες Ηγεμόνες και ο τουρκικός στρατός απαγορευόταν να σταθμεύει στην περιοχή. Η επανάσταση ξέσπασε ουσιαστικά στις 22 Φεβρουαρίου του 1821 όταν ο Υψηλάντης πέρασε τον Προύθο ποταμό και εισήλθε στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες. Το 1819 μυήθηκαν στη Φιλική Εταιρεία οι περισσότεροι πρόκριτοι της Πελοποννήσου και των νησιών του Αιγαίου και αρκετοί οπλαρχηγοί. Τον επόμενο χρόνο τα μέλη της ξεπερνούσαν τις 3.000. Αυτή η επιτυχής πορεία της Φιλικής Εταιρείας οφείλεται σε μεγάλο ποσοστό στο γεγονός, ότι καλλιεργούσαν την ιδέα πως η κίνησή τους υποστηριζόταν από τη Ρωσία και ότι είχαν την ευλογία του Πατριάρχη. Για τους Τούρκους η Φιλική Εταιρία ήταν αντικαθεστωτική  και παράνομη οργάνωση. Η τελευταία παράγραφος του όρκου της Φιλικής Εταιρίας: «Τέλος πάντων ορκίζομαι εις Σε, ω ιερά πλην τρισάθλια Πατρίς !  Ορκίζομαι εις τας πολυχρονίους βασάνους Σου. Ορκίζομαι εις τα πικρά δάκρυα τα οποία τόσους αιώνας έχυσαν και χύνουν τα ταλαίπωρα τέκνα Σου, εις τα ίδια μου δάκρυα, χυνόμενα κατά ταύτην την στιγμήν, και εις την μέλλουσαν ελευθερίαν των ομογενών μου ότι αφιερώνομαι όλως εις Σε. Εις το εξής συ θέλεις είσαι η αιτία και ο σκοπός των διαλογισμών μου. Το όνομά σου ο οδηγός των πράξεών μου, και η ευτυχία Σου η ανταμοιβή των κόπων μου. Η θεία δικαιοσύνη ας εξαντλήσει επάνω εις την κεφαλήν μου όλους τους κεραυνούς της, το όνομά μου να είναι εις αποστροφήν, και το υποκείμενόν μου το αντικείμενον της κατάρας και του αναθέματος των Ομογενών μου, αν  ίσως λησμονήσω εις μίαν στιγμήν τας δυστυχίας των και δεν εκπληρώσω το χρέος μου. Τέλος ο θάνατός μου ας είναι η άφευκτος τιμωρία του αμαρτήματός μου, δια να μη λησμονώ την αγνότητα της Εταιρείας με την συμμετοχήν μου».

Ρήγας Βελεστινλής

Μεταξύ των σημαντικότερων προσωπικοτήτων που επηρέασαν το Ελληνικό στοιχείο τόσο τις λαϊκές μάζες αλλά και τις ελίτ του Ελληνισμού της διασποράς ήταν και ο Ρήγας Βελεστινλής που αναφέρθηκε πάρα πάνω. ,
Ο Ρήγας Φεραίος « ο πιο ηρωικός εκπρόσωπος της παράδοσης του ελληνικού επαναστατικού Διαφωτισμού» και «ηγέτης ενός πρώιμου , άδηλου και ίσως παμβαλκανικού επαναστατικού κινήματος» με συνεχή παρουσία, από το 1790 όχι μόνο στα εθνικά αλλά και στα πνευματικά δρώμενα της εποχής και με το σύνθημα «όποιος ελεύθερα συλλογάται , συλλογάται καλά» εξέφρασε κατ εξοχήν το «πνεύμα της ανταρσίας» Σε αντίθεση με τον Αδαμάντιο Κοραή «άνθρωπο του γραφείου» που στεκόταν μακριά από την κοινωνική δράση και τις λαϊκές μάζες και αντιμετώπιζε τις εξελίξεις ως δάσκαλος και όχι ως πολιτικό ον, ο Ρήγας, ιδρυτής της πρώτης μυστικής απελευθερωτικής εταιρείας «στάθηκε πραγματικός αρχηγός» ,
Μαζί με τον Αδαμάντιο Κοραη απετέλεσαν του; Ακρογωνιαίους λίθους του Ελληνικού διαφωτισμού, έστω και από δύο διαφορετικές σκοπιές έδωσαν την πολιτισμική πνοή στον υπόδουλο Ελληνισμό. Ένα από τα σημαντικότερα έργα του ήταν ο Θούριος του Ρηγα που τραγουδιόταν με συνοδεία μουσικών οργάνων κυρίως φλάουτο που ενέπνεε τους ορεινούς Έλληνες. Ο δούρειος του Ρήγα Ως πότε παλληκάρια να ζούμεν στα στενά, Μονάχοι σαν λιοντάρια, σταιςράχαις στα βουνά; Σπηλιαίς να κατοικούμεν, να βλέπωμεν κλαδιά, Να φεύγωμ’ απ’ τον Κόσμον, για την πικρή σκλαβιά. Να χάνωμεν αδέλφια, Πατρίδα και Γονείς, Τους φίλους, τα παιδιά μας, κι’ όλους τους συγγενείς. Καλλιώναι μίας ώρας ελεύθερη ζωή, Παρά σαράντα χρόνοι σκλαβιά, και φυλακή. Τι σ’ ωφελεί αν ζήσης, και είσαι στη σκλαβιά, Στοχάσου πως σε ψένουν καθ’ ώραν στη φωτιά. Βεζίρης, Δραγουμάνος, Αφέντης κι’ αν σταθείς, Ο Τύραννος αδίκως, σε κάμει να χαθείς.  Η δεκαετία του 1780 υπήρξε αποφασιστικής σημασίας για τη διαμόρφωση του ιδεολογικού προσανατολισμού του Ρήγα. Οι ιδέες του ωρίμασαν υπό την επίδραση του γαλλικού φιλοσοφικού εγκυκλοπαιδισμού, ο οποίος δέσποζε στην όψιμη φαναριώτικη παιδεία Στο Βουκουρέστι ο Ρήγας βρέθηκε στην πνευματική τροχιά της φαναριώτικης λογιοσύνης και τις πιο επιβλητικές πνευματικές φυσιογνωμίες της εποχής. Στο πνευματικό αυτό περιβάλλον ο Ρήγας φαίνεται ότι συνδέθηκε ιδιαίτερα με τους ριζοσπαστικότερους εκπρόσωπους του Διαφωτισμού,

Το τραγικό τέλος του Ρήγα,

Εκτός του «Θούριου» που τυπώθηκε στην Κέρκυρα,  κατασχέθηκαν στην Τεργέστη κιβώτια με το επαναστατικό υλικό που έφτασε στα χέρια της αστυνομίας . Έτσι όταν ο Ρήγας ανύποπτος έφτασε στην Τεργέστη, συνελήφθη. Ανακρίθηκε και στη συνέχεια με χειροπέδες στα χέρια και στα πόδια εστάλη στη Βιέννη. Στο μεταξύ η αυστριακή κυβέρνηση ειδοποίησε την τουρκική .Ο Ρήγας και οι σύντροφοι του παραδόθηκαν στου Τούρκους και οδηγήθηκαν στο Βελιγράδι όπου βασανίστηκε και θανατώθηκαν στις 24 Ιούνη του 1798. , ,
Ο στραγγαλισμός του Ρήγα Φεραίου από τους Τούρκους, που πέταξαν το πτώμα του Δούναβη. Ποιος Έλληνας τον πρόδωσε, με τη δικαιολογία ότι το σχέδιο του για επανάσταση ήταν τρελό…

ΚΕΦΑΛΑΙΟ  Β:Περίοδος κατά την επανάσταση και τα πρώτα χρόνια μετά

Ο ρόλος των μεγάλων δυνάμεων

Ο ανταγωνισμός των Μεγάλων Δυνάμεων.

Η επέκταση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στα Βαλκάνια και την υπόλοιπη Ευρώπη είχε δημιουργήσει συνθήκες αντίστασης και ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων της Ευρώπης. Ο ανταγωνισμός για τον έλεγχο της Ελλάδας λειτούργησε σαν ένα ‘δίκοπο μαχαίρι’ διότι δημιούργησαν σφαίρες επιρροής και διχόνοιας ανάμεσα στους Έλληνες. Αυτή η διχόνοια αποτέλεσε για πολλά χρόνια ίσως μέχρι και σήμερα την ‘Αχείλιο πτέρνα’ του Ελληνισμού. Οι μεγάλες δυνάμεις που ανταγωνιζόντουσαν για τον έλεγχο των θεμάτων στα εσωτερικά της Ελλάδας ήταν η Αγγλία, η Ρωσία και η Γαλλία. Η Αγγλία Η Αγγλία πάντα αντιμετώπιζε την Τουρκία, διπλά, σαν πρόβλημα αλλά και σαν ευκαιρία, Για τον λόγο αυτό ήθελε την Ελλάδα σαν μέσο αναστολής της επέκτασης της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, αλλά ταυτόχρονα ήθελαν να διατηρήσουν την ίδια για ανάσχεση της καθόδου της Ρωσίας στην Μεσόγειο που θα δυσκόλευε τον δρόμο προς την Ινδία, ζωτικής  σημασίας για την Αγγλία. Οι Άγγλοι, ήθελαν την Ελλάδα, για γεωπολιτικούς λόγους “φόρου υποτελή” σαν προτεκτοράτο της Τουρκίας, βασικά ήθελαν την Ελεύθερη Ελλάδα να εκτείνεται, μόνο μέχρι την Πελοπόννησο και τις Κυκλάδες. Παρά ταύτα ο Καποδίστριας, oπρώτος διοικητής της Ελλάδας,  πριν την δολοφονία του κατάφερε να φθάσει την Ελλάδα, βορειότερα, μέχρι την Λαμία. Οι Άγγλοι είχαν τα Επτάνησα, είχαν την Μάλτα είχαν την Αίγυπτο του ΜωχάμετΑλη και μετά τον Ναπολέοντα ανταγωνιζόταν την Γαλλία που βρισκόταν σε μειονεκτική κατάσταση. Οι Άγγλοι από τότε είχαν οικονομικά συμφέροντα από την Τουρκία, όπως σήμερα έχει η Γερμανία, μαζί με την Ιταλία και την Ισπανία, το είχε βέβαια, αποδεχτεί ανοιχτά ο γνωστός μας Λόρδος Κάννινγκ. Το 1824 η Βρετανική κυβέρνηση υποστήριξε τον αγώνα των Ελλήνων για ανεξαρτησία από την Οθωμανική Αυτοκρατορία , και το 1826 ο Κάνινγκ υπέγραψε με τη Γαλλία και την Ρωσία συνθήκη ειρήνης ανάμεσα στην Τουρκία και την Ελλάδα

Λόρδος George Canning

Στην Ελλάδα, σημαντικό ρόλο έπαιξε, σαν φίλος των Άγγλων,  ο Μαυροκορδάτος, που λειτουργούσε σαν απόλυτος υποστηρικτής τους. Η Ρωσία Η Ρωσία επανειλημμένα εξήγειρε τους Έλληνες σε επαναστάσεις εναντίων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας με αποτέλεσμα συχνά να τους εγκαταλείπει και να προκύπτουν τρομακτικοί σφαγιασμοί Ελληνικών πληθυσμών όπως στο Οίτυλο, στις 17 Φεβρουαρίου 1770 , όπου χιλιάδες Μανιάτες συνέρρευσαν, με επικεφαλής τους ιερείς, για να υποδεχθούν τους αντιπροσώπους του λεγόμενου «ξανθού γένους» που έστειλαν 14 σκάφη και 600 στρατιώτες. Συγκροτήθηκαν δύο «Λεγεώνες», Ανατολική και Δυτική, που σημείωσαν αρκετές νίκες, ελέγχοντας το μεγαλύτερο μέρος της υπαίθρου, και αρκετές πόλεις και οχυρά, ενώ επιχείρησαν να καταλάβουν την Τρίπολη. Οι Τούρκοι, αιφνιδιάστηκαν και κάλεσαν στρατιωτικές ομάδες Τουρκαλβανών, ακόμα και από τη Βόρεια Αλβανία και, στη μάχη που έγινε στα Τρίκορφα, στις 29 Μαρτίου, οι άμαθοι σε μάχη εκ παρατάξεως Έλληνες διασκορπίστηκαν και ακολούθησε σφαγή των Ελλήνων της Τριπολιτσάς. Βέβαια πάντα η Ρωσία είχε σημαντική επιρροή στους Έλληνες αγωνιστές που χαρακτηριζόντουσαν  Ρωσόφιλοι από τις υπόλοιπες δυτικές δυνάμεις, κυρίως τους Άγγλους. Η Ρωσία ήταν ο βασικός αντίπαλος των Οθωμανών από την εποχή του Μ. Πέτρου (1689-1725) ενώ ο στόχος της διάλυσης της οθωμανικής Αυτοκρατορίας, καθίσταται η κυριότερη επιδίωξη της εξωτερικής πολιτικής της Αικατερίνης Β .

Αικατερίνης Β 

Στα πρώτα χρόνια της επανάστασης ο αρχιστράτηγος των Ελληνικών δυνάμεων ήταν ο Κολοκοτρώνης που μαζί με τον Καραϊσκάκη θεωρήθηκαν Ρωσόφιλοι που παρά την επιτυχία  αργότερα στα πρώτα χρόνια της επανάστασης φυλακίστηκαν και εκδιώχθηκαν για να κληθούν και πάλι να αντιμετωπίσουν τον Αιγυπτιακό στρατό του Ιμπραήμ.

Κολοκοτρώνης Καραϊσκάκης

Για να κατανοήσουμε την έκταση του ανταγωνισμού μεταξύ της Βρετανίας και της Ρωσίας για να επηρεάσουν τις εσωτερικές υποθέσεις στην Ελλάδα, πρέπει να αναφερθούμε τόσο στη φυλάκιση του Κολοκοτρώνη, αλλά κυρίως στη δολοφονία του Καποδίστρια και στον θάνατο του Καραϊσκάκη που έγινε υπό περίεργες και αμφιλεγόμενες συνθήκες που δείχνουν σαν πιθανούς ηθικούς αυτουργούς τον Μαυροκορδάτο και τους Άγγλους. Ο Καποδίστριας, ο πρώτος διοικητής της ελεύθερης Ελλάδας δολοφονήθηκε από Έλληνες υποστηρικτές των Βρετανικών πολιτικών. Ο Ιωάννης Αντώνιος Καποδίστριας, επίσης γνωστός ως Conte Giovanni Antonio Capod’Istria, ήταν ένας μεγάλος Έλληνας  Κερκυραίος πολιτικός που από Υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας,  έπαιξε εξέχοντα ρόλο στη θεσμική αναδιοργάνωση της Ελβετίας και στην επιβεβαίωση του μόνιμου καθεστώτος της Ελβετίας ως ουδέτερης χώρας. Αυτές με λίγα λόγια ήταν οι συνθήκες μέσα στις οποίες γεννήθηκε και αναπτύχθηκε η Ελληνική επανάσταση.

Η αρχή της επανάστασης

Η επανάσταση της 21η Φεβρουαρίου 1821 στο Γκαλάτσι ,

Γκαλάτσι

Μετά την ανάληψη της αρχηγίας της “Φιλικής Εταιρείας” ο Υψηλάντης πήρε διετή άδεια από τον Ρωσικό στρατό και ξεκίνησε την δράση της συγκεντρώνοντας μεγάλα χρηματικά ποσά από πλούσιους εμπόρους και οργανώνοντας την επικείμενη εξέγερση. Τον Οκτώβριο του 1820 βρέθηκε στην Βεσσαραβία (Τμήμα των σημερινών Μολδαβίας και Ουκρανίας) όπου μετά από διαβουλεύσεις της Αρχής, καταστρώθηκε το σχέδιο της εξέγερσης, κέντρο της οποίας θα ήταν η Πελοπόννησος. Παρά ταύτα η επανάσταση κηρύχτηκε την 21η Φεβρουαρίου 1821 στο Γκαλάτσι  της Μολδαβίας από τον τότε πρόξενο της Ρωσίας, που με την βοήθεια άλλων Ελλήνων  εξουδετέρωσε την Οθωμανική φρουρά. Πρώτη επίσημη πολεμική πράξη της επανάστασης ήταν η διάβαση του ποταμού  Προύθου στη Μολδαβία από τον Υψηλάντη στις 22 Φεβρουαρίου 1821 . , Στις 24 Φεβρουαρίου 1821 ο Υψηλάντης εξέδωσε την προκήρυξη με τον τίτλο «Μάχου υπέρ πίστεως και πατρίδος», το ιδεολογικό μανιφέστο της επανάστασης, με την οποία ,καλούσε τους Έλληνες να πάρουν τα όπλα υπέρ των Δικαιωμάτων και της ελευθερίας τους, μιμούμενοι τους άλλους Ευρωπαϊκούς λαούς. Ο Υψηλάντης, με την προκήρυξή του, στόχευε εξ’ αρχής στο να προκαλέσει ανταγωνισμό μεταξύ των τότε μεγάλων δυνάμεων με αφορμή το ελληνικό ζήτημα, έτσι ώστε, τελικά, να ωφεληθεί η ίδια η επανάσταση. Την 1η Μαρτίου  ξεκίνησε την πορεία του προς τη Βλαχία, αφού ενώθηκε με τα τμήματα πολλών Ελλήνων εθελοντών και με τον ‘Ιερό Λόχο’ που είχε συγκροτηθεί από 500 περίπου σπουδαστές των σχολών των παραδουνάβιων πριγκιπάτων, η στρατιωτική δύναμη του Υψηλάντη έφτανε τους 7.000, μεταξύ των οποίων ήταν Βαλκάνιοι γείτονες (Σέρβοι, Βούλγαροι, Αρβανίτες). ,

Ιερός Λόχος

Σε διεθνές (ευρωπαϊκό) επίπεδο η είδηση για εξέγερση στα πριγκιπάτα από τον Υψηλάντη δεν έγινε ευνοϊκά δεκτή από τις ισχυρές δυνάμεις της εποχής και μετά από μια σειρά διπλωματικών διεργασιών (Αγγλία, Αυστρία) και πιέσεων ο τσάρος της Ρωσίας Αλέξανδρος αποκήρυξε τελικά την εξέγερση και ο Πατριάρχης Γρηγόριος Ε της Κωνσταντινούπολης αφόρισε , τον Υψηλάντη και κάλεσε τον πληθυσμό να μείνει υπάκουος στο καθεστώς. Σε μία επιστολή του προς τους Σουλιώτες, έγραψε: «Ο Πατριάρχης βιαζόμενος υπό της Πόρτας σας στέλλει αφοριστικά […] Εσείς, όμως, να τα θεωρείτε αυτά ως άκυρα, καθότι γίνονται με βίαν και δυναστείαν και άνευ της θελήσεως του Πατριάρχου…». Πάντως, φαίνεται να προκάλεσε ένα μούδιασμα στους επαναστάτες της Πελοποννήσου. Ο Κολοκοτρώνης έγραψε στα απομνήμονεύματά του: «Αυτός (ο πατριάρχης) έκανεν ό,τι του έλεγεν ο Σουλτάνος». Αυτή η ενέργεια αποδεικνύει την εξάρτηση του οικουμενικού πατριαρχείου από την Πύλη. Παρά την ενέργεια αυτή Ο πατριάρχης απαγχονίστηκε δύο μήνες μετά σαν εκδίκηση για την επανάσταση που είχε ξεκινήσει.

Γρηγόριος Ε´Αποκήρυξη της Ελληνικήςεπανάστασης_του_1821

Ο απαγχονισμός του Πατριάρχη Γρηγορίου του Ε,

Αυτές οι εξελίξεις είναι ενδεικτικές της πολυπλοκότητας των καταστάσεων και των συγκρουόμενων  συμφερόντων των εμπλεκομένων στα Βαλκάνια μεγάλων δυνάμεων, αλλά επίσης των εξαρτήσεων της Ελληνικής ελίτ αλλά και της Εκκλησίας που σε πολλές περιπτώσεις ήταν κάτω από τον έλεγχο του Σουλτάνου. Έτσι ερμηνεύεται και η μεταβατική περίοδος των πολιτικών εξελίξεων στην Ευρώπη που εξακολουθούσε να βρίσκεται κάτω από μοναρχικές, απολυταρχικές διοικήσεις που δεν έβλεπαν ακόμα τις εθνικές επαναστάσεις απολύτως φιλικές προς τις δικές τους διοικήσεις.

H επανάσταση στην Πελοπόννησο

Την 1η Μαρτίου ξεκίνησε από την Κωνσταντινούπολη με προορισμό τη Μάνη, μετά από ενέργειες των Φιλικών , ένα πλοίο φορτωμένο με όπλα και προκηρύξεις για την εξέγερση. Το πλοίο αυτό κατέπλευσε περί τα μέσα Μαρτίου κρυφά, στο Λυμένη Οιτύλου, όπου και παρελήφθη ασφαλώς το φορτίο του. Η  είδηση της εξέγερσης στη Μολδοβλαχία είχε ήδη προηγηθεί. Από το πρώτο δεκαήμερο του Μαρτίου όλη η ανατολική Μάνη είχε τεθεί σε εμπόλεμη κατάσταση. Αυτή είναι και η πρώτη επιστράτευση Ελλήνων του κυρίως ελλαδικού χώρου στον Αγώνα του 1821. Ο Φωτάκος αναφέρει ότι οι Έλληνες που κατέρχονταν στην Ελλάδα από τη Ρωσία και την Κωνσταντινούπολη διέδιδαν ως ημέρα έναρξης της επανάστασης την 25 Μαρτίου
Την 20η Μαρτίου 1821 Επίσημα η Επανάσταση κυρίσεται στη Γορτυνία υπό των Δημητρίου Πλαπούτα και Θ. Κολοκοτρώνη,

Δημήτριος Πλαπούτας

Το μήνυμα για την επανάσταση διαδόθηκε αστραπιαία σε ολόκληρη την Πελοπόννησο αλλά και σε πολλά μέρη της Ελλάδας, τα νησιά, Ύδρα Σπέτσες και Ψαρά, Σάμο, την Χαλκιδική, την Ήπειρο, το Πήλιο, Στερεά Ελλάδα, αλλά και Κρήτη κλπ,

,Ημερομηνιακή καταγραφή των γεγονότων και μαχών που ακολούθησαν την ανακήρυξη της επανάστασης του 1821.

23 Φεβρουαρίου 1821 ο Αλέξανδρος Υψηλάντης έρχεται στο Ιάσιο και κηρύσσει την επανάσταση. Η πόλη ήταν πρωτεύουσα του Πριγκιπάτου της Μολδαβίας από το 1564 ως το 1859, των Ενωμένων Πριγκιπάτων Μολδαβίας και Βλαχίας  , από το 1859 ως 1862 και της Ρουμανίας από το 1916 ως το 1918. Απετέλεσε σπουδαίο ελληνικό πνευματικό κέντρο στη περίοδο της Τουρκοκρατίας   και η συμβολή του στην Ελληνική Επανάσταση του 1821 , υπήρξε μεγάλη. 17 Μαρτίου Κήρυξη της επανάστασης στη Μάνη από τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη. 21 Μαρτίου Πολιορκία Καλαβρύτων – απελευθέρωση σε 5 ημέρες. Η πρώτη τουφεκιά της Ελληνικής Επανάστασης έπεσε στις 21 Μαρτίου  1821 στα Καλάβρυτα, όταν ένοπλοι αγωνιστές, με επικεφαλής τους τοπικούς οπλαρχηγούς πολιόρκησαν τους Τούρκους, που είχαν καταφύγει σε τρεις οχυρούς πύργους.

Απελευθέρωση Καλαβρύτων

23 Μαρτίου Ο Ανδρέας Λόντος υψώνει τη σημαία στη Βοστίτσα. Απελευθέρωση Καλαμάτας (Θ. Κολοκοτρώνης, Π. Μαυρομιχάλης, Παπαφλέσσας). Η απελευθέρωση της Καλαμάτας ήταν ένα από τα πρώτα επεισόδια της Επανάστασης του 1821. Μετά από τέχνασμα των Ελλήνων επαναστατών, οι Τούρκοι τους παρέδωσαν την πόλη χωρίς να προβάλλουν αντίσταση

Απελευθέρωση Καλαμάτας

25 Μαρτίου Ο Παλαιών Πατρών Γερμανός ορκίζει τους αγωνιστές της Πάτρας. 17 Απριλίου Ο μητροπολίτης Παΐσιος κηρύσσει την επανάσταση στη Σωζόπολη της Θράκης. Αρχές Μαρτίου 1821 ετοιμάζεται επανάσταση στη Θράκη. Διαρρέει όμως το μυστικό και οι Τούρκοι κατακτητές προχωρούν σε αντίποινα στη Σωζόπολη, Αίνο, Καλλίπολη, Σαμοθράκη, Λάβαρα. Πολλοί από τους κατοίκους της Σωζόπολης ήταν μέλη της Φιλικής Εταιρίας  ,. Η Σωζόπολη ξεσηκώθηκε κατά την, Ελληνική επανάσταση, στις 17 Απριλίου με επικεφαλής το μητροπολίτη Παΐσιο και τον οπλαρχηγό Δημήτριο Βάρη και εξέχουσες προσωπικότητες συνελήφθησαν και εκτελέστηκαν από τις οθωμανικές αρχές, λόγω της συμμετοχής στην προετοιμασία του αγώνα.  Στις 25 του μήνα οι Τούρκοι καταλαμβάνουν την πόλη και απαγχονίζουν τους πρωτεργάτες. Ο Παϊσιος (επειδή δεν αποκηρύσσει την επανάσταση) απαγχονίζεται. Οι δυνάμεις των Θρακιωτών πολιορκούνται από το Χουσείν Πασά στη θέση Κιουπκιοϊ και… «μια χούφτα άνθρωποι σώθηκαν από το χαλασμό». Ακολουθεί καταστροφή της Σωζόπολης Στο διάστημα Απρίλη-Μάη 1821 γίνονται σε πολλές γωνιές της Θράκης επαναστατικές κινήσεις με βάση σχέδιο, που φαίνεται ότι είχε εκπονήσει η Φιλική Εταιρία. Μπορεί η Μακεδονία και η Θράκη, όπως και άλλες περιοχές της χώρας, να μην απελευθερώθηκαν από τη μεγαλειώδη και παγκόσμιας ακτινοβολίας Ελληνική Επανάσταση του 1821, σίγουρα όμως και τα μέρη αυτά έχουν το δικό τους μερτικό στην εξέλιξη και την τελική έκβαση της Επανάστασης. Άλλωστε, ανάλογης αποφασιστικότητας επαναστατικός ξεσηκωμός ήταν οι δράσεις και οι εκδηλώσεις των υπόδουλων Βορειοελλαδιτών κατά την περίοδο αυτή. Και δεν αναφερόμαστε μόνο στο φαινόμενο του κλεφταρματολισμού, που ήταν ένας συνεχής επαναστατικός ανταρτικός πονοκέφαλος για τους κατακτητές, αλλά κυρίως για τις ηρωικές τοπικές εξεγέρσεις, οι οποίες δεν ήταν άσχετες με την κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης. 23-24 Απριλίου Μάχη της Αλαμάνας – μαρτυρικός θάνατος του Αθανάσιου Διάκου. Στη Χαλκωμότα φονεύεται πολεμώντας κατά των Τούρκων ο μητροπολίτης Σαλώνων Ησαΐας.   Η Μάχη της Αλαμάνας, όπως έχει μείνει στην βιβλιογραφία, σημειώθηκε στις 23 Απριλίου του 1821, στην περιοχή του Σπερχειού, κοντά στις Θερμοπύλες, ενώ κάλλιστα θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως οι «Θερμοπύλες» της Επανάστασης λόγω της αυτοθυσίας και του ηρωισμού του Αθανάσιου Διάκου, που οδήγησε στο άδοξο τέλος του.

Η μάχη της Αλαμάνας

Απρίλιος Μάιος 1821 Επαναστατούν η Ύδρα, οι Σπέτσες, τα Ψαρά, η Σάμος.   Η Επανάσταση βρίσκει την Ύδρα κάτοχο αμύθητου πλούτου από χρυσά νομίσματα της εποχής, αποτέλεσμα κυρίως της επιτυχημένης εμπλοκής της στο εμπόριο σίτου κατά τους Ναπολεόντειους πολέμους. Το εμπόριο μετά το 1810 είχε κάμψη αλλά ο στόλος της αριθμούσε 186 μικρά και μεγάλα πλοία συνολικής χωρητικότητας 27.736 τόνων δηλαδή ήταν διπλάσιος από αυτόν των Σπετσών που διέθεταν ως δύναμη 64 πλοία συνολικά 15.907 τόνων. Τα Ψαρά διέθεταν 35 – 40 πλοία και η Κάσος 15. Τα πληρώματα είχαν αποκτήσει και πολεμική εμπειρία λόγω των συγκρούσεων με πειρατές της Αλγερίας. Τουλάχιστον από το 1820 οι προεστοί είχαν μυηθεί από τη Φιλική Εταιρεία στο μυστικό της Επανάστασης. . H επανάσταση από την Πελοπόννησο και τη Στερεά Ελλάδα μεταδόθηκε σύντομα στα νησιά του Αιγαίου. Πρώτα επαναστάτησαν οι κοντινές Σπέτσες με τη Μπουμπουλίνα, τον Απρίλιο του 1821 και ακολούθησε η Ύδρα, με πρωτοστάτη τον πλοίαρχο Αντώνιο Οικονόμου. Στη συνέχεια ξεσηκώθηκαν τα Ψαρά, η Σάμος, η Κάσος και τα Δωδεκάνησα. Επαναστατική δραστηριότητα εκδηλώθηκε και στην Κρήτη, ιδιαίτερα στα Σφακιά, ενώ οι κάτοικοι των Κυκλάδων φάνηκαν διστακτικοί.

Ο στόλος της Ύδρας

7 Μαίου Κήρυξη επανάστασης στην περιοχή του Πηλίου (Μηλιές). Στις πέντε Μαΐου εφτά Υδραίικα και Τρικεριώτικα πλοία , με επικεφαλής τον καπετάνιο Αναστάσιο Τσαμαδό μπαίνουν στον Παγασητικό κόλπο και ο κόσμος που τα βλέπει ενθουσιάζεται, ξεσηκώνεται. Η αποστολή τους ήταν , σύμφωνα με το σχέδιο των φιλικών και του Γαζή ,να μεταφέρουν πολεμοφόδια στους αγωνιστές , που σε λίγο θα ξεκινούσαν την πολιορκία του κάστρου του Βόλου. Επτά Μαΐου 1821 , η ημέρα ορόσημο για την Επανάσταση σ΄ ολη τη Μαγνησία . Ο Γιάννης Δήμου υψώνει τη Σημαία της Επανάστασης στην πλατεία του χωριού και στο ναό των Αγίων Ταξιαρχών στις Μηλιές , μιλάει στους ντόπιους μαζί με το Φιλικό Γρηγόριο Κωνσταντά και καλεί τους σκλαβωμένους ραγιάδες να ξεσηκωθούν για την ελευθερία τους. (24/4) και (12-13/5), 1821 Νίκη των Ελλήνων στο Βαλτέτσι (Θ. Κολοκοτρώνης, Ηλίας Μαυρομιχάλης, Κυριακούλης Μαυρομιχάλης).   Το Βαλτέτσι είναι ένα μικρό χωριό σε υψόμετρο 1.000μ, 12χλμ νοτιοδυτικά της Τρίπολης. Την άνοιξη του 1821, (24/4) και (12-13/5), έγινε στο Βαλτέτσι μια διπλή μάχη, από τις σημαντικότερες μάχες της Ελληνικής Επανάστασης και έληξε με θριαμβευτική νίκη των “ατάκτων” ελληνικών δυνάμεων υπό τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη. Η νίκη στο Βαλτέτσι συνέβαλε καθοριστικά στην πτώση της Τριπολιτσάς (23 Σεπτεμβρίου 1821), καθώς από τη μια πλευρά αναπτέρωσε το ηθικό των επαναστατών και από την άλλη προκάλεσε σοβαρές απώλειες στη τουρκική στρατιωτική δύναμη της Πελοποννήσου. Για  την ιδιαίτερη αξία της μάχης αυτής στον Αγώνα,  ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης αναφέρει στα Απομνημονεύματά του, μεταξύ άλλων, ότι:  “πρέπει να νηστεύσωμεν όλοι διά δοξολογίαν εκείνης της ημέρας και να δοξάζεται αιώνας αιώνων, έως ου στέκει το έθνος, διατί  ήτον  η ελευθερία της πατρίδος”.

Νίκη των Ελλήνων στο Βαλτέτσι (Θ. Κολοκοτρώνης, Ηλίας Μαυρομιχάλης, Κυριακούλης Μαυρομιχάλης).

18 Μάϊου 1821 Κηρύσσεται η επανάσταση στις Καρυές του Αγίου Όρους και στον Πολύγυρο Χαλκιδικής από τον Εμμανουήλ Παππά. Η Κήρυξη της Επανάστασης του ηρωικού λαού του Πολυγύρου και της Χαλκιδικής εναντίον των Τούρκων έγινε το βράδυ της 16ης προς την 17η Μαΐου 1821. Με πίστη και ηρωισμό πολέμησαν, πριν σχεδόν δύο αιώνες, οι αγωνιστές του Πολυγύρου και της Χαλκιδικής, οι αδελφοί Παπαγεωργάκη, ο Καπετάν Χάψας, ο Εμμανουήλ Παππάς, οι αγιορείτες μοναχοί, οι επώνυμοι και ανώνυμοι κάτοικοι αυτού του ευλογημένου τόπου, που ζούμε εμείς σήμερα ελεύθεροι. Πρωτεργάτης της επανάστασης στη Χαλκιδική, ο πατριώτης Εμμανουήλ Παππάς. Έμπορος από τη Δοβίτσα Σερρών, ενώ βρίσκεται στις Σέρρες και στην Κωνσταντινούπολη για τις δουλειές του, ήταν σε συνεχή επικοινωνία με τον Χαρτοφύλακα Νικηφόρο Ιβηρίτη, με τον οποίο ετοίμαζαν την επανάσταση στο ʼγιο Όρος και τη Χαλκιδική από το 1817. Ο Εμμ. Παππάς έφθασε στις 23 Μαρτίου 1821 στο ‘Αγιο Όρος και συναντήθηκε αμέσως με τον φίλο του και συνεργάτη Νικηφόρο Ιβηρίτη, που εμυήθη στην Φιλική Εταιρεία από τον Ιωάννη Φαρμάκη, ο οποίος είχε μυήσει και τον ίδιο τον Εμμ. Παππά.

Εμμανουήλ Παπάς

Μέσα Μαιου 1821 ,Επανάσταση στη δυτική Στερεά Ελλάδα και στην Κρήτη. Η Κρήτη, υπό οθωμανική κυριαρχία, έμεινε μέχρι το 1898, οπότε άρχισε η λαμπρή περίοδος της Αυτόνομης Κρητικής Πολιτείας που διήρκεσε μέχρι το 1913 που η Μεγαλόνησος ενώθηκε με την Ελλάδα. Πρώτος μύθος, λοιπόν, τα 400 χρόνια τουρκικής σκλαβιάς για την Κρήτη, δεν ισχύει, αφού οι Τούρκοι έμειναν ως κατακτητές για λιγότερους από 2,5 αιώνες. Η πρώτη μεγάλη επανάσταση των Κρητικών εναντίον του τουρκικού ζυγού εκδηλώθηκε το 1770 από τον Ιωάννη Βλάχο, γνωστό ως Δασκαλογιάννη, πλούσιο έμπορο και πλοιοκτήτη από τα Σφακιά. Ο Δασκαλογιάννης προσπάθησε να εκμεταλλευτεί τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο εκείνης της περιόδου, προσβλέποντας παράλληλα και σε Ρωσική βοήθεια μέσω των Ρώσων αδελφών Ορλώφ που είχαν παράλληλα υποκινήσει επανάσταση στην Πελοπόννησο. Δυστυχώς, παρά τις πρώτες σημαντικές επιτυχίες η επανάσταση απέτυχε και ο Δασκαλογιάννης θανατώθηκε με φρικτό τρόπο στην ομώνυμη πλατεία του Ηρακλείου. Ας περάσουμε όμως στην επανάσταση του 1821 που οδήγησε στην απελευθέρωση και δημιουργία του πρώτου ελληνικού κράτους, Η Κρήτη ήταν η νοτιότερη επαρχία της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, αποκομμένη από την ηπειρωτική Ελλάδα. Δεν διέθετε εμπορικό στόλο, που να είχε μετατραπεί σε πολεμικό κατά τα πρότυπα των Υδραίων και των Σπετσιωτών. Οπότε ήταν εύκολη η από θαλάσσης μεταφορά και απόβαση τουρκικών στρατευμάτων και πολεμοφοδίων. Τα τάγματα των Γενιτσάρων (Αυτοκρατορικών και Κρητικών) ήταν τα μεγαλύτερα σε πληθυσμό, αλλά και σε αγριότητα από κάθε άλλη τουρκοκρατούμενη περιοχή. Η ιδιότυπη-μοναδική στα ελληνικά δεδομένα της εποχής- ύπαρξη της μεγάλης κοινότητας των Τουρκοκρητικών (Κρητικοί στην καταγωγή, στη γλώσσα, τα ήθη και έθιμα αλλά μουσουλμάνοι στο θρήσκευμα) δημιουργούσε μια περίπλοκη κατάσταση. Τέλος, ήταν νωπές ακόμη οι ωμότητες και οι καταστροφές στο νησί από την αποτυχημένη επανάσταση του Δασκαλογιάννη. Αλλά και σε στρατιωτικό επίπεδο η σύγκριση ήταν άνιση. Στην υπεροπλία των Τούρκων η Κρήτη είχε να αντιτάξει μόλις 1.200 τουφέκια, από τα οποία τα 800 στα Σφακιά, αλλά χωρίς τα ανάλογα πολεμοφόδια (μόλις 40 βαρέλια πυρίτιδα, χωρίς όμως μολύβι και χαρτί για τα φυσέκια). Παρόλα αυτά κι εδώ φαίνεται το μεγαλείο των Κρητών, δεν έμειναν απαθείς και άπραγοι στην επανάσταση που είχε ξεσπάσει από τον Μάρτη του 1821 στην Πελοπόννησο. Από το 1819 αρκετοί επιφανείς Κρήτες είχαν μυηθεί στη Φιλική Εταιρεία. , Οι επαναστάτες όμως δεν πτοούνται και με επίκεντρο τα Σφακιά η επανάσταση σημειώνει επιτυχίες και εδραιώνεται στη δυτική Κρήτη. Οι αγάδες των χωριών των Χανιών καταφεύγουν στο κάστρο των Χανίων, ενώ μεγάλη νίκη των Κρητικών σημειώνεται στις 15 Ιουνίου στους Λάκκους Κυδωνίας. ,Ο Σουλτάνος Μαχμούτ ο Δ’ βλέποντας ότι η επανάσταση δεν καταπνίγεται εύκολα, ζήτησε τη βοήθεια του διοικητή της Αιγύπτου Μεχμέτ-Αλή, ο οποίος έστειλε ισχυρή στρατιωτική δύναμη στην Κρήτη. Ο στόλος του, ανενόχλητος, κατέπλευσε στη Σούδα στα τέλη του Μάη του 1822 και υπό τον γαμπρό του Χασάν πασά άρχισε αμέσως τις επιθέσεις σε θέσεις των Χανίων. Τις ίδιες ημέρες οι Τούρκοι, με ανεβασμένη την ψυχολογία, καταστρέφουν τα Ανώγεια. Οι μάχες, με εκατέρωθεν νίκες, μαίνονται όλο το καλοκαίρι και το φθινόπωρο του 1822. ,Η Επανάσταση στην Κρήτη διήρκεσε τρία σχεδόν χρόνια Από όλα τα παραπάνω εύκολα κατανοείται ότι έμμεσα η επανάσταση στην Κρήτη το 1821-1824 συνέβαλε τα μέγιστα στην απελευθέρωση της Ελλάδας. 27 Μαιου Ο Δ. Παπανικολής πυρπολεί τουρκικό δίκροτο στην Ερεσό της Λέσβου. Η ναυμαχία της Ερεσού θεωρείται η πρώτη κατά μέτωπο ναυμαχία που έδωσαν οι Έλληνες ναυμάχοι στην ελληνική επανάσταση του 1821 με πλοίο γραμμής, δίκροτο, του τότε αυτοκρατορικού οθωμανικού στόλου, η οποία και διεξήχθη στις 27 Μαΐου του 1821 στον όρμο Ερεσού της Λέσβου. Πρωταγωνιστής της ναυμαχίας αυτής ήταν ο Δημήτριος Παπανικολής ο οποίος και επιχείρησε για πρώτη φορά με απόλυτη επιτυχία «πυρπόληση» με χρήση «καυστικού» όπως λεγόταν αρχικά το πυρπολικό με αποτέλεσμα την ανατίναξη του εχθρικού πλοίου

Η ναυμαχία της Ερεσού στην Λέσβο

8 Ιουνίου 1821 Ήττα του Ιερού Λόχου στο Δραγατσάνι. Το Δραγατσάνι είναι πόλη του νομού Βούλτσεα στη Ρουμανία, κοντά στη δεξιά όχθη του ποταμού Ολτ Ανήκει στο γεωγραφικό διαμέρισμα της Βλαχίας και βρίσκεται 150 χλμ δυτικά του Βουκουρεστίου. Στις 30 Απριλίου 1821 πραγματοποιήθηκε, με τη συγκατάθεση της Ρωσίας, είσοδος των Οθωμανικών στρατευμάτων στη Μολδοβλαχία. Ο Ιερός Λόχος που βρέθηκε στο Δραγατσάνη δέχτηκε επίθεση από το τουρκικό ιππικό, αρνούμενος το κάλεσμα να παραδοθεί, με αποτέλεσμα να υποστεί σοβαρές απώλειες. Η μάχη αποτέλεσε και το ουσιαστικό τέλος της Φιλικής Εταιρίας. Ο Τσακάλωφ  , κατέβηκε στη Ρούμελη προκειμένου να βοηθήσει την επανάσταση που είχε λίγο πριν ξεσπάσει. Ο Υψηλάντης  συνελήφθη και φυλακίστηκε στην Αυστρία  όπου κατέφυγε με τα εναπομείναντα στρατεύματα, ενώ ο Ολύμπιος  ανατινάχτηκε μαζί με τους άντρες του και δυνάμεις του εχθρού στη μονή Σέκου της Μολδαβίας, όπου είχε αποκλειστεί από τα Οθωμανικά στρατεύματα. 23 Ιουνίου 1821 Οι Τούρκοι εκτελούν στο Μεγάλο Κάστρο (Ηράκλειο) τον Αρχιεπίσκοπο Κρήτης Γεράσιμο, πέντε αρχιερείς και πολλούς προκρίτους της μεγαλονήσου. Από τις 260.000 κατοίκους του νησιού το 1821, ένα μεγάλο μέρος (120.000) ήταν μουσουλμάνοι και μάλιστα οι 20.000 καλά εξοπλισμένοι. Αυτοί ήταν είτε Τούρκοι είτε Τουρκοκρητικοί (Κρητικοί που εξισλαμιστηκαν  την περίοδο της Τουρκοκρατίας). Οι τελευταίοι ήταν φανατικότεροι από τους ίδιους τους Τούρκους. Κατά συνέπεια, ο ελληνικός-χριστιανικός πληθυσμός ζούσε σε ένα καθεστώς καταπίεσης και τρομοκρατίας, που επέβαλαν οι κατακτητές, 25 Ιουνίου 1821 Κήρυξη της επανάστασης στην Ήπειρο. Ο Ι. Κωλέττης και ο Γ. Ράγκος κηρύσσουν την επανάσταση στο Συράκο και τους Καλαρίτες της Ηπείρου. Μετά την πρώτη πολιορκία του Αλή στα Γιάννενα (1821), είχαν καταφύγει στους Καλαρρύτες πολλοί ευκατάστατοι Γιαννιώτες (χριστιανοί, Εβραίοι αλλά και Οθωμανοί) με αξιόλογη κινητή περιουσία. Η παρουσία 500 Αλβανών υπό τον Ιμπραήμ Πρεμέτη, που είχε σκοπό να μείνει ανοικτή η επικοινωνία μεταξύ των σουλτανικών στρατοπέδων των Ιωαννίνων και της Θεσσαλίας, δεν εμποδίζει την κήρυξη της επανάστασης. Αρχηγός στο Συρράκο είναι ο Ιωάννης Κωλέττης, ο μετέπειτα πρωθυπουργός της Ελλάδος, ενώ στους Καλαρρύτες ο Γεώργιος Τουρτούρης και ο Ιωάννης Ράγκος. Το Συρράκο καταλαμβάνεται μετά από ασθενή αντίσταση και καταστρέφεται. Στους Καλαρρύτες οι Αλβανοί συλλαμβάνουν προκρίτους ως ομήρους και οχυρώνονται σε σπίτια, αναμένοντας ενισχύσεις από τον Χουρσίτ πασά. Αυτός στέλνει δύναμη για την καταστολή, με επικεφαλής τον Χαμζά μπέη, που ενώνεται με τους άνδρες του Πρεμέτη. Οι κάτοικοι, όταν αντιλαμβάνονται ότι κάθε αντίσταση είναι μάταιη, παίρνουν μαζί τους ό,τι πολύτιμο μπορούν να μεταφέρουν και απομακρύνονται από το χωριό. Η εγκατάλειψη των περιουσιών συντείνει πολύ στη διάσωση των φυγάδων. Οι Οθωμανοί και οι Αλβανοί εκθεμελιώνουν το χωριό, λαφυραγωγούν και πυρπολούν τα πάντα, αλλά συγχρόνως δίνουν και ικανό χρόνο σ’ αυτούς που φεύγουν. Η καταστροφή είναι ολοκληρωτική. Ο Στρατηγός Μακρυγιάννης στα απομνημονεύματά του αναφέρει:   «Και χάλασαν τους Έλληνες και αφανίστηκαν οι δυστυχείς Καλαρρυτιώτες, οπόταν οι πλέον πλούσιοι σ’ εκείνα τα μέρη κι έμειναν διακονιαραίοι. Αφανίστηκαν αυτοί και ο τόπος τους ερήμαξε.» Ιούνιος 1821 Ήττα των Ελλήνων στη Γαλάτιστα Θεσσαλονίκης. 5 Ιουλίου 1821 Κήρυξη της επανάστασης στην περιοχή Ασπροποτμου Τρικάλων. 9 Ιουλίου. 1821 Οι Τούρκοι απαγχονίζουν στη Λευκωσία τον Αρχιεπίσκοπο της Κύπρου Κυπριανό και τους μητροπολίτες Πάφου, Κιτίου και Κυρήνειας.   1821: Στη Λευκωσία οι Τούρκοι προχωρούν σε σφαγές επιφανών Κυπρίων λόγω της Ελληνικής Επανάστασης , Απαγχονίζουν τον αρχιεπίσκοπο Κυπριανό και αποκεφαλίζουν του μητροπολίτες Πάφου Χρύσανθο, Κιτίου Μελέτιο και Κυρηνείας Λαυρέντιο.

Οι Τούρκοι απαγχονίζουν στη Λευκωσία τον Αρχιεπίσκοπο της Κύπρου Κυπριανό

25 Αυγούστου 1821 Οι Τούρκοι μετά την καταστολή της επανάστασης στη Μακεδονία προχώρησαν μέσω Λάρισας προς τη Λαμία με σκοπό να εισβάλουν στην Πελοπόννησο . Την εκστρατεία προς την Πελοπόννησο ανέλαβε ο Μπεϋράμ Πασάς με άλλους τρεις στρατηγούς, τον Χατζή Μπεκήρ Πασά, τον Μεμίς Πασά και τον Σαχήν Αλή Πασά. Η δύναμη τους αριθμούσε 7.000 ιππείς, πεζοί με πυροβολικό. Οι οπλαρχηγοί της Ανατολικής Ελλάδας πληροφορήθηκαν την εκστρατεία αυτή και μαζεύτηκαν στην Εργίνα της Βουδουνίτσας για να αποφασίσουν την επόμενή τους κίνηση. Αποφάσισαν να εμποδίσουν την προέλαση των Τούρκων καταλαμβάνοντας την θέση των Βασιλικών. Οι Έλληνες με αρχηγούς τον Γκούρα, τον Πανουργιά και τον Δυοβουνιώτη νικούν στα Βασιλικά της Λοκρίδας τον Μπεϋράν πασά.

Νικη στα Βασιλικά της Λοκρίδας

1 Σεπτεμβρίου 1821 Σφαγή εκατοντάδων αμάχων στη Σαμοθράκη.   Κατά την περίοδο της Ελληνικής Επανάστασης και συγκεκριμένα τον Αύγουστο του 1821, οι Σαμοθρακίτες ξεσηκώθηκαν και αντιστάθηκαν στον τούρκικο ζυγό. Ένα μήνα μετά, οι αντίπαλες δυνάμεις έβαψαν την αντίσταση τον νησιωτών με αίμα. Χιλιάδες σφαγιάστηκαν και εκατοντάδες ακόμη στάλθηκαν στα σκλαβοπάζαρα.

Σαμοθράκη χιλιάδες σφάχτηκαν και εκατοντάδες ακόμη στάλθηκαν στα σκλαβοπάζαρα.

23 Σεπτεμβρίου 1821 Η Άλωση της Τριπολιτσάς Η Πύλη θεωρούσε πρωταρχικό θέμα την αντιμετώπιση της ανταρσίας του Αλή πασά, αλλά ανησυχούσε σοβαρά από τις φήμες και τις καταγγελίες των Άγγλων για εξέγερση στο Μοριά. Αυτή η καθυστέρηση αποστολής μεγάλου αριθμού Τουρκικών στρατευμάτων βοήθησε στην εγκαθίδρυση της επανάστασης στη Πελοπόννησο η οποία προστατευόταν και με την απασχόληση των Τούρκων σε άλλες περιοχές. Για τον λόγο αυτό οι Τούρκοι της Τριπολιτσάς κάλεσαν τους προεστούς του Μοριά με πρόσχημα την συνηθισμένη κοινή ετήσια σύσκεψη, με στόχο όμως να τους κρατήσουν ομήρους. Οι περισσότεροι προεστοί δεν πήγαν. Όσοι πήγαν εκτελέστηκαν αργότερα, άλλοι με το ξέσπασμα της επανάστασης, άλλοι λίγες μέρες πριν την Άλωση της Τριπολιτσάς και άλλοι πέθαναν από τις κακουχίες στις φυλακές. Η πρώτη σοβαρή Επαναστατική ενέργεια του 1821 ήταν η Άλωση της Τριπολιτσάς.που πραγματοποιήθηκε από τον στρατό του Κολοκοτρώνη στις 23 Σεπτεμβρίου  έξι μήνες μετά από την έναρξη της επανάστασης του 1821
Η πολιορκία (από τις αρχές Ιουνίου 1821) και η άλωση (23 Σεπτεμβρίου 1821) της Τριπολιτσάς αποτέλεσαν καθοριστικό σταθμό στην πορεία της Ελληνικής Επανάστασης, δεδομένου ότι είχαν ως αποτέλεσμα τη σταθεροποίησή της και την επικράτηση των Ελλήνων σε όλη την Πελοπόννησο, πλην ορισμένων φρουρίων. Η σφαγή που ακολούθησε την κατάληψη της πόλης από τον στρατό του Κολοκοτρώνη ήταν τρομακτική: επί τρεις ημέρες οι Έλληνες σφαγιάζανε τους αμάχους Τούρκους και Εβραίους, τις γυναίκες, τα παιδιά και τα βρέφη, αφού προηγουμένως βασάνισαν, εκπαραθύρωσαν, έκαψαν και λεηλάτησαν. Υπολογίζεται ότι θανατώθηκαν 2.000 Εβραίοι και 30.000 Τούρκοι. ,,,
Οι Τούρκοι προσπάθησαν ν’ αντισταθούν αλλά μάταια. Μερικοί κλείστηκαν στην Μεγάλη Τάπια, την ακρόπολη δηλαδή, άλλοι στο τουρκικό σχολείο και πολλοί οχυρώθηκαν στα σπίτια τους, Ελάχιστοι παραδόθηκαν. Οι περισσότεροι ή «εκάησαν μέσα εις αυτά με της φαμίλιαις των παρά να παραδοθούν εις τους δούλους των».,Ο Δελήμπασης (σκοτώθηκαν αρχηγός του ιππικού) του Χουρσίτ έβαλε φωτιά στο σαράι για να κάψει τα χαρέμια αλλά οι Έλληνες πρόλαβαν να σβήσουν την φωτιά και οι γυναίκες των πασάδων παραδόθηκαν στην φύλαξη του Πετρόμπεη. Όλοι οι Τούρκοι αρχηγοί αιχμαλωτίστηκαν. Αλλά το πλήθος των Τούρκων έμελλε να σφαγεί ανελέητα. 30 Οκτωβρίου 1821 Καταστροφή της Κασσάνδρας Χαλκιδικής. Η Κασσάνδρα πατήθηκε. Ο Τούρκος έβαλε φωτιές, έκαψε σπίτια και περιουσίες, βασάνισε, έσφαξε και αιχμαλώτισε αθώους. Ο Κασσανδρινός χώρος, για μήνες κάπνιζε, απ’ τις πυρπολήσεις των κατακτητών. Η Κασσάνδρα ερημώθηκε. Δεν θα ήταν υπερβολή αν παρουσιάζαμε και παραλληλίζαμε την καταστροφή της με την καταστροφή των Ψαρών. Κι εδώ η δόξα μονάχη της περπάτησε και μελέτησε τα λαμπρά παλικάρια και φόρεσε στεφάνι από τα λείψανα των σφαγμένων Κασσανδρινών και των καμένων σπιτιών και δασών της.

Μετά την καταστροφή της Κασσάνδρας οι πρτισσότερες γυναίκες πουλήθηκαν σε σκλαβοπάζαρα από αυτό δόθηκε και συγκεκριμένη επωνυμία σε χωριό της περιοχής

Επόμενος στόχος τών Τούρκων ήταν τό χωριό Βασιλικά, πού βρίσκεται στόν δρόμο Θεσσαλονίκης Πολύγυρου. Οι Μακεδόνες επιχείρησαν νά εκκενώσουν τήν κωμόπολη από τά γυναικόπαιδα καί νά τά στείλουν στή Μονή τής Αγίας Αναστασίας στή Γαλάτιστα. Ωστόσο τό τουρκικό ιππικό πρόλαβε τά γυναικόπαιδα. Άλλα κατέσφαξε καί άλλα αιχμαλώτισε γιά νά τά πουλήσει αργότερα στά σκλαβοπάζαρα τής Σμύρνης, τής Αλεξάνδρειας καί τής Βεγγάζης.

Η Α’ Εθνοσυνέλευση Επιδαύρου (20 Δεκεμβρίου 1821 – 16 Ιανουαρίου 1822)

H ανάγκη ενιαίας διοικητικής αρχής για ολόκληρο τον επαναστατημένο χώρο κατέστη επιτακτική μετά την κατάληψη της Τριπολιτσάς και τη συνακόλουθη εδραίωση της Επανάστασης. Παράλληλα με τους τοπικούς οργανισμούς που ιδρύονταν, θα έπρεπε να συγκροτηθεί και μια εθνική Βουλή μέσω της οποίας οι ασύνδετες ξεσηκωμένες επαρχίες θα μεταμορφώνονταν σε ενιαίο  κυρίαρχο κράτος.H Πρώτη Εθνική Συνέλευση της Επιδαύρου (20 Δεκεμβρίου 1821 – 16 Ιανουαρίου 1822) ήταν η πρώτη συνέλευση νομοθετικού σώματος του νέου Ελληνικού κράτους

.1ο Σύνταγμα το 22 που ονομάστηκε Σύνταγμα του Μαυροκορδάτου

Ο Μαυροκορδάτος ήταν μια από τις περισσότερο αμφιλεγόμενες για την κοινή γνώμη προσωπικότητες της Επανάστασης Ήταν Φαναριώτης και μέλος της οικογένειας  Άρχοντων παραδουνάβιων Πριγκιπάτων για αρκετά  χρόνια.. Από την διοικητική εμπειρία και την γενικότερη μόρφωσή του σχεδόν μονοπώλησε την σύνταξη του 1ου Συντάγματος. , Όμως από τις πρώτες συνελεύσεις άρχισαν να φαίνονται τα πρώτα δείγματα των αντιθέσεων που τελικά κατέληξαν σε εμφύλιο που καλλιεργήθηκε ακόμα περισσότερο από τον ανταγωνισμό των Μεγάλων Δυνάμεων. Ο ίδιος ο Μαυροκορδάτος  άλλοτε Ήρωας, άλλοτε  υπηρέτης των Τούρκων κατά τον Μακρυγιάννη αλλά κατά γενική ομολογία μεγάλος υποστηρικτής των Άγγλων  και πολέμιος των Ρώσων

Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος

Γενικά τα πρώτα Ελληνικά συντάγματα που σχεδιάστηκαν ,κατά γενική ομολογία,  θεωρήθηκαν από τα καλύτερα του δυτικού κόσμου, καλύτερα ακόμα και από το Γαλλικό και το Αμερικανικό. Φεβρουάριος 1822 Επανάσταση στον Όλυμπο και στη δυτική Μακεδονία. Επανάσταση στη Νάουσα και ση Βέροια (Ζαφειράκης Λογοθέτης). 10 Μαρτίου 1822 Ο Λ. Λογοθέτης και ο Α. Μπουρνιάς κάνουν απόβαση στη Χίο. 30 Μαρτίου-2 Απρηλίου 1822 Σφαγές στη Χίο από τα τουρκικά στρατεύματα υπό τον Καρά Αλή.   Η σφαγή της Χίου αναφέρεται στην σφαγή δεκάδων χιλιάδων Ελλήνων  ,της Χίου ,από τον  Οθωμανικό στρατό. Το γεγονός συνέβη τον Απρίλιο του ,1822 Είχε προηγηθεί ο ξεσηκωμός του νησιού στις 11 Μαρτίου 1822, με την απόβαση εκστρατευτικού σώματος Σαμιωτών. Οι Οθωμανοί (ντόπιοι και άλλοι που είχαν έλθει από την Ασία ) κλείστηκαν αρχικά στο κάστρο. Στις 30 Μαρτίου έφθασε ο οθωμανικός στόλος ο οποίος έλυσε την πολιορκία και άρχισε τη σφαγή του ορθόδοξου πληθυσμού με τη συμμετοχή και ατάκτων μουσουλμάνων που κατέφθαναν από τις ακτές της Μ. Ασίας   με κάθε είδους πλεούμενο

Η σφαγή της Χίου

13 Απριλίου Η Νάουσα καταλαμβάνεται από τους Τούρκους και πυρπολείται – νέο «Ζάλογγο» στην Αραπίτσα.     Το ολοκαύτωμα της Νάουσας είναι κυρίως γνωστό από τη θυσία των γυναικών που έπεσαν στην Αράπιτσα, κι αυτό εξαιτίας της μικρής αναφοράς που γίνεται στα μαθητικά εγχειρίδια του δημοτικού. Όμως η θυσία των Ναουσαίων και ο αγώνας τους για ελευθερία ήταν πολύ μεγαλύτερα, αφού, όπως καταγράφουν έγκριτοι ιστορικοί, στη σφαγή χιλιάδων κατοίκων της πόλης εκτός από τους Τούρκους «συνέβαλαν», και μάλιστα με πολλή αγριότητα, και οι Εβραίοι. Άρπαξαν τα παιδιά τους και θαρρετά προχώρησαν ως την άκρη του καταρράκτη και πήδησαν μέσα κρατώντας τα.  Μια… δυο… τρεις… πέντε… είκοσι… τριάντα… κι άλλες κι άλλες… Έτσι δεν θα ζούσαν σε χαρέμια αγάδων κι ούτε τα παιδιά τους θα μεγάλωναν σκλάβοι.

       Νάουσα το νέο Ζάλογγο

21 Μαίου
Προσωρινό πολίτευμα Κρήτης 6-7 Ιουνίου 1822 Ο Κωνσταντίνος Κανάρης πυρπολεί τη ναυαρχίδα του Καρά Αλή.   Η πυρπόληση της τουρκικής ναυαρχίδας στη Χίο, τη νύχτα της 6ης προς 7η Ιουνίου 1822, ήταν πολεμικό ναυτικό γεγονός της επανάσρασης του 1821  , κατά το οποίο ελληνικό πυρπολικό  ανατίναξε τη ναυαρχίδα του τουρκικού στόλου ο οποίος είχε καταστρέψει τη Χίο . Κατά την επιχείρηση σκοτώθηκε και ο ναύαρχος του τουρκικού στόλου,  Καρά Αλής.
 Πυρπόληση της τουρκικής ναυαρχίδας στη Χίο, από τον Κανάρη,
9 Ιουνίου 1822 Πολιορκία και εκπόρθηση των Τούρκων από την Ακρόπολη. Το 1821 επαναστάτησαν οι Αθηναίοι μαζί με όλους τους άλλους Έλληνες. Από τον Απρίλιο, εξεγέρθηκαν και ανάγκασαν τους Τούρκους να κλεισθούν στην Ακρόπολη. Η πολιορκία της Ακρόπολης κράτησε πολλούς μήνες, με τους Τούρκος να κάνουν εξόδους για προμήθεια τροφίμων και νερού, γιατί σημειώνονταν μεγάλες ελλείψεις. Στην πολιορκία της ακρόπολης διακρίθηκαν διαχρονικά ως ηγέτες ο Γεώργιος Νέγκας και ο Λιβέριος Λιβερόπουλος. Στις 19 Ιουλίου του 1821 κατόρθωσε να εισέλθει στην Αθήνα σχεδόν ανενόχλητος ο Ομέρ Βρυώνης, ο οποίος όμως εγκατέλειψε την Αττική τον Σεπτέμβριο εξαιτίας των επιτυχιών των Ελλήνων στα πέριξ (Αττική και Εύβοια) φοβούμενος μήπως αποκλεισθεί εκεί.

Η πολιορκία της Ακρόπολης από  Γεώργιος Νέγκα και ο Λιβέριο Λιβερόπουλο

10 Ιουνίου Νίκη των Ελλήνων στο Κομπότι της Άρτας. Στις 10 Ιουνίου, ο ελληνικός στρατός αφού πέρασε από τον Κραβασάρα βγήκε από το Μακρυνορος ,και στρατοπέδευσε στο Κομπότι . Επικεφαλής τους ήταν ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος ,. Οι Τούρκοι, πληροφορημένοι για τις κινήσεις των Ελλήνων, άρχισαν να συγκεντρώνουν δυνάμεις στην Πρέβεζα , και στην Άρτα . Επικεφαλής αυτής της δυνάμεως ήταν ο Κιουταχής και ο Ισμαήλ Πασάς Πλιάσας. Ο Πλιάσας επικεφαλής 500 ιππέων βγήκε στις 10 Ιουνίου από την Άρτα με σκοπό να ανιχνεύσει τις ελληνικές θέσεις και συγχρόνως να παρασύρει τον ελληνικό στρατό προς την πεδιάδα όπου θα δεχόταν επίθεση του τουρκικού πεζικού. Ο  Μάρκος Μπότσαρης, όμως, αντιλήφθηκε τις προθέσεις του και με σύστασή του οι Έλληνες οχυρώθηκαν σε φυσικούς τάφρους της περιοχής. Έτσι όταν οι ιππείς του Πλιάσα άρχισαν την επίθεση βρέθηκαν αντιμέτωποι σε απροσδόκητη αντίσταση στην οποία πρωτοστατούσε ο Γερμανός στρατηγός Νόρμαν. Οι Τούρκοι υποχρεώθηκαν να τραπούν προς την Άρτα κυνηγημένοι από τους Έλληνες, αφήνοντας πολλούς νεκρούς ανάμεσα στους οποίους ήταν κι ο κεχαγιάς του Πλιάσα, Μετζάλης, που φονεύθηκε από τους άνδρες του Γενναίου Κολοκοτρώνη.

Η μάχη στο Κομπότι της Άρτας

4 Ιουλίου Ήττα των Ελλήνων και των φιλελλήνων υπό τον Α. Μαυροκορδάτο στο Πέτα από τον Κιουταχή 26-28 Ιουλίου Ο Κολοκοτρώνης στα Δερβενάκια αποδεκατίζει ολόκληρη τουρκική στρατιά υπό τον Μαχμούτ πασά Δράμαλη. Η επανάσταση θριαμβεύει.

Δερβενάκια ο Κολοκοτρώνης αποδεκατίζει  ολόκληρη Τουρκική στρατιά υπό τον Μαχμούτ πασά Δράμαλη

,
28 Ιουλίου 1822 Το Σούλι παραδίδεται στους Τούρκους. Γύρω στα 1600, πολλοί χριστιανοί –που ήθελαν να αποφύγουν την καταπίεση και τους αναγκαστικούς εξισλαμισμούς των Τούρκων – ίδρυσαν το χωριό Σούλι, στα Κασσιώπεια όρη, περίπου 100 χλμ. ΝΑ των Ιωαννίνων, σε ένα μικρό οροπέδιο, 600 μέτρα πάνω από την κοίτη του Αχέρoντα.
Σουλιώτησες
Νοέμβριος Δεκέμβριος 1822 Πρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου (Κιουταχής και Ομέρ Βρυώνης). Μετά την συντριβή των ελληνικών σωμάτων, όπου σκοτώθηκαν και πολλοί φιλέλληνες  στην, Μαχη του Πέτα (4 Ιουλ. 1822) οι τουρκικές δυνάμεις υπό την αρχιστρατηγία του Ομέρ Βρυώνη  κατευθύνονται προς τη Δυτική Ελλάδα και ανασυντάσσονται στο Βραχοχώρι (σημ.  Αγρίνιο ) δύο ώρες πεζοπορία από το Μεσσολόγγι. Η αντίσταση των ελληνικών σωμάτων στο Κεφαλόβρυσο Αιτωλοακαρνανίας ,(κοντά στο Αιτωλικό) δεν κράτησε παρά ελάχιστες ώρες και κατά τον ιστορικό Τρικούπη  , «οι μεν εντόπιοι οπλαρχηγοί ανέβησαν στα βουνά, ο δε Κίτσος (Γεώργιος) και ο Μπότσαρης   εισήλθαν καταδιωκόμενοι υπό των εχθρών και κακώς έχοντες εις Μεσολόγγι» (με τριάντα πέντε άνδρες), όπου είχε καταφύγει τέσσερις ημέρες προτού και ο Μαυροκορδάτος»
30 Νοεμβρίου 1822 Στο Ναύπλιο ο Στάικος Σταϊκόπουλος εκπορθεί το Παλαμήδι. Την παραμονή του Αγίου Ανδρέα στις 29 Νοεμβρίου του 1822, η νύχτα ήταν ασέληνη και έβρεχε ασταμάτητα. Οι Τούρκοι είχαν κατέβει από το Παλαμήδι στο Ναύπλιο για να συσκεφθούν μετά από δίχρονη πολιορκία, για την απάντηση που θα έδιναν στην επιστολή του Γέρου του Μοριά, για να φύγουν ελεύθεροι και να σωθούν. Ο Στάϊκος που βρισκόταν στην Άρια, δεν έχασε την ευκαιρία. Έστησε σκάλες στα βράχια του άπαρτου Κάστρου του Παλαμηδίου και άρχισε το ανέβασμα ύψους 216 μέτρων. Πρώτος έφθασε στη «Γιουρούς Τάπια» ο Μοσχονησιώτης μαζί με τον Θανάση Σταϊκόπουλο. Μαζί τους ο Αγιορίτης καλόγερος Παφούντιος, ο Αργίτης Βιολιστής Πορτοκάλης και άλλα παλικάρια. Το κάστρο κυριεύτηκε εκείνη τη νύχτα. Ήταν μια μεγάλη στιγμή στην ιστορία καθώς το κάστρο ήταν από τα πιο τρανά της ανατολικής Μεσογείου. Η άλωσις του Παλαμηδίου και στη συνέχεια η παράδοσις του Ναυπλί­ου ήταν σύμφωνα με τον χαρακτηρισμό του Καποδίστρια, ένα γεγονός μεγάλης σημασίας για την εξέλιξη του Αγώνα. Μετά την στρατιωτική επιτυχία η προσωρινή ελληνική διοίκηση, τίμησε τον Σταϊκόπουλο για τα κατόρθωματά του και τον προβίβασε από Χιλίαρχο στον ανώτερο βαθμό του Στρατηγού. Ο ίδιος πάντως ούτε σπίτι δεν δέχθηκε να πάρει από τα τόσα που άδειασαν τότε, από τη φυγή των Τούρκων…, 2 Δεκεμβρίου 1822 Το Συνέδριο της Βερόνας αποκηρύσσει την Ελληνική Επανάσταση. ,Το Συνέδριο της Βερόνας ήταν μια διπλωματικού επιπέδου συνάντηση των εκπροσώπων της Ιεράς Συμμαχίας των κρατών, που διεξήχθη το φθινόπωρο του 1822, με πρωτοβουλία της Αυστρίας στην σημερινή Ιταλική πόλη Βερόνα, εξ ου και η ονομασία του. Κύριο θέμα του ήταν η επανάσταση που είχε εκδηλωθεί στην Ισπανία (Ισπανικό ζήτημα) και δευτερευόντως το ιταλικό και ελληνικό ζήτημα, δηλαδή η επανάσταση που είχε εκδηλωθεί στην Ιταλία, καθώς και η επανάσταση των Ελλήνων που είχε ξεκινήσει το προηγούμενο έτος. Τι συμπέρασμα και η απόφαση του συνέδριου ήταν η αποκήρυξη της Ελληνικής επανάστασης για διάφορους λόγους συγκρούσεων συμφερόντων και συγκυρίας, ήταν και ο πρώτος διαξιφισμός του μελλοντικού κυβερνήτη της Ελλάδας Καποδίστρια και του γνωστού εχθρού της Ελλάδας Μέτερνιχ.

Η αρχή των εμφυλίων.

Μέχρι το 1824, παρά τις  διαφωνίες μεταξύ των Ελλήνων μαχητών  η επανάσταση είχε μεγάλες στρατιωτικές επιτυχίες. και ιδιαίτερα  με την ανάκτηση της  Τρίπολης,  τη συντριβή του Δράμαλη στα Δερβενάκια κλπ, οι πρώην προύχοντες κοτζαμπάσηδες και νυν πολιτικοί  άρχισαν να υποσκάπτουν το γόητρο , τη ραγδαία αυξανόμενη φήμη  που δημιουργούσε πλέον ο Κολοκοτρώνης , ο οποίος με τη απροσπέλαστη προσωπικότητα του , άρχισε να γίνεται επικίνδυνος αντίπαλος Οι διαμάχες πολιτικών και στρατιωτικών, που υπέβοσκαν από το πρώτο έτος της Επανάστασης οξύνθηκαν κατά τη διάρκεια και μετά την ολοκλήρωση της Β’ Εθνοσυνέλευσης στο Άστρος  18 Απριλίου 1823 ,. Η πολιτική κρίση εξελίχθηκε σε εμφύλιο πόλεμο το πρώτο εξάμηνο του 1824. Οι δύο αντιμαχόμενες παρατάξεις ήσαν από τη μία πλευρά οι σημαντικότεροι στρατιωτικοί της Πελοποννήσου με επικεφαλής τον Κολοκοτρώνη   («Αντικυβερνητικοί») και από την άλλη οι σημαντικότεροι πολιτικοί της Πελοποννήσου και οι νησιώτες («Κυβερνητικοί»). Το ρουμελιώτικο στοιχείο, που δεν είχε ενεργό ανάμιξη στη φάση αυτή, εκπροσώπησε ο ηπειρώτης Ιωάννης Κωλέττης  ,. Το θέατρο των επιχειρήσεων υπήρξε η Πελοπόννησος. Οι «Αντικυβερνητικοί» κατηγορούσαν τους «Κυβερνητικούς» ότι θέλουν να παραδώσουν την Ελλάδα στους Άγγλους, ενώ οι «Κυβερνητικοί» εξέφραζαν τους φόβους για τις δικτατορικές τάσεις των στρατιωτικών, που αποτελούσαν τη ραχοκοκκαλιά των «Αντικυβερνητικών». Η πλάστιγγα έγειρε εύκολα υπέρ των «Κυβερνητικών», που είχαν τη δύναμη και τον πλούτο. Συσπείρωναν τους νησιώτες εφοπλιστές και κεφαλαιούχους, τους περισσότερους ρουμελιώτες οπλαρχηγούς, το μεγαλύτερο μέρος των πελοποννησίων γαιοκτημόνων, τους Έλληνες του εξωτερικού και τους περισσότερους φιλέλληνες. Ο Κολοκοτρώνης μπορεί να ήταν η ψυχή των «Αντικυβερνητικών», αλλά οι δυνάμεις που τον υποστήριζαν ήταν περιορισμένες. Δυστυχώς οι διαθέσεις των κυβερνώντων δεν άρχισαν να φανούν. Αρχικά η δολοφονία του πρωτότοκου υιού του, Πάνου Κολοκοτρώνη (Νοέμβριος 1824) , κατόπιν υποκίνησης του τότε πολιτικού κατεστημένου , ο οποίος , προοριζόταν ως διάδοχος του  πατέρα του , καθώς κατείχε λαμπρή παιδεία αλλά και διακρίσεις στα πεδία των μαχών, κλόνισε το Γέρο του Μοριά.

Πάνος Κολοκοτρώνης

Ακολούθησε, η αναίτια σύλληψη του Κολοκοτρώνη (1825)  χωρίς να τηρηθεί κανενός είδους δικονομική διαδικασία (κατηγορητήριο-δίκη-καταδίκη) και η φυλάκιση του στην Ι.Μ. Προφήτη Ηλία στην Ύδρα , την ίδια στιγμή που ο Αιγύπτιος Ιμπραήμ έκανε απόβαση στη Μεθώνη με περίπου 100.000 στρατό , έπληξε τον Αγώνα στην πιο κρίσιμη καμπή του. Σαν ιστορική δικαίωση διατάχθηκε η αποφυλάκισή του , μερικές μέρες μετά τη μάχη στο Μανιάκι (19 Μαΐου 1825

Η φυλάκιση του Θ, Κολοκοτρώνη

Η ανάμιξη της Αιγύπτου

Στις αρχές του 1824 ο σουλτάνος, σε προφανή αδυναμία να καταστείλει την Ελληνική Επανάσταση, απευθύνθηκε στον Μωχάμετ Άλη και του ζήτησε να τον βοηθήσει. Ως αντάλλαγμα θα ελάμβανε την Κρήτη και την Πελοπόννησο.
Στις 4 Ιουλίου 1824 η αρμάδα του Ιμπραήμ με 17.000 άνδρες απέπλευσε με προορισμό την Κρήτη. Το επιτελείο του συνίστατο αποκλειστικά από Γάλλους αξιωματικούς, με επικεφαλής το συνταγματάρχη Ντε Σεβ, που έλαβε τον τίτλο του πασά με το όνομα Σολεϊμάν. Το σχέδιο του Ιμπραήμ προέβλεπε τη συνδυασμένη επίθεση του Tουρκικού και του Aιγυπτιακού στόλου στα επαναστατημένα νησιά του Αιγαίου, ως απαραίτητη προϋπόθεση για απόβαση στην Πελοπόννησο. Έτσι, ο Τουρκικός στόλος κατέστρεψε τα Ψαρά (20 Ιουνίου 1824), ενώ ο Αιγυπτιακός προσπάθησε ανεπιτυχώς να καταλάβει τη Σάμο, αφού συνάντησε ισχυρή αντίσταση από τον ελληνικό στόλο στη Ναυμαχία του Γέροντα (28 Αυγούστου 1824).
Η καταστροφή των Ψαρών

Στις 26 Φεβρουαρίου 1825 αποβιβάστηκε ανενόχλητος στη Μεθώνη με 4.000 πεζούς και 400 ιππείς και κατέλαβε το κάστρο της πόλης.

Τις επόμενες μέρες ενισχύθηκε με νέες δυνάμεις και ο συνολικός αριθμός του πεζικού του έφθασε τις 15.000. Μέχρι τα τέλη Απριλίου είχε καταλάβει τα στρατηγικά κάστρα της Κορώνης και της Πύλου (Νεόκαστρο), αφού προηγουμένως είχε νικήσει τους Έλληνες στα Κρεμμύδια (7 Απριλίου 1825). Οι επαναστάτες αφυπνίστηκαν, έστω και καθυστερημένα. Άφησαν κατά μέρος τις διαφορές τους και προσπάθησαν να προβάλουν αποτελεσματική αντίσταση με ηγέτη τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, που εν τω μεταξύ είχε αποφυλακιστεί. Μόνο σε κλεφτοπόλεμο μπορούσαν να ελπίζουν, αφού σε κανονική μάχη ο στρατός του Ιμπραήμ προκαλούσε σοκ και δέος στους ανοργάνωτους Έλληνες.

Ο Παπαφλέσας στο Μανιάκι

19 Μαΐου 1825 Ο Ιμπραήμ κατατρόπωσε τον Παπαφλέσσα στο Μανιάκι (19 Μαΐου 1825) και άνοιξε το δρόμο για την Τριπολιτσά, την οποία κατέλαβε και κατέστρεψε στις 11 Ιουνίου 1825. Την επομένη βάδισε κατά του Άργους και του Ναυπλίου, αλλά ο Δημήτριος Υψηλάντης τον σταμάτησε στους βάλτους των Μύλων (12 Ιουνίου 1825).
Έκτοτε δεν επιχείρησε άλλη εκστρατεία στην περιοχή. Το Νοέμβριο του 1825 άφησε την Τρίπολη και μετέβη στο Μεσολόγγι για να βοηθήσει τον Κιουταχή που πολιορκούσε τη μαρτυρική πόλη. Μετά την Έξοδο  Μεσολογγίου (10 Απριλίου 1826) επέστρεψε δριμύτερος στην Πελοπόννησο, αλλά βρέθηκε αντιμέτωπος με τον κλεφτοπόλεμο του Κολοκοτρώνη, που του προκαλούσε σημαντικές φθορές.

Η δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου και η έξοδος

Τον Ιούλιο του 1826 επιχείρησε να καταλάβει τη Μάνη, αλλά απέτυχε παταγωδώς.14 Απριλίου 1827 14 Απριλίου 1827

Εθνική Συνέλευση της Τροιζήνας 14 Απριλίου 1827

14 Απριλίου 1827 η Εθνική Συνέλευση της Τροιζήνας  επέλεξε τον Καποδήστρια πρώτο κυβερνήτη της Ελλάδας, θέση από την οποία ήρθε σε τριβή με τους τοπικούς αξιωματούχους με αποτέλεσμα τη δολοφονία του στις 9 Οκτωβρίου 1831, στο Ναύπλιο, από τον αδελφό και τον γιο του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, σε αντίποινα της φυλάκισης του τελευταίου.
Στην ίδια Συνέλευση  ψηφίσθηκαν ομόφωνα αρχηγοί των δυνάμεων ξηράς και θάλασσας οι Ριχάρδος Τσωρτς (Richard Church) και ο λόρδος Τόμας Κόχραν αντίστοιχα. Ο λόρδος Τόμας Κόχραν ήταν Βρετανός αξιωματικός του ναυτικού και ένας από τους φιλέλληνες της ελληνικής επανάστασης του 1821. Διορίστηκε  αρχηγός του ελληνικού στόλου στη θέση του Ανδρέα Μιαούλη, καθώς του ζητήθηκε από τους Έλληνες να βοηθήσει στην εκστρατεία τους, λόγω της καλής του φήμης στα στρατιωτικά και ναυτικά ζητήματα..
. Η Συνέλευση της Τροιζήνας ψήφισε την 1η Μαΐου 1827 το τρίτο κατά σειρά σύνταγμα της ελληνικής επανάστασης και περισσότερο δημοκρατικό και φιλελεύθερο από τα προηγούμενα. Για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκε για το νομοθετικό σώμα ο όρος «βουλή»,
Ως κυβερνήτης της Ελλάδας ο Καποδήστριας προώθησε σημαντικές μεταρρυθμίσεις για την ανόρθωση της κρατικής μηχανής, καθώς και για τη θέσπιση του νομικού πλαισίου της πολιτείας , απαραίτητου για την εγκαθίδρυση της τάξης. Επίσης, αναδιοργάνωσε τις ένοπλες δυνάμεις υπό ενιαία διοίκηση. Όλα αυτά πραγματοποιούντο μέσα σε δυσχερέστατες συνθήκες Απριλιος  1827

O θάνατος του Καραισκάκη στο Κερατσίνη

Στις αρχές του Απριλίου του 1827 προσήλθαν και οι, διορισμένοι από τη  Συνεύκευση Της Τεοιζήνα ,(Κυβέρνηση), Κόχραν , ως «στόλαρχος πασών των ναυτικών δυνάμεων» και Τζωρτσ  , ως «διευθυντής χερσαίων δυνάμεων», προκειμένου να συνδράμουν τον Αγώνα. Με τους δύο αυτούς ξένους ο Καραϊσκάκης βαθμιαία περιήλθε σε έριδες, τόσο για την τακτική του πολέμου, όσο και κατά την οργάνωση για την κατά μέτωπο επίθεση. Οι διορισμοί των ξένων εκείνων προσώπων υπήρξαν αναμφίβολα το μοιραίο σφάλμα που ανέτρεψε την έκβαση του Αγώνα. Και τούτο διότι προσπαθούσαν να εφαρμόσουν τακτικές οργανωμένου στρατού αγνοώντας τις τακτικές των Ελλήνων, την ψυχολογία τους, αλλά και τις μορφολογικές δυνατότητες της περιοχής, επιζητώντας την έξοδο με κατά μέτωπο επίθεση σε πεδιάδα, επειδή ακριβώς, δεν γνώριζαν το είδος αυτό του πολέμου που επιχειρούσαν μέχρι τότε οι Έλληνες. Έτσι η ανάμιξη αυτών στις πολεμικές ενέργειες με ταυτόχρονες διαταγές του ενός και του άλλου παρέλυσαν τις διαταγές του Καραϊσκάκη. Αυτό οδήγησε τον Αρχιστράτηγο Καραισκάκη να επεμβαίνει προσωπικά μέχρι αυτοθυσίας σε όλες τις συμπλοκές, ακόμη και τις μικρότερες, ένα ακόμη μοιραίο σφάλμα των περιστάσεων εκείνων. Αυτό το αντελήφθη ο Κολοκοτρώνης ο οποίος και διαμήνυσε στον Καραϊσκάκη να αποφεύγει τις άσκοπες αψιμαχίες και ακροβολισμούς για να μη φονεύονται και οπλαρχηγοί τους οποίους «κυνηγά το βόλι«. Ο Κολοκοτρώνης του τόνιζε μάλιστα ότι είναι ανάγκη «να σώσει τον εαυτόν του για να σωθεί και η πατρίδα». Ο Καραϊσκάκης όμως έχοντας ατίθασο χαρακτήρα, παρά τις συστάσεις και παρά την κατάσταση της υγείας του αποφάσισε να ανακόψει τους ακροβολισμούς των Τούρκων.
Μάχες γύρω από τον Πειραιά, Μακρυγιάννης & Ζωγράφος, ξύλινο ταμπλό, Εθνικό Ιστορικό Μουσείο.
Η επιχείρηση ορίσθηκε να πραγματοποιηθεί τη νύχτα της 22ας προς την 23η Απριλίου 1827, έχοντας συμφωνήσει κανείς να μην ξεκινήσει άκαιρα τους πυροβολισμούς πριν δοθεί το σύνθημα για γενική επίθεση. Το απόγευμα της 22ας Απριλίου ακούστηκαν πυροβολισμοί από ένα Κρητικό οχύρωμα. Οι Κρητικοί προκαλούσαν τους Τούρκους και καθώς εκείνοι απαντούσαν οι εχθροπραξίες γενικεύτηκαν. Ο Καραϊσκάκης, παρότι άρρωστος βαριά, έφτασε στον τόπο της συμπλοκής. Εκεί μια σφαίρα τον τραυμάτισε θανάσιμα στο υπογάτριο  . Οι γιατροί που ανέλαβαν την περίθαλψή του γρήγορα κατάλαβαν πως θα κατέληγε. Ο ήρωας μεταφέρθηκε στο στρατόπεδό του στο Κερατσίνι και αφού μετάλαβε των Αχράντων Μυστηρίων, υπαγόρευσε τη διαθήκη  του που ιδιόχειρα υπέγραψε. Η τελευταία κουβέντα που είπε στους συμπολεμιστές του, κατά τον στρατηγό Μακρυγιάννη  ,που τον επισκέφθηκε, ήταν «Εγώ πεθαίνω. Όμως εσείς να είστε μονιασμένοι και να βαστήξετε την πατρίδα». Την επομένη στις 23 Απριλίου 1827 ο Αρχιστράτηγος Γεώργιος Καραϊσκάκης υπέκυψε στο θανατηφόρο τραύμα του μέσα στο εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου στο  Κερατσίνι , ανήμερα της γιορτής του. Η σορός του μεταφέρθηκε στην εκκλησία του Αγίου Δημητρίου στη Σαλαμίνα   όπου ετάφη και θρηνήθηκε από το πανελλήνιο. Αναφέρεται πως όταν ο Κολοκοτρώνης έμαθε τον θάνατο του Καραϊσκάκη «κάθισε σταυροπόδι» και μοιρολογούσε σαν γυναίκα. Μετά το θάνατο του Καραϊσκάκη ανέλαβαν ο Κόχραν με τον Τσώρτς την διοίκηση της διεξαγωγής της μάχης στη πεδιάδα του Φαλήρου όπου και ακολούθησε η ολοκληρωτική καταστροφή του Ανάλατου, στη σημερινή περιοχή Φλοίσβου (Φαλήρου) όπου είχαν οι Τούρκοι παρασύρει τους Έλληνες μέχρι που τους περικύκλωσαν. Ακολούθησε η διάλυση του ελληνικού στρατοπέδου της Ακρόπολης και η ανακατάληψή της και η διάλυση και του στρατοπέδου του Κερατσινίου. ,

Φημολογία για τον θάνατό του

Τύμβος Γ. Καραϊσκάκη (Ν. Φάληρο – Πειραιάς)Οι πηγές που αναφέρονται στον θάνατο του Καραϊσκάκη χαρακτηρίζονται από ασυμφωνία.
Ο  γραμματέας του Καραϊσκάκη  στην βιογραφία του το 1833, αναφέρει τον τραυματισμό του αρχιστράτηγου και ότι ο Καραϊσκάκης πριν πεθάνει εμπιστεύτηκε στους , πως «…Λέγουν ότι εν παρόδω τρόπον τινά ανέφερε εις αυτούς ότι επληγώθη από το μέρος των Ελλήνων, ότι εγνώριζεν τον αίτιον και ότι, αν ήθελε ζήση, ήθελε τον κάμει γνωστόν και εις το στρατόπεδον». Δ. Αινιάν, Ο Καραϊσκάκης, σ.185. Μόνο ένας συγγραφέας, αυτόπτης απομνημονευματογράφος, υποστήριξε επίμονα την εκδοχή της δολοφονίας. Η συντριπτική πλειονότητα των πρωτογενών πηγών, μεταξύ των οποίων επίσης αυτόπτες, δέχεται ότι ο Καραϊσκάκης πυροβολήθηκε από Τούρκους. Από τους νεώτερους συγγραφείς ο Γιάννης Βλαχογιάννης υποστήριξε ότι ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος οργάνωσε την δολοφονία του Καραϊσκάκη, ,

Τα  προβλήματα που είχε να αντιμετωπίσει ο Καποδίστριας

Πέραν των πιεστικότατων οικονομικών, κοινωνικών και διπλωματικών προβλημάτων, ο Καποδίστριας είχε να αντιμετωπίσει δύο σημαντικά εμπόδια στην πολιτική του για την οικοδόμηση του νεοπαγούς ελλαδικού κράτους: πρώτον την εχθρότητα της Γαλλίας (μετά το 1830) και της Αγγλίας, τα γεωστρατηγικά συμφέροντα των οποίων στην Ανατολική Μεσόγειο κινδύνευαν από την προοπτική δημιουργίας ενός νέου και δυναμικού ναυτικού και εμπορικού κράτους έξω από τον έλεγχό τους ή, χειρότερα, υπό την επιρροή της Ρωσίαςˑ δεύτερον, τους φατριασμούς και τα τοπικιστικά, οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα των κοτζαμπάσηδων και Φαναριωτών  και πλοιοκτητών, οι οποίοι επεδίωκαν διατήρηση των προνομίων και συμμετοχή στη νομή της εξουσίας. Ειδικά από τις προστάτιδες δυνάμεις  (οι οποίες είχαν μόλις καταναυμαχήσει τον τουρκοαιγυπτιακό στόλο στο Ναυαρίνο) δεν συμφωνούσαν στην ανεξαρτησία της Ελλάδας ούτε και οι στρατιωτικές δυνάμεις των Ελλήνων μπορούσαν να την επιβάλλουν. Η Ελλάδα είχε χάσει ολόκληρη τη Στερεά Ελλάδα και την Πελοπόννησο εκτός της Αργοναυπλίας. Λίγα νησιά ήταν ελεύθερα ακόμα. Μόνη λύση για την επιβίωση της Επανάστασης ήταν η αποδοχή της Συνθήκης του Λονδίνου (6 Ιουλίου 1827) η οποία όριζε την αυτονομία της Ελλάδας υπό την οθωμανική κυριαρχία. Το ζήτημα ήταν νομικό και όχι ουσιαστικό. Εν τέλει ο συνδυασμός των παραπάνω παραγόντων προετοίμασε το έδαφος και οδήγησε στην πολιτική και φυσική εξόντωση του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας στις 9 Οκτωβρίου 1831 (27 Σεπτεμβρίου 1831)

Η δολοφονία του Καποδίστρια

8 Οκτωβρίου 1827 Ναυμαχία του Ναβαρίνου Το καλοκαίρι του 1827, ο Ιμπραήμ, μην μπορώντας να εδραιώσει τη θέση του στην Πελοπόννησο, άρχισε να εφαρμόζει την τακτική της «καμένης γης», προκειμένου να κάμψει τους επαναστάτες, ενώ προετοίμαζε απόβαση στην Ύδρα και τις Σπέτσες, γεγονός που θα είχε ολέθριες συνέπειες για την Επανάσταση, αν γινόταν πραγματικότητα. Τον πρόλαβαν, όμως, οι ναυτικές δυνάμεις Γαλλίας, Ρωσίας και Αγγλίας, που κατέστρεψαν τον τουρκοαιγυπτιακό στόλο στη Ναυμαχία του Ναυαρίνου (8 Οκτωβρίου 1827).

Ναυμαχία του Ναβαρίνου

Στη Ναυμαχία αυτή έλαβαν µέρος 29 από τα καλύτερα πλοία των τριών συµµάχων µε το πλέον έμπειρο προσωπικό και διοικητή τον σπουδαίο Βρετανό ναύαρχο Κόδριγκτον, που διέλυσαν τον τουρκοαιγυπτιακό στόλο των 90 πλοίων. Με την καταστροφή του Τουρκοαιγυπτιακού στόλου σταθεροποιήθηκε και το νέο Ελληνικό κράτους,

Συνθήκη του Λονδίνου (1832),  μετατροπή του ελληνικού κράτους σε βασίλειο.

Λόγω της καχυποψίας απέναντι στον Κυβερνήτη της Ελλάδας Ιωάννη Καποδίστρια (θεωρείτο ρωσόφιλος), το 1830 η Αγγλία κατά την υπογραφή Πρωτοκόλλου της ανεξαρτησίας του Ελληνικού Κράτους (στις 3 Φεβρουαρίου του 1830. Ήταν η πρώτη επίσημη, διεθνής διπλωματική πράξη του  που αναγνώριζε την Ελλάδα ως κυρίαρχο και ανεξάρτητο κράτος, το οποίο θα επεκτεινόταν νότια της συνοριακής γραμμής που όριζαν οι ποταμοί Αχελώος και Σπερχειός) έτσι ι Αγγλία πέτυχε συμφωνία με τις Μεγάλες Δυνάμεις («Προστάτιδες Δυνάμεις») για τη μεταβολή του πολιτειακού σχήματος της χώρας, την επιβολή μοναρχίας και τη μετατροπή του ελληνικού κράτους σε βασίλειο. Οι ίδιες όρισαν, με τη Συνθήκη του Λονδίνου (1832) ,τον 17χρονο τότε Όθωνα ως Βασιλιά της Ελλάδας ,, Το πολίτευμα ορίστηκε να είναι απόλυτη μοναρχία. Επιπλέον, οι Δυνάμεις έδωσαν στην Ελλάδα 20.000.000 φράγκα ως πρώτη δόση ενός δανείου που θα έφτανε συνολικά τα 60.000.000 φράγκα.

Πορτραίτο του Όθωνα. Έργο του Γιόζεφ Καρλ Στίλερ

Στις17 Ιουνίου 1832 καθορίστηκαν τα «οριστικά» σύνορα του νεοσύστατου βασιλείου, το οποίο αποκτούσε την Ακαρνανία  , την Αιτωλία  και τη Φθιώτιδα  με οροθετική γραμμή που ξεκινούσε από τον Αμβρακικό Κόλπο   περνούσε από τις κορυφές όθρους και Τυμφρηστού  και κατέληγε στο Μαλιακό Από αυτή την περίοδο ξεκινά μία περίοδος προβλημάτων κυρίως λόγω της ανάθεσης της διοίκησης του κράτους  σε Βαυαρούς αντιβασιλείς που αντικαθιστούσαν τον ανήλικο Οθωνα. Η Αντιβασιλεία θέλησε να οικοδομήσει ένα σύγχρονο, κατά τα δυτικά πρότυπα, εθνικό κράτος. Οι επιδιώξεις της συνοψίζονταν στο τρίπτυχο: εθνική ανεξαρτησία, βασιλική απολυταρχία και συγκεντρωτικό σύστημα διακυβέρνησης. Ο στρατός βασίστηκε, αρχικά, στους περίπου 3.500 Βαυαρούς στρατιωτικούς που είχαν έρθει μαζί με τον Όθωνα στην Ελλάδα. Το μεγάλο σφάλμα ήταν ότι οι Έλληνες αγωνιστές που δεν έγιναν δεκτοί στις ένοπλες δυνάμεις του κράτους έμειναν χωρίς κανέναν πόρο ζωής, με αποτέλεσμα τη μεγάλη δυσαρέσκειά τους. Αρκετοί από αυτούς στράφηκαν στη ληστεία, η ακόμα χειρότερα έγιναν μισθοφόροι των Οθωμανών. Η ελληνική εκκλησία ορίστηκε αυτοκέφαλη, δηλαδή χωρίστηκε διοικητικά από το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, απόφαση που υπαγορεύθηκε από το ότι το τελευταίο βρισκόταν σε οθωμανικό έδαφος, υπό την άμεση επιρροή του σουλτάνου. Επίσης, διατάχθηκε το κλείσιμο των μοναστηριών που είχαν μικρό αριθμό μοναχών. Η στάση των Ελλήνων απέναντι στην Αντιβασιλεία ήταν αρχικά δύσπιστη και στη συνέχεια απροκάλυπτα εχθρική. Αναπτύχθηκαν, μάλιστα, συνωμοτικές κινήσεις με σκοπό την ανατροπή της Αντιβασιλείας, ενώ δεν έλειψαν και ανοιχτές εξεγέρσεις (Μεσσηνία, 1834). Μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης από τον Όθωνα (Μάιος 1835), η κατάσταση δεν άλλαξε. Ο βασιλιάς προσπάθησε, όπως και η Αντιβασιλεία πριν απ’ αυτόν, να περιορίσει την επιρροή των κομμάτων ενισχύοντας κατά περιόδους ένα από αυτά και περιθωριοποιώντας τα άλλα. Ωστόσο, η πολιτική αυτή συνάντησε έντονες αντιδράσεις που εκφράστηκαν αρχικά με εξεγέρσεις τοπικού χαρακτήρα (Ύδρα, Μεσσηνία).

Περίοδος Αντιβασιλείας

Το δεύτερο πρωτόκολλο του Λονδίνου, που επικυρώθηκε από την ελληνική εθνοσυνέλευση στις 8 Αυγούστου 1832, ανακήρυξε τον Όθωνα βασιλιά της Ελλάδας. Ο νεαρός άνακτας έφτασε στην τότε πρωτεύουσα, το Ναύπλιο, στις 6 Φλεβάρη 1833. Τα πρώτα χρόνια η διακυβέρνηση ασκούνταν στο όνομά του από τη βαυαρική αντιβασιλεία, την τετρανδρία των Γιόζεφ Άρμανσπεργκ,  Γκέοργκ Μάουερ, Κάρολο φον Άμπελ και Καρλ Βίλχελμ φον Χάιντεκ. Η αντιβασιλεία δεν ήταν αγαπητή στο μεγαλύτερο μέρος του λαού καθώς και των αγωνιστών του ’21, που έβλεπαν σε σημαντικό βαθμό να παραγκωνίζονται κατά τη διαδικασία συγκρότησης του νέου κρατικού και στρατιωτικού μηχανισμού, συχνά προς όφελος Βαυαρών που κατέφθαναν μαζικά στο βασίλειο. Διαβόητη ήταν η δίκη κατά των Κολοκοτρώνη και Πλαπούτα, που καταδικάστηκαν σε θάνατο, μέχρι τη μετατροπή της ποινής του σε 20ετή κάθειρξη λόγω της διαφωνίας των δικαστών Ο Όθωνας ήλθε στην Ελλάδα συνοδευόμενος από σώμα περίπου 3500 χιλιάδων Βαυαρών, που αποτέλεσαν βάση μιας γερμανικής παροικίας ίχνη της οποίας θα επιβίωναν ως και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο στο Παλαιό Ηράκλειο, όταν οι γερμανικές κατοχικές αρχές έπεισαν ορισμένες οικογένειας απογόνων να μεταναστεύσουν στη Γερμανία. Γνωστές οικογένειες, όπως οι Νέζερ (με παράδοση στην ηθοποιία) και οι Φιξ (του γνωστού βιομηχάνου μπύρας) έλκουν την καταγωγή τους από τότε. Η προσπάθειά των αντιβασιλέων να εφαρμόσουν πιστά τα βαυαρικά διοικητικά και νομικά πρότυπα στη χώρα, περιλαμβανομένου ακόμα και του “νόμου περί καθαρότητας της μπίρας”, έδειχνε σαφώς άγνοια για την ελληνική πραγματικότητα, παρότι σηματοδότησε και κάποια βήματα αστικού εκσυγχρονισμού, που είχαν εγκαταλειφθεί μετά τις πρώτες δειλές απόπειρες του Καποδίστρια. Σύντομα εξάλλου τα μέλη της αντιβασιλείας διασπάστηκαν από εσωτερικές έριδες, που αφορούσαν την πρόσδεση μιας μερίδας με το ρωσικό και της άλλης με το γαλλικό κόμμα, κάτι που οδήγησε τελικά στην αντικατάσταση των γαλλόφιλων Μάουρερ και Άμπελ. Σε ό,τι αφορά την εξωτερική πολιτική, όπως είπαμε ο Όθωνας επηρεάστηκε έντονα από τη Μεγάλη Ιδέα, η οποία εξάλλου διατυπώθηκε για πρώτη φορά επίσημα από τον πρωθυπουργό του, αρχηγό του γαλλικού κόμματος Ιωάννη Κωλέττη το 1844. Η Βρετανική Αυτοκρατορία φρόντιζε ωστόσο να θέτει από καιρού εις καιρόν αυστηρά όρια στην “περιπετειώδη” διάθεση του μονάρχη, όπως το 1841, όταν έστειλε στόλο στον Πειραιά μετά από απόπειρα προσάρτησης της Κρήτης, όπως και στον Κριμαϊκό Πόλεμο (1853-1856), όπου ο Όθωνας υποστήριξε με ενθουσιασμό τη ρωσική πλευρά, με την αποστολή “εθελοντών” στο πλευρό των Ρώσων,  ευελπιστώντας σε νίκη του τσάρου και συμμετοχή στη λεία από οθωμανικά εδάφη που θα κατακτώνταν. Αυτό προκάλεσε παρέμβαση του γαλλο-βρετανικού στόλου που απέκλεισε τον Πειραιά και κατέλαβε την πρωτεύουσα, επιβάλλοντας την πρωθυπουργία του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου, πρέσβη της Ελλάδας στη Μ. Βρετανία και εξαναγκάζοντας τον Όθωνα σε διακήρυξη ουδετερότητας. Είχε προηγηθεί η πολύκροτη υπόθεση Πατσίφικο, όταν και πάλι ο βρετανικός στόλος απέκλεισε τον Πειραιά ως το 1850, μετά από επίθεση που είχε δεχθεί το σπίτι του δον Πατσίφικο, εβραϊκής καταγωγής Βρετανού υπήκοου, τοκογλύφου και πρώην πρόξενου της Πορτογαλίας. Η 3η Σεπτεμβρίου 1843 Παράλληλα, η οικονομική κατάσταση των αγροτών χειροτέρευε και στην ύπαιθρο αναπτυσσόταν η ληστεία. Επιπλέον, η Ελλάδα αδυνατούσε να εξοφλήσει τα δάνειά της, με αποτέλεσμα οι Δυνάμεις να επιβάλουν οικονομικό έλεγχο στη χώρα και περικοπή των κρατικών δαπανών. Οι στρατιωτικοί, από τα πρώτα θύματα των περικοπών, στράφηκαν εναντίον του Όθωνα. Η γενική αναταραχή οδήγησε σε έντονη πολιτική κινητοποίηση με πρωτεργάτες τους Α. Μαυροκορδάτο, Ι. Κωλέττη, Α. Μεταξά και Α. Λόντο, δηλαδή πολιτικούς όλων των κομμάτων. Κοινή ήταν η πεποίθηση ότι η παραχώρηση συντάγματος θα απάλλασσε τη χώρα από τους Βαυαρούς και θα την ανακούφιζε από την οικονομική και κοινωνική κρίση. Έτσι, τη νύχτα της 2ης προς την 3η Σεπτεμβρίου 1843 δυνάμεις της φρουράς της Αθήνας και πολλοί πολίτες με επικεφαλής τον συνταγματάρχη Δημήτριο Καλλέργη και τον αγωνιστή του ’21 Μακρυγιάννη συγκεντρώθηκαν έξω από τα ανάκτορα (σημερινή Βουλή) και απαίτησαν από τον Όθωνα να παραχωρήσει σύνταγμα (σε ανάμνηση των γεγονότων ο χώρος ονομάστηκε αργότερα πλατεία Συντάγματος). Ο βασιλιάς, αν και αρχικά αρνήθηκε, υποχρεώθηκε τελικά να προκηρύξει εκλογές για Εθνοσυνέλευση, που θα ψήφιζε σύνταγμα. Έτσι, τελείωσε η περίοδος της απόλυτης μοναρχίας του Όθωνα,

H επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου 1843

Τα Δάνεια:

Μεγάλες διαφωνίες αναπτύσσονται για την σύναψη δανείων κατά την περίοδο της επανάστασης όχι τόσο για την χρησιμότατους όσο για την διαχείρισή τους. Τα σημαντικότερα δάνεια αυτά ήταν δύο: Το πρώτο υπεγράφη το 1824, για 36 έτη, µε εκδότη τους Loughnan Sons και Ο’ Brien, και είχε ονομαστικό ύψος δανείου £800.000. Το ποσό που εκταμιεύθηκε ήταν £472.000 ή το 59% του ονομαστικού ποσού. Το δεύτερο δάνειο υπεγράφη το 1825, για 36 έτη, µε εκδότη τους αδελφούς Ricardo και είχε ονομαστικό ύψος δανείου £2 εκατ. Το ποσό που εκταμιεύθηκε ήταν £1,1 εκατ. ή το 55,5% του ονομαστικού ποσού. Η σύναψη των δανείων έγινε εφικτή όταν ανέλαβε υπουργός Εξωτερικών στο Ηνωμένο Βασίλειο ο μεγάλος Βρετανός πολιτικός και φιλέλληνάς Τζορτζ Κάνινγκ, ο οποίος άλλαξε δραστικά την πολιτική του προκατόχου του Κάσλρεϊ. Αναγνώρισε στην Ελλάδα καθεστώς εµπόλεµης χώρας και άναψε το πράσινο φως στο Σίτι του Λονδίνου για τη σύναψη των δανείων. Ακόμη, όμως, και εάν οι Έλληνες είχαν κάνει την καλύτερη δυνατή χρήση των δανείων, η Ιστορία απέδειξε ότι η απελευθέρωση της Ελλάδος χρειάστηκε τη Ναυμαχία στο Ναβαρίνο. Εάν συνυπολογιστούν όλα αυτά, τότε καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι τα εν λόγω δάνεια ήταν σχεδόν χαριστικά και ότι η βοήθεια και η υποστήριξη που εντέλει έλαβε η Ελλάδα ήταν τότε, όπως είναι και σήμερα, πρωτοφανής στα διεθνή χρονικά. Τη βοήθεια αυτή την οφείλουμε στον φιλελληνισμό, στον θαυμασμό του δυτικού κόσμου προς τον ελληνικό πολιτισμό και την κληρονομιά µας, την οποία ακτινοβολούν διαμέσου των αιώνων τα  μάρμαρα , της Ακρόπολης των Αθηνών. ΣΥΜΠΕΡΆΣΜΑΤΑ Το άρθρο αυτό καλύπτει την πρώτη περίοδο του απελευθερωτικού αγώνα ανεξαρτησίας. Θα ακολουθήσει μία δεύτερη προσπάθεια να καλυφθεί η περίοδος μέχρι την τραγική εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο. Από την μέχρι στιγμής ανάλυση των γεγονότων μέχρι την επανάσταση για την επιβολή συντάγματος που υποχρεώθηκε να αποδεχτεί ο Όθων σημειώνω τα εξής: H επανάσταση ήταν καθολική και δεν αποτελούσε αγώνα του νότου και των νήσων του Νοτίου Αιγαίου. Η διαφύλαξη του αγώνα της Πελοποννήσου έγινε με τις θυσίες των Ελλήνων της υπόλοιπης Ελλάδας συμπεριλαμβανομένης της Μακεδονίας, της Θράκης, της Ηπείρου  της Κρήτης, κλπ παρόλο ότι δεν απελευθερώθηκαν ταυτόχρονα. Οι απώλειες σε ανθρώπινες ζωές άμαχου πληθυσμού Μωαμεθανών είναι αμελητέα σε σύγκριση με τις απώλειες Ελληνικού πληθυσμού που έγινε με βάση την εκδικητικότητα των Οθωμανών. Παρά την μεγάλη συμβολή των φιλελλήνων και της στρατιωτικής βοήθειας με την Ναυμαχία του Ναβαρίνου και αλλού οι προστάτιδες δυνάμεις δεν επιθυμούσαν την πλήρη ανεξαρτησία της Ελλάδας. Η συμβολή των προστάτιδων δυνάμεων εστοίχισε στην Ελλάδα δύο εμφυλίους κατά την διάρκεια του απελευθερωτικού αγώνα, που άφησε πληγές στην Ελλάδα. Η συμβολή του μικρασιατικού Ελληνισμού ήταν δίκοπο μαχαίρι λόγω της εξάρτησης από τον Σουλτάνο που χρησιμοποιούσε τους Φαναριώτες και την εκκλησία  σαν ομήρους για τον έλεγχο της υπόλοιπης Ελλάδας. Η σχετική ελευθερία στο εμπόριο και στην ναυσιπλοΐας επέτρεψε τον πλουτισμό και την διάδοση του διαφωτισμού με τις αρχές της Γαλλικής επανάστασης στον υπόδουλο Ελληνισμό. Ήταν αναμφισβήτητή η ιστορική μνήμη που διατήρησε την εθνική συνείδηση στον Ελληνικό πληθυσμό. Η αγριότητα των Οθωμανών λειτούργησε σαν μπούμερανκ με την εκδίωξη χιλιάδων Ελλήνων στις παραδουνάβιες χώρες την Ρωσία και την δύση που λειτούργησαν σαν πηγές διαφωτισμού και αφύπνισης του Εθνικού φρονήματος. Δεν πρέπει να   υποτιμηθεί η συμβολή ορισμένων εθνικών μειονοτήτων όπως οι Βλάχοι και οι Αρβανίτες που απορροφθησαν από τον Ελληνισμό είτε λόγω  γλώσσας η θρησκείας ή άλλων λόγων ή συγκυριών. Σημείωση: Το παρών άρθρο περιλαμβάνει προσωπικές απόψεις του συγγραφέα ενώ η καταγραφή των γεγονότων  είναι αποτέλεσμα πλοήγησης και έρευνας στο διαδίκτυο. ΝΚ